မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်မသည် ထိုင်ဝမ်ရှေ့နေ Wei Tseng (曾雋崴) ဖြစ်ပါသည်။
ယနေ့ ကျွန်မ ထိုင်ဝမ်ဥပဒေအရ အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေး (資遣費) အကြောင်း ရှင်းပြလိုပါသည်။ ထိုငွေသည် အခြားနိုင်ငံဥပဒေတွင် အမည်တူသော ငွေနှင့် မတူဘဲ သီးခြား စည်းကမ်း ရှိသည်။
ဤအချက်ကို အများသိပြီး ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
အချို့ တရားစီရင်ပိုင်နက်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ရာတွင် ကိုရီးယားကို ဥပမာအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ထိုနိုင်ငံတွင် အလုပ်သမား အလုပ်မှ ထွက်လျှင် ကုမ္ပဏီက အလုပ်ထွက်ကြေး (退職金) ပေးရန် တာဝန် ရှိလေ့ရှိသည်။
သို့သော် ဤအချက်တွင် ထိုင်ဝမ်က မတူပါ။
ဆိုလိုသည်မှာ အလုပ်ရှင်ဘက်က အလုပ်သမားကို ရပ်စဲမှသာ အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေး ပေးရန် တာဝန် ဖြစ်ပေါ်သည်။
အလုပ်သမား ဆန္ဒအလျောက် နုတ်ထွက်လျှင် ကုမ္ပဏီက အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေး ပေးရန် မလိုပါ။
သို့သော် အလုပ်သမားက တရားမဝင် လုပ်ရပ် ကျူးလွန်ခြင်း၊
ကုမ္ပဏီ စည်းမျဉ်းကို ချိုးဖောက်ခြင်း၊
သို့မဟုတ် တရားဝင် အကြောင်းမရှိဘဲ ဆက်တိုက် 3 ရက် အလုပ်ပျက်ကွက်ခြင်း (曠工)၊
ကုမ္ပဏီသည် အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေး မပေးဘဲ အလုပ်သမားကို ရပ်စဲနိုင်သည်။
ကျွန်မ အောက်ပါအတိုင်း ရိုးရှင်းသော ဇယားဖြင့် အနှစ်ချုပ် ပြပါမည်။
| အမျိုးအစား | စီးပွားရေးအကြောင်းဖြင့် ရပ်စဲခြင်း 資遣員工(經濟解僱) | စည်းကမ်းချိုးဖောက်မှုဖြင့် ရပ်စဲခြင်း 解僱員工(懲戒解僱) | အလုပ်သမား ဆန္ဒအလျောက် နုတ်ထွက်ခြင်း 員工自請離職 |
| အဓိပ္ပာယ် | အလုပ်ရှင်က လုပ်ငန်းအခြေအနေအရ လူအင်အား ညှိရန် လိုအပ်သည့်အခါ၊ ထိုအကြောင်းသည် အလုပ်ရှင်၏ စီမံခန့်ခွဲမှုနယ်ပယ်မှ ဖြစ်ပေါ်ပြီး အလုပ်သမား၏ တာဝန် မဟုတ်ပါ။ ထို့ကြောင့် အလုပ်ရှင်သည် ကြိုတင်အကြောင်းကြားကာလ (預告期間) ကို လိုက်နာရပြီး၊ အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေး ပေးရန် စသည့် တာဝန် ရှိကာ အလုပ်သမား ခံရသော အနစ်နာကို ဟန်ချက်ညီအောင် ညှိရသည်။ | အလုပ်သမားက တရားမဝင် သို့မဟုတ် မသင့်တော်သော လုပ်ရပ် ကျူးလွန်ပါက အလုပ်ရှင်သည် ကြိုတင်အကြောင်းကြားခြင်း မရှိဘဲ အလုပ်သမားစာချုပ် (勞動契約) ကို ချက်ချင်း ရပ်စဲနိုင်ပြီး အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေး ပေးရန် မလိုပါ။ ဤသည်မှာ အလုပ်ရှင်၏ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းခွင့် တစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ | အလုပ်သမားသည် စာချုပ်ကို အချိန်မရွေး ရပ်စဲခွင့် ရှိသော်လည်း မိမိ အလုပ်သက်အလိုက် ကြိုတင်အကြောင်းကြားကာလကို လိုက်နာရသည်။ ထို့မှ အလုပ်ရှင်က လက်ဆင့်ကမ်းခြင်းနှင့် အစားထိုးသူ ရှာခြင်းကို စီစဉ်နိုင်သည်။ |
| စည်းကမ်းချက် | ရှိသည် (ထိုင်ဝမ် အလုပ်သမားစံနှုန်းဥပဒေ ပုဒ်မ 11) | ရှိသည် (ထိုင်ဝမ် အလုပ်သမားစံနှုန်းဥပဒေ ပုဒ်မ 12) | မရှိ |
| ကြိုတင်အကြောင်းကြားခြင်း | လိုအပ်သည် | မလိုအပ်ပါ | လိုအပ်သည် |
| ခက်ခဲမှု | လွယ် | ခက် | လွယ် |
| ကုမ္ပဏီက အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေး (資遣費) ပေးရခြင်း ရှိမရှိ | ပေးရသည် | မပေးရပါ | မပေးရပါ |
| ထိုင်ဝမ် အလုပ်သမားစံနှုန်းဥပဒေ ပုဒ်မ 11 (勞動基準法第11條): အောက်ပါ အခြေအနေ တစ်ခုခု မဖြစ်ပါက အလုပ်ရှင်သည် အလုပ်သမားအား ကြိုတင်အကြောင်းကြားပြီးဖြစ်စေ အလုပ်သမားစာချုပ်ကို ရပ်စဲ၍ မရပါ။ 1. လုပ်ငန်း ပိတ်သိမ်းခြင်း (歇業) သို့မဟုတ် လုပ်ငန်း လွှဲပြောင်းခြင်း (轉讓) 2. အရှုံးပေါ်ခြင်း (虧損) သို့မဟုတ် လုပ်ငန်း ကျုံ့ခြင်း (業務緊縮) 3. မတားနိုင်သော အကြောင်းကြောင့် 1 လနှင့်အထက် လုပ်ငန်းရပ်နားရန် (暫停工作) လိုအပ်ခြင်း 4. လုပ်ငန်းသဘာဝ ပြောင်းလဲ၍ လူအင်အား လျှော့ချရန် လိုအပ်ပြီး ရပ်စဲခံရသော အလုပ်သမားကို အခြား သင့်တော်သော ရာထူးသို့ ပြောင်းခန့်၍ မရခြင်း 5. သီးခြား အလုပ်သမားတစ်ဦးက ထိုရာထူးတွင် လိုအပ်သော အလုပ်ကို ကျေနပ်ဖွယ် မဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း | ထိုင်ဝမ် အလုပ်သမားစံနှုန်းဥပဒေ ပုဒ်မ 12 (勞動基準法第12條): အလုပ်သမားသည် အောက်ပါ အခြေအနေ တစ်ခုခုနှင့် ကိုက်ညီပါက အလုပ်ရှင်သည် ကြိုတင်အကြောင်းကြားခြင်း မရှိဘဲ ရပ်စဲနိုင်သည်။ 1. အလုပ်သမားစာချုပ် ချုပ်သည့်အခါ မမှန်သော အချက်အလက် ပေး၍ အလုပ်ရှင်ကို မှားယွင်းစေပြီး လုပ်ငန်း ထိခိုက်နစ်နာနိုင်သူ 2. အလုပ်ရှင်၊ အလုပ်ရှင်၏ မိသားစုဝင်၊ အလုပ်ရှင်၏ ကိုယ်စားလှယ် သို့မဟုတ် အခြား လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်အား အကြမ်းဖက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်စွာ စော်ကားခြင်း 3. အချိန်အကန့်အသတ်ရှိသော ထောင်ဒဏ်နှင့်အထက် ပြစ်ဒဏ် အပြီးသတ် ချမှတ်ခံရပြီး ဆိုင်းငံ့ပြစ်ဒဏ် (緩刑) မရသည့်အပြင် ထောင်ဒဏ်အစား ဒဏ်ငွေ ပေးဆောင်ခွင့် (易科罰金) လည်း မရသူ 4. အလုပ်သမားစာချုပ် သို့မဟုတ် အလုပ်စည်းမျဉ်း (工作規則) ကို ပြင်းထန်စွာ ချိုးဖောက်ခြင်း 5. အလုပ်ရှင်ပိုင် စက်၊ ကိရိယာ၊ ကုန်ကြမ်း၊ ထုတ်ကုန် သို့မဟုတ် အခြား ပစ္စည်းကို တမင် ဖျက်ဆီးခြင်း သို့မဟုတ် ကုန်ခမ်းစေခြင်း၊ သို့မဟုတ် အလုပ်ရှင်၏ နည်းပညာနှင့် စီးပွားရေးလျှို့ဝှက်ချက်ကို တမင် ဖွင့်ဟ၍ အလုပ်ရှင်အား ထိခိုက်နစ်နာစေခြင်း 6. တရားဝင် အကြောင်းမရှိဘဲ ဆက်တိုက် 3 ရက် အလုပ်ပျက်ကွက်ခြင်း သို့မဟုတ် တစ်လအတွင်း 6 ရက်နှင့်အထက် အလုပ်ပျက်ကွက်ခြင်း |
ထိုင်ဝမ်တွင် အလုပ်သမား၏ အလုပ်သက် 1 နှစ် ပြည့်တိုင်း အလုပ်ရှင်သည် ပျမ်းမျှလစာ 0.5 လစာကို အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေးအဖြစ် ပေးရသည်။ (အများဆုံး 6 လစာအထိ) ဤတွက်ချက်မှုသည် အလုပ်သမားအငြိမ်းစားကြေးဥပဒေ (勞工退休金條例) ပုဒ်မ 12 သက်ရောက်သော အလုပ်သက်အတွက် ဖြစ်ပြီး၊ အလုပ်သမားစံနှုန်းဥပဒေ (勞動基準法) ပုဒ်မ 17 သက်ရောက်သော အလုပ်သက်အတွက်မူ 1 နှစ်ပြည့်တိုင်း ပျမ်းမျှလစာ 1 လစာကို အထက်ကန့်သတ်မရှိ ပေးရသည်။
အလုပ်သမား၏ လစာ မြင့်ပြီး အလုပ်သက် အတော်အတန် ရှိပါက၊
အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေး ပမာဏလည်း အလားတူ မြင့်တက်သည်။
ဤအခါ အချို့ မရိုးသားသော ထိုင်ဝမ်ကုမ္ပဏီများသည် မြင့်သော အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေး မပေးလို၍
နည်းလမ်း အမျိုးမျိုး သုံးကာ
အလုပ်သမားကို ဆန္ဒအလျောက် နုတ်ထွက်အောင် ဖိအားပေးသည်။
အလုပ်သမား သတိထားရမည်ဖြစ်ပြီး၊
ကုမ္ပဏီ၏ ရည်ရွယ်ချက်အတိုင်း မကျရောက်စေရန် ဂရုစိုက်ရမည်။
ကျွန်မ တာဝန်ယူခဲ့သော အမှုတစ်ခုကို ပြောပြပါမည်။
ထိုင်ဝမ်တစ်ဝှမ်း ရုံးခွဲများ ရှိသော နာမည်ကြီး ကုမ္ပဏီ A ရှိသည်။
အကြောင်းတစ်ခုခုကြောင့် အုပ်ချုပ်သူ ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး၊
အုပ်ချုပ်သူအသစ် တာဝန်စယူသည်နှင့်
ကုမ္ပဏီ၏ လူအင်အားကုန်ကျစရိတ် လျှော့ရန်
လစာမြင့်၊ အလုပ်သက်ရှည် အလုပ်သမားများကို တစ်ဦးချင်း ခေါ်ယူ တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
ထိုစဉ် ကျွန်မ၏ အမှုသည် ဦး B သည် ကုမ္ပဏီ A တွင် 10 နှစ်ကျော် အလုပ်လုပ်ခဲ့သော အလုပ်သမားဖြစ်ပြီး
ထိုင်ဝမ် အလယ်ပိုင်းတွင် အရောင်းရလဒ် အမြင့်ဆုံးသော ရောင်းချရေးဝန်ထမ်း ဖြစ်သည်။
လစဉ်လစာနှင့် ဆုကြေး အလွန် မြင့်သောကြောင့်
ကုမ္ပဏီက ဦး B ကို ဦးတည်ထားခဲ့သည်။
တစ်နေ့တွင် ကုမ္ပဏီ၏ အကြီးတန်း အရာရှိက ဦး B ကို ခေါ်ယူ တွေ့ဆုံပြီး၊
ဦး B အလုပ်ကို မည်မျှ မစေ့စပ်ကြောင်း ရုတ်တရက် စွပ်စွဲ စတင်ခဲ့သည်။
ကုမ္ပဏီ အခက်အခဲ ကြုံနေသောကြောင့်
ဦး B က စွန့်လွှတ်ပြီး စံနမူနာ ပြသင့်သည်ဟု ဆိုကာ
ဦး B အား လစာနှင့် ရာထူး လျှော့ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။
မဟုတ်လျှင် ကုမ္ပဏီမှ ထွက်ရမည်ဟု ဆိုပြီး၊
ဦး B အား A4 စာရွက် ပေးကာ၊
“ကျွန်ုပ် [အမည်] သည် ရာထူးနှင့် လစာကို ဆန္ဒအလျောက် လျှော့ချမည်”
ဟူသော အကြောင်းအရာ ရေးရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ဤသဘောတူစာကို အခြား အလုပ်သမားအားလုံးအား ပြသပြီး
လိုက်နာစေမည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။
ဦး B သည် အလယ်ပိုင်းတွင် အရောင်းရလဒ် အကောင်းဆုံးသော အလုပ်သမားဖြစ်ပြီး၊
ကုမ္ပဏီအတွက် ဝင်ငွေ အများအပြား ရှာဖွေပေးခဲ့ကာ၊
နေ့စဉ် စေ့စပ်စွာ အလုပ်လုပ်နေသောကြောင့်
ဤမသင့်တော်သော တောင်းဆိုချက်ကို အလွန် မကျေနပ်ခဲ့သည်။
ဦး B က ထိုအကြောင်းအရာ ရေးခြင်းကို ငြင်းပယ်ခဲ့ပြီး၊
နောက်ဆုံးတွင် ကုမ္ပဏီ အရာရှိက စိတ်ဆိုးကာ ဦး B ကို ထွက်သွားရန် ပြောခဲ့သည်။
ဦး B သည် မတရားခံရသည်ဟု ခံစားပြီး စိတ်မကောင်းသော စိတ်ဖြင့်
10 နှစ်ကြာ အလုပ်လုပ်ခဲ့သော ကုမ္ပဏီမှ ထွက်ခဲ့ပြီး၊
ထို့နောက် အလုပ်မဆင်းတော့ပါ။
ကုမ္ပဏီက အလားတူ နည်းဖြင့်
အကြီးတန်း အလုပ်သမား အများအပြား၏ လစာကို လျှော့ခဲ့ပြီး
အချို့ အလုပ်သမားများက ထိုဆက်ဆံမှုကို မခံနိုင်၍
ဆန္ဒအလျောက် နုတ်ထွက်ခဲ့ကြသည်။
သို့သော် ဦး B သည် ကုမ္ပဏီ အုပ်ချုပ်သူ ပြောင်းလဲပြီးနောက်
မသင့်တော်သော နည်းဖြင့် အလုပ်သမားများကို ထွက်အောင် ကြိုးပမ်းနေသည်ကို
အစောပိုင်းကပင် သိရှိခဲ့ပြီး
အလုပ်သမား မနုတ်ထွက်မီကပင် အလုပ်ခေါ်ကြော်ငြာ တင်ထားသည်ကို တွေ့ရှိသောကြောင့်
ထိုနေ့ ဦး B တွေ့ဆုံပွဲသို့ ဝင်သည့်အခါ
လက်ကိုင်ဖုန်းဖြင့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံးကို အသံသွင်း၍
ဦး B ဆန္ဒအလျောက် နုတ်ထွက်ခြင်း မဟုတ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် ဥပဒေကိုယ်စားပြုမှုဖြင့်
ဥပဒေအရ ရထိုက်သော အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေး အခွင့်အရေးကို သက်သေပြနိုင်ခဲ့သော်လည်း
အခြား နုတ်ထွက်သွားသော အလုပ်သမားများတွင် ထိုသို့သော သက်သေအထောက်အထား မရှိခဲ့ပါ။
ထိုသို့သော ဖြစ်ရပ်များ များသောကြောင့်၊
ကုမ္ပဏီက မသင့်တော်သော နည်း သုံးသည့်အခါ
သက်သေအထောက်အထားကို ထိန်းသိမ်းထားရမည်။
ကုမ္ပဏီက အလုပ်သမား၏ သေးငယ်သော အမှားကို ဖမ်းဆုပ်ခြင်း၊
ရောက်ရန် ခက်သော ပန်းတိုင် သတ်မှတ်ခြင်း၊
မသင့်တော်သော တောင်းဆိုချက် ပြုခြင်း၊
သို့မဟုတ် အလုပ်သမားကို ပုံမှန်မဟုတ်သော ရာထူးသို့ ခန့်အပ်ခြင်း စသည့် အခြေအနေတွင်
သက်သေအထောက်အထားကို ထိန်းသိမ်းထားရမည်။
မိမိ၏ ပုံမှန် အလုပ်ဆင်းမှတ်တမ်း၊
အချိန်ပိုမှတ်တမ်း၊ စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် ရလဒ်မှတ်တမ်း၊
ကုမ္ပဏီ စည်းမျဉ်း၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်နှင့် အထက်အရာရှိတို့နှင့် အီးမေးလ်မှတ်တမ်း၊
အထက်အရာရှိနှင့် စကားပြောမှုကိုလည်း အသံသွင်း၍
မိမိအတွက် အကျိုးရှိသော သက်သေအထောက်အထားကို ထိန်းသိမ်းထားရမည်။
ထိုင်ဝမ်တွင် အလုပ်လုပ်ပါက
အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေး ရရှိရန် မျှော်မှန်းသည်ထက် ပိုခက်သည်။
ကုမ္ပဏီနှင့် လွယ်လင့်တကူ အလျှော့မပေးဘဲ၊
ကုမ္ပဏီက မတရား ရပ်စဲခြင်း သို့မဟုတ်
ဆန္ဒအလျောက် နုတ်ထွက်အောင် ဖိအားပေးခြင်း မဖြစ်စေရန် သတိထားရမည်။
ဤလျော်ကြေးသည် အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါမှသာ ပေါ်နိုင်သော အခွင့်အရေးဖြစ်ပြီး၊
ကုမ္ပဏီက အမြဲ ပေးရမည်ဟု မယူဆသင့်ပါ။
ထိုင်ဝမ်တွင် မိမိအခွင့်အရေးကိုလည်း ကာကွယ်ရမည်။
ထပ်မံ ဖတ်ရန် —
မေးခွန်း
- ထိုင်ဝမ်တွင် အလုပ်သမား ဆန္ဒအလျောက် နုတ်ထွက်လျှင် အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေး ရပါသလား။
- မရပါ။ အချို့ တရားစီရင်ပိုင်နက်များ (ဥပမာ ကိုရီးယား) နှင့် မတူဘဲ၊ ထိုင်ဝမ်တွင် အလုပ်ရှင်က အလုပ်သမားကို ရပ်စဲမှသာ အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေး (資遣費) ပေးရန် တာဝန် ဖြစ်ပေါ်သည်။ အလုပ်သမား ဆန္ဒအလျောက် နုတ်ထွက်လျှင် ကုမ္ပဏီက အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေး ပေးရန် မလိုပါ။
- စည်းကမ်းချိုးဖောက်မှုဖြင့် ရပ်စဲသည့်အခါတွင်လည်း ကုမ္ပဏီက အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေး ပေးရပါသလား။
- မပေးရပါ။ အလုပ်သမားက တရားမဝင် လုပ်ရပ် ကျူးလွန်ခြင်း၊ ကုမ္ပဏီ စည်းမျဉ်း ချိုးဖောက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် တရားဝင် အကြောင်းမရှိဘဲ ဆက်တိုက် 3 ရက် အလုပ်ပျက်ကွက်ခြင်း (曠工) ရှိပါက (အလုပ်သမားစံနှုန်းဥပဒေ (勞動基準法) ပုဒ်မ 12) ကုမ္ပဏီသည် ကြိုတင်အကြောင်းကြားခြင်း (預告) မရှိဘဲ ရပ်စဲနိုင်ပြီး အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေး ပေးရန် မလိုပါ။ စီးပွားရေးအကြောင်းဖြင့် ရပ်စဲခြင်း (ပုဒ်မ 11) တွင်မူ ကြိုတင်အကြောင်းကြားခြင်းနှင့် အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေး ပေးရန် လိုအပ်သည်။
- ထိုင်ဝမ် အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေးကို မည်သို့ တွက်သနည်း။
- အလုပ်သမား၏ အလုပ်သက် (年資) 1 နှစ် ပြည့်တိုင်း အလုပ်ရှင်သည် ပျမ်းမျှလစာ (平均工資) ၏ 0.5 လစာကို အလုပ်ရှင်က ရပ်စဲသည့်အခါ ပေးရသော လျော်ကြေးအဖြစ် ပေးရပြီး အများဆုံး 6 လစာအထိ ဖြစ်သည်။ ဤတွက်ချက်မှုသည် အလုပ်သမားအငြိမ်းစားကြေးဥပဒေ (勞工退休金條例) ပုဒ်မ 12 သက်ရောက်သော အလုပ်သက်အတွက် ဖြစ်ပြီး၊ အလုပ်သမားစံနှုန်းဥပဒေ (勞動基準法) ပုဒ်မ 17 သက်ရောက်သော အလုပ်သက်အတွက်မူ 1 နှစ်ပြည့်တိုင်း ပျမ်းမျှလစာ 1 လစာကို အထက်ကန့်သတ်မရှိ ပေးရသည်။
