Tayvan’da çalışanın kıdem tazminatı (資遣費) alması, genel olarak, kolay değildir.
Özellikle çalışan kendi isteğiyle istifa ederse (自請離職),
kıdem tazminatı (資遣費) alamaz (İş Standartları Kanununun 18. maddesi),
ve bu, bazı hukuk düzenlerinden — örneğin Kore’den — farklıdır.
Ancak istisnai haller vardır.
Aşağıdaki özel durumlarda, çalışan kendi isteğiyle istifa etse bile işveren kıdem tazminatı ödemelidir (İş Standartları Kanununun 14. maddesi, aynı kanunun 17. maddesini kıyasen uygular; 勞動基準法第14條):
- İşveren, iş sözleşmesinin (勞動契約) kurulmasında gerçeğe aykırı irade beyanında (虛偽意思表示) bulunup çalışanı yanılgıya düşürür ve zarar görme riski varsa
(örneğin işverenin çalışana, işe girişte gerçekte var olmayan bir yurtdışı şubeye (分公司) göndereceğini söylemesi)
-
İşveren, işverenin aile üyesi veya işverenin temsilcisi (代理人) çalışana şiddet uygular veya ağır hakaret (重大侮辱) ederse
-
Sözleşmede kararlaştırılan iş çalışanın sağlığına zarar verebilecekken işverenden düzeltme istenmiş ve etki olmamışsa
-
İşveren, temsilcisi veya başka bir çalışan yasal bulaşıcı hastalığa (法定傳染病) yakalanmışsa, birlikte çalışanlara bulaşma riski varsa ve bu çalışanın sağlığı için ağır bir tehlike oluşturuyorsa
-
İşveren, iş sözleşmesine göre ücreti (工作報酬) ödemezse veya parça başına hesaplanan (按件計酬) çalışana yeterli iş sağlamazsa
-
İşveren iş sözleşmesini veya iş mevzuatını ihlal edip çalışanın hak ve menfaatlerinin ihlali riski varsa
En sık örnek, işverenin
ücreti (工資) zamanında ödememesi,
fazla mesai ücretini (加班費) ödememesi,
veya çalışanı işçi sigortasına (勞保) ya da ulusal sağlık sigortasına (健保) kaydettirmemesidir.
Bu hallerde çalışan iş sözleşmesini olağan biçimde sona erdirse bile işveren kıdem tazminatı ödemelidir.
Ancak İş Standartları Kanunu (勞動基準法) şunu öngörür:
çalışan yukarıdaki 1. veya 6. bentler uyarınca iş sözleşmesini sona erdirmek isterse (örneğin sigortaya kaydettirmeme nedeniyle sözleşmeyi bitirmek için),
bu durumu öğrendiği günden itibaren 30 gün içinde,
veya (6. bent için) zarar sonucunu öğrendiği günden itibaren 30 gün içinde iş sözleşmesini sona erdirmelidir.
Çalışan bu yüzden süreyi iyi kavramalıdır.
Başka bir deyişle,
Tayvan hukuku, kusur şirkette olsun,
çalışanda olsun,
kusur şirketteyse çalışan kıdem tazminatını isteyebilir; kusur çalışandaysa şirket ödemeyi reddedebilir.
Bazen iş ilişkisinde karşılıklı kusur varken,
uyuşmazlık çıkarsa,
sözleşmeyi yeterli bir nedenle önce sona erdiren taraf
kıdem tazminatını ödemeyebilir veya isteyebilir.
Bu yüzden Tayvan’daki iş uyuşmazlıklarında (勞資糾紛)
zamanlama çok önemlidir.
Önceden hazırlanan taraf, haklarını korumak bakımından daha elverişli durumdadır; bundan belirli bir sonuç çıkmaz.
Ayrıca bakınız:
