ထိုင်ဝမ် ကွာရှင်းခြင်း လုပ်ငန်းစဉ် မေးခွန်းနှင့် အဖြေများ — ညှိနှိုင်းမှု၊ တရားစွဲဆိုမှု၊ ပိုင်ဆိုင်မှုခွဲဝေခြင်း၊ သားသမီး

ထိုင်ဝမ် ကွာရှင်းခြင်း အမှုတွင် အိမ်ထောင်ဆက်ဆံရေး ပြီးဆုံးစေသည့် နည်းလမ်းသာမက အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင် (戶籍) ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ပြည်ပတွင် အကျိုးသက်ရောက်မှု၊ အိမ်ထောင်ဖက် ပိုင်ဆိုင်မှု၊ ဆုံးရှုံးလျော်ကြေး၊ ကွာရှင်းပြီးနောက် အိမ်ထောင်ဖက် ထောက်ပံ့စရိတ်၊ အရွယ်မရောက်သေးသော သားသမီးဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့် သားသမီး ထိန်းသိမ်းစရိတ်ကို အချင်းချင်း ခွဲခြားရသည်။ တူညီသော အချက်အလက်သည် တောင်းဆိုချက် အများအပြား၏ ပစ္စည်း ဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ အခွင့်အရေး တစ်ခုချင်း၏ လိုအပ်ချက်နှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှု၊ သက်သေပြရမည့် အရာနှင့် ကာလသည် မတူပါ။

အထူးသဖြင့် ထိုင်ဝမ်နှင့် အခြားနိုင်ငံ တစ်ခုကဲ့သို့ နိုင်ငံ သို့မဟုတ် နယ်မြေ နှစ်ခုနှင့်အထက်နှင့် ဆက်စပ်သော မိသားစုသည် တစ်ဖက်၏ နိုင်ငံသား သို့မဟုတ် အိမ်ထောင်မှတ်ပုံတင်ရာကိုသာ ကြည့်၍ လုပ်ငန်းစဉ် မဆုံးဖြတ်နိုင်ပါ။ လက်ရှိ နေထိုင်မှု အချက်အချာ၊ ရှိပြီးသား တရားစီရင်မှုနှင့် မှတ်ပုံတင် အခြေအနေ၊ စာရွက်စာတမ်း ရေးသားရာ၊ သားသမီး နေထိုင်ရာနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှု တည်ရှိရာကို ဦးစွာ စစ်မှ မလိုအပ်သော ထပ်နေသည့် လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် အကောင်အထည်ဖော်မှု ကွက်လပ်ကို လျှော့ချနိုင်သည်။

1. ထိုင်ဝမ် ကွာရှင်းခြင်း၏ လမ်းကြောင်း သုံးခုနှင့် နိုင်ငံတကာအမှုတွင် ပထမဆုံး စစ်ရမည့် အချက်များ

ထိုင်ဝမ်ဥပဒေအရ ကွာရှင်းခြင်း လမ်းကြောင်းသည် အကြမ်းအားဖြင့် သုံးခု ဖြစ်သည်။ ပထမ၊ ပါဝင်သူက စာ၊ သက်သေ၊ အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်အဖွဲ့ မှတ်ပုံတင် လိုအပ်ချက်များ ပြည့်မီသော နှစ်ဦးသဘောတူ ကွာရှင်းခြင်း (兩願離婚) ဖြစ်သည်။ ဒုတိယ၊ တရားရုံးတွင် ပါဝင်သူ၏ သဘောတူညီချက် ရရှိ၍ ညှိနှိုင်းမှတ်တမ်း (調解筆錄) သို့မဟုတ် ပြေငြိမ်းမှတ်တမ်း (和解筆錄) အရ အိမ်ထောင်ဆက်ဆံရေး ကုန်ဆုံးသော တရားရုံး ညှိနှိုင်းမှု သို့မဟုတ် ပြေငြိမ်းမှုဖြင့် ကွာရှင်းခြင်း (調解或和解離婚) ဖြစ်သည်။ တတိယ၊ ဥပဒေသတ်မှတ် ကွာရှင်းအကြောင်းရင်းကို တင်ပြ သက်သေပြ၍ တရားရုံး စီရင်ချက် ရသော တရားရုံးစီရင်ချက်ဖြင့် ကွာရှင်းခြင်း (裁判離婚) ဖြစ်သည်။ သဘောတူညီချက် ရှိသည်ဆိုရုံဖြင့် လမ်းကြောင်း သုံးခု၏ တည်ရှိလိုအပ်ချက်နှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှု အချင်းချင်း မလဲပါ။

နိုင်ငံတကာ အကြောင်းအရာ ရှိပါက နောက်ပါ မေးခွန်း 5 ခုကို ခွဲရသည်။ ထိုင်ဝမ် တရားရုံး သို့မဟုတ် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တွင် စီရင်ပိုင်ခွင့် သို့မဟုတ် ကိုင်တွယ်ခွင့် ရှိမရှိ၊ ကွာရှင်းခြင်း၊ အိမ်ထောင်ဖက် ပိုင်ဆိုင်မှု၊ သားသမီးကိစ္စတွင် မည်သည့်ဥပဒေက သက်ဆိုင်ရာဥပဒေ (準據法) အဖြစ် သက်ရောက်မည်၊ နိုင်ငံခြား ကွာရှင်းခြင်း သို့မဟုတ် စီရင်ချက်ကို ထိုင်ဝမ်တွင် အသိအမှတ်ပြုခြင်း သို့မဟုတ် မည်သို့ အကျိုးသက်ရောက်မည်၊ ထိုင်ဝမ် အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်တွင် မည်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် စစ်မှန်ကြောင်းအတည်ပြု စာရွက်စာတမ်း လိုအပ်မည်၊ အခြား သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံ သို့မဟုတ် နယ်မြေတွင် သီးခြား ကြေညာခြင်း၊ အသိအမှတ်ပြုခြင်း၊ အကောင်အထည်ဖော်ခြင်း လိုအပ်မည် မလိုအပ်မည်ကို တစ်ခုချင်း စစ်သည်။

ပါဝင်သူ၏ နိုင်ငံသား၊ နိုင်ငံခြားသား ဖြစ်မဖြစ် သို့မဟုတ် အိမ်ထောင်ပြုရာ တစ်ခုတည်းက ဤပြဿနာ 5 ခုလုံးကို မဆုံးဖြတ်ပါ။ ဥပမာ ထိုင်ဝမ်တွင် လုပ်ငန်းစဉ် ဆောင်ရွက်နိုင်သည် မနိုင်သည်နှင့် နိုင်ငံခြား စီရင်ချက် ထိုင်ဝမ်တွင် အကျိုးသက်ရောက်သည် မသက်ရောက်သည်မှာ မတူသော မေးခွန်း ဖြစ်ပြီး၊ ထိုင်ဝမ် အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင် ပြင်ပြီးသည်ဆိုရုံဖြင့် အခြားနိုင်ငံ၏ မိသားစုဆက်ဆံရေး မှတ်ပုံတင်အထိ အလိုအလျောက် မပြီးပါ။ ကွာရှင်းနည်း ရွေးမီ လက်ရှိ အိမ်ထောင်နှင့် အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင် အခြေအနေ၊ လိုချင်သော ဥပဒေအကျိုးသက်ရောက်မှုကို တိကျစွာ စီရခြင်းမှာ ဤအကြောင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

2. နှစ်ဦးသဘောတူ ကွာရှင်းခြင်း လိုအပ်ချက်နှင့် အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်အဖွဲ့ မှတ်ပုံတင်

ထိုင်ဝမ် တရားမဥပဒေ ပုဒ်မ 1050 အရ နှစ်ဦးသဘောတူ ကွာရှင်းခြင်းသည် စာဖြင့် သဘောတူပြီး၊ သက်သေ 2 ဦးနှင့်အထက်က နှစ်ဖက်စလုံး၏ စစ်မှန်သော ကွာရှင်းလိုသည့် ဆန္ဒကို အတည်ပြုပြီးနောက် လက်မှတ်ထိုးကာ၊ အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်အဖွဲ့ ထံ ကွာရှင်းမှတ်ပုံတင် ပြုမှ အကျိုးသက်ရောက်သည်။ လက်မှတ်ထိုးပြီး သဘောတူစာချုပ်သက်သက်ဖြင့် ကွာရှင်းခြင်း မပြီးဆုံးသည့်အပြင်၊ နိုင်ငံခြားအကြောင်းအရာ ရှိပါက သက်ဆိုင်ရာဥပဒေ၊ စာရွက်စာတမ်း စစ်မှန်ကြောင်းအတည်ပြုခြင်းနှင့် ဘာသာပြန်၊ အခြားနိုင်ငံ သို့မဟုတ် နယ်မြေတွင် ကြေညာခြင်းကိုလည်း သီးခြား စစ်ရသည်။

စာရေးသားခြင်း၊ သက်သေ 2 ဦးနှင့်အထက် လက်မှတ်ထိုးခြင်း၊ အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်အဖွဲ့၏ ကွာရှင်းမှတ်ပုံတင်သည် တစ်ခုချင်း သီးခြား လိုအပ်ချက် ဖြစ်သည်။ သက်သေသည် ပြီးပြီးသား စာရွက်တွင် အမည် ထပ်ထည့်သူသက်သက် မဟုတ်ဘဲ၊ နှစ်ဖက်စလုံးတွင် စစ်မှန်သော ကွာရှင်းလိုသည့် ဆန္ဒ ရှိကြောင်း သိရှိ အတည်ပြုပြီးနောက် လက်မှတ်ထိုးရသည်။ ထို့ကြောင့် ပါဝင်သူသာ လက်မှတ်ထိုးသော ပုဂ္ဂလိက သဘောတူစာချုပ်သည် ပိုင်ဆိုင်မှု သို့မဟုတ် သားသမီးဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်၏ သက်သေ ဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ ထိုအရာသက်သက်ဖြင့် ထိုင်ဝမ် နှစ်ဦးသဘောတူ ကွာရှင်းခြင်း၏ အိမ်ထောင်အဆင့်အတန်း အကျိုးသက်ရောက်မှု မဖြစ်ပေါ်ပါ။

လျှောက်ထားသူ၊ ကိုယ်စားလှယ် လုပ်နိုင်သည် မလုပ်နိုင်သည်၊ ကိုယ်ရေးအထောက်အထားနှင့် အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင် အချက်အလက်၊ ကွာရှင်းစာ စသည့် အမှန်တကယ် ပြင်ဆင်ရမည့် စာရွက်စာတမ်းများကို လျှောက်သည့်အချိန်က ထိုင်ဝမ် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်ဌာန (內政部戶政司) ၏ ကွာရှင်းမှတ်ပုံတင် လမ်းညွှန်နှင့် တာဝန်ရှိ အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်ရုံး (戶政事務所) ၏ အတည်ပြုချက်ကို အခြေခံ၍ ပြင်ဆင်ရသည်။ ပြည်ပတွင် ရေးသော စာရွက်စာတမ်းသည် စာရွက်အမျိုးအစားနှင့် ရေးရာအရ ထိုင်ဝမ် ပြည်ပကိုယ်စားလှယ်ရုံး (駐外館處) သို့မဟုတ် ခွင့်ပြုအဖွဲ့၏ စစ်မှန်ကြောင်းအတည်ပြုခြင်း (認證) လိုအပ်နိုင်ပြီး၊ တရားဝင် လမ်းညွှန်က တောင်းဆိုပါက စစ်မှန်ကြောင်းအတည်ပြုပြီး သို့မဟုတ် နိုတြီအတည်ပြုပြီး (公證) တရုတ်ဘာသာပြန် (中文譯本) ကိုလည်း အတူ တင်ရသည်။ ပုံသေ စာရင်းတစ်ခုတည်းကို နိုင်ငံတကာအမှုအားလုံးသို့ မပြောင်းလဲဘဲ သုံး၍ မရပါ။

ထိုင်ဝမ် တရားရုံး၏ ကွာရှင်းစီရင်ချက် အတည်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် တရားရုံး ညှိနှိုင်းမှု၊ ပြေငြိမ်းမှု ရရှိ၍ အိမ်ထောင်ဆက်ဆံရေး ကုန်ဆုံးပါက အခြေခံအားဖြင့် ပါဝင်သူ တစ်ဖက်ဖက်က အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်အဖွဲ့ ထံ ကွာရှင်းမှတ်ပုံတင် ပြုနိုင်သည်။ အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်ဥပဒေ (戶籍法) ပုဒ်မ 48 အရ အထွေထွေ အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင် လျှောက်ကာလသည် ထိုင်ဝမ် ကွာရှင်းစီရင်ချက် အတည်ဖြစ်သည့်နေ့ သို့မဟုတ် တရားရုံး ညှိနှိုင်းမှု၊ ပြေငြိမ်းမှု ရရှိသည့်နေ့မှ 30 ရက် ဖြစ်သည်။ စီရင်ချက် သို့မဟုတ် မှတ်တမ်း ပေးပို့ခံရ၊ လက်ခံသည့်နေ့သည် အမှုအားလုံး၏ တူညီသော စတင်ရေတွက်သည့်အချက် မဟုတ်ပါ။ လျှောက်ကာလ ကျော်ပြီးနောက် လျှောက်ခြင်းကိုလည်း အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်ရုံးက လက်ခံရပြီး၊ စာဖြင့် အကြောင်းကြားပြီးနောက် မည်သူမျှ မလျှောက်ပါက အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်အဖွဲ့က အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်ဥပဒေ ပုဒ်မ 48-2 အရ လိုအပ်ချက် ပြည့်သော တရားရုံးရလဒ်ကို ကိုယ်တိုင် မှတ်ပုံတင်သည်။ လျှောက်ကာလ လွတ်သည့်အချက်သည် ပြီးပြီးသား အကျိုးသက်ရောက်သော ကွာရှင်းခြင်းကို မပြန်လှည့်ပါ။ အွန်လိုင်း လျှောက်ခြင်းသည် ဥပဒေသတ်မှတ် လျှောက်ကာလအတွင်းသာ သုံးနိုင်သော်လည်း၊ ထို 30 ရက်ကို အွန်လိုင်း လျှောက်ခြင်းအတွက်သာ သီးသန့် ကာလဟု မရှင်းပြသင့်ပါ။

3. တရားရုံး ညှိနှိုင်းမှု၊ တရားစွဲဆိုမှု၊ လာရောက်ခြင်းနှင့် ကန့်ကွက်လုပ်ငန်းစဉ်

အိမ်ထောင်ဖက်နှစ်ဦး တရားရုံးညှိနှိုင်းမှုသို့ အမြဲတမ်း အတူလာရပါသလား။ အမြဲတမ်း ထိုသို့ မဟုတ်ပါ။ ထိုင်ဝမ် တရားရုံးသည် မိသားစုအမှု၏ သဘောသဘာဝအရ ပါဝင်သူ သို့မဟုတ် ဥပဒေအရ ကိုယ်စားလှယ်အား ကိုယ်တိုင် လာရောက်ရန် အမိန့်ပေးနိုင်ပြီး၊ တရားဝင်အကြောင်းမရှိဘဲ မလိုက်နာပါက မိသားစုအမှုဥပဒေ ပုဒ်မ 13 နှင့် လိုက်နာသုံးသော တရားမလုပ်ထုံးလုပ်နည်းဥပဒေ ပုဒ်မ 303 အရ ပထမအကြိမ် TWD 30,000 အောက် အုပ်ချုပ်ရေးဒဏ်ငွေ ပြဿနာ ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် တူညီသော နေရာတွင် မဖြစ်မနေ အတူ ညှိနှိုင်းရသည် မရသည်၊ ခွဲခြားခြင်း၊ လုံခြုံရေး၊ ကိုယ်စားလှယ် သို့မဟုတ် အခြား လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ဆောင်ရွက်ချက် ဖြစ်နိုင်သည် မဖြစ်နိုင်သည်ကို တရားရုံးနှင့် အမှုအခြေအနေအရ စစ်ရသည်။

မိသားစုအမှုဥပဒေက သတ်မှတ်သော မိသားစုအမှုသည် အခြေခံအားဖြင့် စီရင်မီ တရားရုံး ညှိနှိုင်းမှု ဖြတ်ရသည်။ စီရင်ရန် တိုက်ရိုက် တောင်းဆိုသော အမှုကိုလည်း ဥပဒေအရ ညှိနှိုင်းလျှောက်ခြင်းဟု မြင်သော အခြေအနေ ရှိသော်လည်း၊ ပေးပို့နည်း သို့မဟုတ် အမှုသဘောဆိုင်ရာ ချွင်းချက်နှင့် လုပ်ထုံးပြောင်းလဲမှု ပြဋ္ဌာန်းချက် ရှိသောကြောင့် အမှုအားလုံးက ပြောင်းလဲမရသော အစဉ်တစ်ခုတည်းကို လိုက်သည်ဟု မရှင်းပြနိုင်ပါ။ ညှိနှိုင်းမှုတွင် ကွာရှင်းလိုသည့် ဆန္ဒသာမက ပိုင်ဆိုင်မှု၊ သားသမီး၊ ပေးချေနည်း စသည့် ဆက်စပ် အငြင်းပွားချက်များကို အတူ စီနိုင်သော်လည်း၊ အရွယ်မရောက်သေးသော သားသမီးကို ထိခိုက်စေသော သဘောတူညီချက်ကို မပြင်ဘဲ အတည်မပြုနိုင်ပါ။

မိသားစုအမှုဥပဒေ ပုဒ်မ 13 ၏ ပြစ်ဒဏ်သည် တရားရုံးက ပါဝင်သူ သို့မဟုတ် ဥပဒေအရ ကိုယ်စားလှယ် ကိုယ်တိုင် လာရောက်ရန် အမိန့်ပေးသော အခါတွင်သာ ပြဿနာ ဖြစ်သည်။ တရားဝင်အကြောင်းမရှိဘဲ အမိန့် မလိုက်နာပါက တရားမလုပ်ထုံးလုပ်နည်းဥပဒေ ပုဒ်မ 303 ကို လိုက်နာသုံး၍ ပထမအကြိမ် TWD 30,000 အောက် အုပ်ချုပ်ရေးဒဏ်ငွေ ချမှတ်နိုင်သော်လည်း၊ ဤလိုက်နာသုံးမှုကို အခြေခံ၍ ဖမ်းဆီးခေါ်ယူခြင်း (拘提) မပြုနိုင်ပါ။ နောက်ပိုင်း တရားရုံးက ထပ်မံ တရားဝင် အကြောင်းကြားပြီးနောက် တရားဝင်အကြောင်းမရှိဘဲ မလာရောက်ပါက ဆက်လက် အရေးယူနိုင်သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ခွဲထားသော နေရာ၊ ဗီဒီယိုနည်း၊ ကိုယ်စားလှယ်သာ တက်ရောက်ခြင်း သို့မဟုတ် လုံခြုံရေးဆောင်ရွက်ချက်ကို သီးခြားအမှုတွင် ခွင့်ပြုမည်ဟု ကြိုတင် အာမမခံနိုင်သောကြောင့် အခြေအနေကို တရားရုံးသို့ ကြေညာပြီး လုပ်ထုံးညွှန်ကြားချက်ကို စစ်ရသည်။

ညှိနှိုင်းမှု သို့မဟုတ် ပြေငြိမ်းမှု ရရှိပါက ဥပဒေသတ်မှတ် နည်းဖြင့် အိမ်ထောင်ဆက်ဆံရေး ကုန်ဆုံးပြီး၊ အတည်ဖြစ်သော စီရင်ချက်နှင့် တူသော အကျိုးသက်ရောက်မှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ ညှိနှိုင်းမှု မရရှိပါက သက်ရောက်သော လုပ်ထုံးအရ စီရင်မှု ဆက်နိုင်ပြီး၊ စီရင်ချက်ဖြင့် ကွာရှင်းခြင်းတွင် စီရင်ချက် အတည်ဖြစ်ခြင်းက အဓိက ဖြစ်သည်။ အမှုကာလသည် ပေးပို့ခြင်း၊ ညှိနှိုင်းအကြိမ်၊ အငြင်းပွားသော အချက်အလက်နှင့် သက်သေ၊ ကျွမ်းကျင်စစ်ဆေးမှု၊ စုံစမ်းခြင်း၊ သားသမီး အငြင်းပွားချက်၊ နိုင်ငံတကာ ပေးပို့ခြင်းနှင့် တရားရုံးအဆင့် (ပထမအဆင့် (一審)၊ အယူခံအဆင့် (二審) စသည်) အပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားသောကြောင့် ပုံသေ ပြီးဆုံးချိန် မပေးနိုင်ပါ။

ကန့်ကွက်ခြင်းကိုလည်း စာရွက်အမည်သက်သက်ဖြင့် မဆုံးဖြတ်နိုင်ပါ။ စီရင်ချက်အပေါ် အယူခံ (上訴) ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်၊ အမိန့်အပေါ် အမိန့်အယူခံ (抗告) ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်၊ ညှိနှိုင်းမှု သို့မဟုတ် ပြေငြိမ်းမှု ရရှိခြင်း သို့မဟုတ် အကျိုးသက်ရောက်မှုကို တိုက်ခိုက်သော သီးခြား လုပ်ငန်းစဉ် ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်အရ လမ်းကြောင်းနှင့် ကာလ ကွဲပြားသည်။ ပေးပို့သည့်နေ့၊ အတည်ဖြစ်မဖြစ်နှင့် လုပ်ထုံးအဆင့်ကို စစ်ပြီးနောက် ထိုအမျိုးအစား၏ ကာလကို တွက်ရပြီး၊ အမှုတစ်ခုတွင် ကြားသော ကာလကို အခြား စီရင်မှု သို့မဟုတ် မှတ်ပုံတင် လုပ်ငန်းစဉ်သို့ မရွှေ့သင့်ပါ။

4. တရားရုံးစီရင်ချက်ဖြင့် ကွာရှင်းအကြောင်းရင်းနှင့် အပြစ်ရှိသော အိမ်ထောင်ဖက် ကန့်သတ်ချက်

လက်ရှိ တရားမဥပဒေ ပုဒ်မ 1052 ပုဒ်မခွဲ 2 ၏ ချွင်းချက်သည် အိမ်ထောင်ပျက်စီးမှု၏ ကြီးလေးသော အကြောင်းရင်းကို တစ်ဖက်တည်းကသာ တာဝန်ရှိပါက အခြေခံအားဖြင့် အခြားတစ်ဖက်သာ ကွာရှင်းခြင်း တောင်းဆိုရမည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ သို့သော် ထိုင်ဝမ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတရားရုံး ထိုင်ဝမ်ပြက္ခဒိန် (民國) 112 ခုနှစ် စီရင်ချက် အမှတ် 4 (民國112年憲判字第4號) သည် ကြီးလေးသော အကြောင်းရင်း ဖြစ်ပေါ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆက်လက်ရှိခြင်း၏ သင့်တော်သော ကာလကို ထည့်မစဉ်းစားဘဲ အပြစ်ရှိသော အိမ်ထောင်ဖက်၏ ကွာရှင်းခွင့်ကို လုံးဝ ပိတ်ပင်၍ တစ်ခုချင်းအမှုတွင် ထင်ရှားစွာ ကြမ်းတမ်းလာသော အပိုင်းကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် မညီဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ပုဒ်မစာသား ကျန်နေသေးသောကြောင့် အမြဲ ဖြစ်နိုင်သည် သို့မဟုတ် အမြဲ မဖြစ်နိုင်ဟု မဆုံးဖြတ်ဘဲ တရားရုံးက စီရင်ချက်၏ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် တိကျသော အချက်အလက်ကို မည်သို့ သုံးသည်ကို ကြည့်ရသည်။

တရားမဥပဒေ ပုဒ်မ 1052 ပုဒ်မခွဲ 1 သည် အခြားတစ်ဖက်တွင် နောက်ပါ အကြောင်းရင်း ရှိသည့်အခါ တရားရုံးစီရင်ချက်ဖြင့် ကွာရှင်းခြင်း တောင်းဆိုနိုင်ရန် အကြောင်းရင်း 10 မျိုးကို စာရင်းပြုသည်။

1. အိမ်ထောင်ထပ်ခြင်း (重婚)
2. အိမ်ထောင်ဖက် မဟုတ်သူနှင့် သဘောတူ လိင်ဆက်ဆံခြင်း (合意性交)
3. အတူနေထိုင်ရန် မခံနိုင်လောက်အောင် အခြားတစ်ဖက်ကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း (虐待)
4. အခြားတစ်ဖက်က မိမိ၏ တိုက်ရိုက်ဆွေမျိုး (直系親屬) ကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် အခြားတစ်ဖက်၏ တိုက်ရိုက်ဆွေမျိုးက မိမိကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်၍ အတူနေထိုင်ရန် မခံနိုင်ခြင်း
5. အခြားတစ်ဖက်ကို မရိုးသားစွာ စွန့်ပစ်ခြင်း (惡意遺棄) အခြေအနေ ဆက်လက်ရှိခြင်း
6. အခြားတစ်ဖက်ကို သတ်ရန် ရည်ရွယ်ချက် ရှိခဲ့ခြင်း
7. ကုသ၍ မရသော ကြီးလေးသည့် ရောဂါ ရှိခြင်း
8. ကြီးလေး၍ မပျောက်နိုင်သော စိတ်ရောဂါ ရှိခြင်း
9. အသက်ရှင်သည် သေသည် 3 နှစ်ကျော် မသိခြင်း
10. ရည်ရွယ်ချက်ရှိ ပြစ်မှုဖြင့် 6 လကျော် ကာလသတ်မှတ် ထောင်ဒဏ် (有期徒刑) အတည်စီရင်ချက် ခံရခြင်း

ပုဒ်မခွဲ 2 သည် အထက်ပါ 10 မျိုးမှအပ ကြီးလေးသော အကြောင်းရင်းကြောင့် အိမ်ထောင် ဆက်ထိန်းရန် ခက်သော အခြေအနေကို သီးခြား အထွေထွေ အကြောင်းရင်းအဖြစ် ထားသည်။ ထို့ကြောင့် ပုဒ်မခွဲ 1 ၏ သီးခြား အကြောင်းရင်း တင်ပြသော အမှုနှင့် ပုဒ်မခွဲ 2 ၏ အိမ်ထောင်ဆက်ထိန်းရန် ခက်ခဲမှု တင်ပြသော အမှုသည် ဥပဒေဖွဲ့စည်းပုံနှင့် သက်သေပြရမည့် အရာကို ခွဲရသည်။ ပုဒ်မခွဲ 2 ချွင်းချက်ဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတရားရုံး ဆုံးဖြတ်ချက်၏ ဥပဒေပြုကာလ ကျော်ပြီးဖြစ်သော်လည်း 2026 ခုနှစ် ဇူလိုင် 25 ရက် လက်ရှိတွင် ချွင်းချက် စာသားကိုယ်၌ မဖျက်ရသေးသည့်အပြင်၊ တရားရုံးသည် တစ်ခုချင်းအမှုတွင် စီရင်ချက်၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် မညီသော ဆုံးဖြတ်ချက် ရည်ရွယ်ချက်ကို သုံးရသည်။

အိမ်ထောင်ဖက်နှင့် ဆက်သွယ်၍ မရခြင်း သို့မဟုတ် အိမ်မှ ထွက်သွားခြင်းတွင်လည်း အကြောင်းရင်းများကို မရောသင့်ပါ။ အသက်ရှင်သည် သေသည် 3 နှစ်ကျော် မသိသော ပုဒ်မခွဲ 1 အကြောင်းရင်း၊ မရိုးသားသော စွန့်ပစ်ခြင်း ဆက်လက်ရှိသော ပုဒ်မခွဲ 1 အကြောင်းရင်း၊ အခြား ကြီးလေးသော အကြောင်းရင်းကြောင့် အိမ်ထောင် ဆက်ထိန်းရန် ခက်သော ပုဒ်မခွဲ 2 အကြောင်းရင်းသည် အချင်းချင်း မတူပါ။ ရဲ၏ ပျောက်ဆုံးကြေညာချက်သည် တည်ရှိရာနှင့် ဖြစ်ပေါ်မှုကို ပြသော သက်သေ ဖြစ်နိုင်သော်လည်း ကွာရှင်းတောင်းဆိုချက်အားလုံး၏ မဖြစ်မနေ ကြိုတင်လိုအပ်ချက် မဟုတ်ပါ။ အတူနေထိုင်ရန် တာဝန် (同居義務) ဖြည့်ဆည်းစေရန် တရားစွဲမှသာ မရိုးသားသော စွန့်ပစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကြီးလေးသော အကြောင်းရင်း တင်ပြနိုင်သည်ဟူသော အထွေထွေ လိုအပ်ချက်လည်း မရှိပါ။ လအနည်းငယ် အိမ်မှ ထွက်နေသည်ဆိုရုံဖြင့် အကြောင်းရင်း တစ်ခုခု တည်ရှိသည် မဟုတ်သည့်အပြင်၊ ထွက်ရခြင်း အကြောင်း၊ တရားဝင် သီးခြားနေရခြင်း၊ ဆက်သွယ်မှုနှင့် ထောက်ပံ့မှု၊ ဆက်လက်ရှိမှု စသည့် တိကျသော အချက်အလက်ကို ကြည့်ရသည်။

အိမ်ထောင်ဖက် မဟုတ်သူနှင့် သဘောတူ လိင်ဆက်ဆံခြင်းသည် ပုဒ်မခွဲ 1 အကြောင်းရင်း ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို တိကျသော အချက်အလက်၊ ဥပဒေသတ်မှတ် လိုအပ်ချက်နှင့် သက်ဆိုင်ရာ ကာလဖြင့် စစ်ရသည်။ ထိုအချက်အလက် ရှိသည်ဆိုရုံဖြင့် တရားရုံးစီရင်ချက်ဖြင့် ကွာရှင်းခြင်း၊ ပုဒ်မ 1056 ဆုံးရှုံးလျော်ကြေး၊ ကျန်ရှိပိုင်ဆိုင်မှု ကွာခြားချက် ခွဲဝေခြင်း၊ ပုဒ်မ 1057 အိမ်ထောင်ဖက် ထောက်ပံ့စရိတ်၊ အရွယ်မရောက်သေးသော သားသမီးအပေါ် အခွင့်အရေးနှင့် တာဝန် သို့မဟုတ် သားသမီး ထိန်းသိမ်းစရိတ်၏ ကောက်ချက်အားလုံး တစ်စုတည်း မဆုံးဖြတ်ပါ။ အငြင်းပွားချက် တစ်ခုချင်းကို သီးခြား လိုအပ်ချက်နှင့် သားသမီး၏ အကောင်းဆုံးအကျိုး စသည့် သက်ဆိုင်ရာ စံနှုန်းဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည်။

5. နိုင်ငံခြား အိမ်ထောင်ပြုခြင်း၊ နိုင်ငံခြား ကွာရှင်းခြင်းနှင့် ထိုင်ဝမ် အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်

ပြည်ပတွင် အိမ်ထောင်ပြုခြင်း သို့မဟုတ် ကွာရှင်းခြင်း အမှုကို ထိုင်ဝမ်တွင် အိမ်ထောင် ဦးစွာ မှတ်ပုံတင်ခြင်း သို့မဟုတ် ထိုင်ဝမ်တွင် ကွာရှင်းမှု တရားစွဲခြင်းသာ ရွေးစရာဟု မမြင်သင့်ပါ။ ပြည်ပတွင် ပြီးပြီးသား ကိုယ်ရေးလုပ်ရပ် သို့မဟုတ် စီရင်ချက် ရှိပါက ၎င်း၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုနှင့် အသိအမှတ်ပြုနိုင်မှုကို ဦးစွာ စစ်ရပြီး၊ လုပ်ငန်းစဉ် မစသေးပါက စီရင်ပိုင်ခွင့်နှင့် သက်ဆိုင်ရာဥပဒေ၊ မျှော်မှန်းသော မှတ်ပုံတင်နှင့် အကောင်အထည်ဖော်မှု အကျိုးသက်ရောက်မှုကို နှိုင်းယှဉ်ရသည်။

အမှု စစ်ရာတွင် ပါဝင်သူ တစ်ဦးချင်း၏ နိုင်ငံသား၊ တရားဝင်နေထိုင်ရာ (住所) နှင့် ပုံမှန်နေထိုင်ရာ (經常居所)၊ အိမ်ထောင်ပြုခြင်း သို့မဟုတ် ကွာရှင်းခြင်း ဖြစ်ပေါ်ရာနှင့် နည်းလမ်း၊ လက်ရှိ ထိုင်ဝမ် အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်နှင့် နိုင်ငံခြား မိသားစုဆက်ဆံရေး မှတ်တမ်း၊ ရှိပြီးသား နိုင်ငံခြား စီရင်ချက်၊ ညှိနှိုင်းမှတ်တမ်း၊ ကွာရှင်းလက်မှတ် တည်ရှိမှုကို စစ်သည်။ နိုင်ငံခြား စီရင်ချက် ရှိပါက အခြားတစ်ဖက်အား တရားဝင် ပေးပို့ခြင်းနှင့် ကာကွယ်ခွင့် ရှိခဲ့သည် မရှိခဲ့သည် စသည့် လုပ်ထုံး တရားမျှတမှုကိုလည်း ကြည့်ရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ထိုင်ဝမ်တွင် အိမ်ထောင်ဆက်ဆံရေး ကုန်ဆုံးခြင်း၊ အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင် ပြောင်းလဲခြင်း၊ ပိုင်ဆိုင်မှုဆုံးဖြတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းအနက် မည်သည့် အကျိုးသက်ရောက်မှု လိုချင်သည်ကို သတ်မှတ်ရသည်။

နိုင်ငံခြား ဒေသဥပဒေအရ ကွာရှင်းခြင်း ပြီးသည်ဟူသော ရှင်းလင်းချက် သို့မဟုတ် နိုင်ငံခြား ကွာရှင်းလက်မှတ် တစ်စောင်တည်းဖြင့် ထိုင်ဝမ် လုပ်ငန်းစဉ်အားလုံး မပြီးပါ။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် နိုင်ငံခြား ကွာရှင်းခြင်းအားလုံးတွင် တူညီသော အသိအမှတ်ပြုမှု သို့မဟုတ် တူညီသော စာရွက်စာတမ်း လိုအပ်သည်လည်း မဟုတ်ပါ။ ထိုင်ဝမ်တွင် တောင်းဆိုသော အသိအမှတ်ပြုခြင်း သို့မဟုတ် အကျိုးသက်ရောက်မှု ဆုံးဖြတ်ခြင်းနှင့် အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်သည် စီရင်ချက် ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်၊ အုပ်ချုပ်ရေးလက်မှတ် ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်၊ ထုတ်ပေးသော နိုင်ငံနှင့် စာရွက်ပုံစံ၊ ပါဝင်သူ၏ အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင် အခြေအနေအရ ကွဲပြားနိုင်သည်။

နိုင်ငံခြား စာရွက်စာတမ်းတွင် ထိုင်ဝမ် ပြည်ပကိုယ်စားလှယ်ရုံး သို့မဟုတ် အခြား ခွင့်ပြုအဖွဲ့၏ စစ်မှန်ကြောင်းအတည်ပြုခြင်း တောင်းဆိုနိုင်ပြီး၊ စာရွက်အလိုက် တရားဝင် လမ်းညွှန်အရ စစ်မှန်ကြောင်းအတည်ပြုပြီး သို့မဟုတ် နိုတြီအတည်ပြုပြီး တရုတ်ဘာသာပြန် လိုအပ်နိုင်သည်။ တရုတ်ပြည်မကြီးတွင် ရေးသော စာရွက်နှင့် ဟောင်ကောင်၊ မကာအိုတွင် ရေးသော စာရွက်သည် အထွေထွေ နိုင်ငံခြား စာရွက်နှင့် ကွဲသော သီးခြား စစ်ဆေးစည်းမျဉ်း လိုက်နာသောကြောင့် ရေးသားရာ နယ်မြေကို တိကျစွာ ဖော်ပြရသည်။ တင်သွင်းမီ နောက်ဆုံး အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်ဌာန လမ်းညွှန်နှင့် တာဝန်ရှိအဖွဲ့တွင် မူရင်း၊ စစ်မှန်ကြောင်းအတည်ပြုခြင်း၊ ဘာသာပြန်နှင့် ကိုယ်စားလှယ်လျှောက် လိုအပ်ချက်ကို စစ်ရန် လိုအပ်သည်။

6. အိမ်အမည်၊ အိမ်ထောင်မပြုမီ ရန်ပုံငွေနှင့် ကျန်ရှိပိုင်ဆိုင်မှု ခွဲဝေခြင်း

မဟုတ်ပါ။ အိမ်၏ မှတ်ပုံတင်အမည်နှင့် ဝယ်ယူရန်ပုံငွေ အရင်းအမြစ်သည် အရေးကြီးသော သက်သေ ဖြစ်သော်လည်း၊ ပိုင်ဆိုင်ခွင့်၊ လက်ဆောင်ပေးခြင်း၊ အမည်ငှားမှတ်ပုံတင်၊ ချေးငွေ၊ မတရားအကျိုးအမြတ် ကဲ့သို့ တစ်ခုချင်း တောင်းဆိုချက်နှင့် တရားမဥပဒေ ပုဒ်မ 1030-1 ၏ ကျန်ရှိပိုင်ဆိုင်မှု ကွာခြားချက် ခွဲဝေခြင်းသည် မတူသော ပြဿနာ ဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ် သဘောတူညီချက်၊ ရရှိရခြင်း အကြောင်းနှင့် အချိန်၊ ရန်ပုံငွေစီးဆင်းမှု၊ ကြွေး၊ အခမဲ့ ရရှိခြင်း ရှိမရှိနှင့် သက်သေကို ခွဲ၍ စစ်ရပြီး၊ အိမ်ထောင်မပြုမီ ရန်ပုံငွေဖြင့် အချို့ ကုန်ကျစရိတ် ပေးခြင်း သို့မဟုတ် တစ်ဖက်အမည်ဖြင့် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းသက်သက်ဖြင့် ကောက်ချက်အားလုံး မဆုံးဖြတ်ပါ။

အိမ်ပြဿနာကို အလွှာ သုံးခု ခွဲရသည်။ ဦးစွာ မှတ်ပုံတင်နှင့် ရရှိရခြင်း အကြောင်းအရ သီးခြား ပိုင်ဆိုင်မှုကို မည်သူ ပိုင်သည်ကို ကြည့်သည်။ နောက်တွင် အမှန်တကယ် သဘောတူညီချက်နှင့် ရန်ပုံငွေ ပေးခြင်း၏ သဘောအရ လက်ဆောင်ပေးခြင်း၊ အမည်ငှားမှတ်ပုံတင်၊ ချေးငွေ၊ ယုံကြည်အပ်နှံမှု (信託)၊ မတရားအကျိုးအမြတ်၊ ကုန်ကျစရိတ်ပြန်ဆပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြား စာချုပ်တောင်းဆိုချက် တည်ရှိသည် မတည်ရှိသည်ကို ကြည့်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ထိုပိုင်ဆိုင်မှု သို့မဟုတ် တန်ဖိုးနှင့် သက်ဆိုင်ရာ ကြွေးသည် ဥပဒေသတ်မှတ် ပိုင်ဆိုင်မှုစနစ် (法定財產制) ကုန်ဆုံးသည့်အခါ ကျန်ရှိပိုင်ဆိုင်မှု ကွာခြားချက် ခွဲဝေ တွက်ချက်မှုတွင် ပါသည် မပါသည်ကို သီးခြား ကြည့်သည်။ အိမ်ထောင်မပြုမီ စုငွေဖြင့် စရံ သို့မဟုတ် ချေးငွေ ပေးသည်ဆိုရုံဖြင့် မှတ်ပုံတင်အမည် မပြောင်းသည့်အပြင်၊ တစ်ဖက်အမည် မှတ်ပုံတင်သက်သက်ဖြင့် စာချုပ်၊ အကျိုးခံစားခွင့်၊ ပြန်ဆပ်မှု၊ အိမ်ထောင်ဖက် ပိုင်ဆိုင်မှု ပြဿနာအားလုံး မပြီးပါ။

တရားမဥပဒေ ပုဒ်မ 1017 သည် အိမ်ထောင်မပြုမီ ပိုင်ဆိုင်မှု (婚前財產) နှင့် အိမ်ထောင်ပြုပြီးနောက် ပိုင်ဆိုင်မှု (婚後財產) ကို ခွဲပြီး၊ မည်သည့်အချိန် ရရှိသည် သက်သေပြရန် ခက်သော ပိုင်ဆိုင်မှုကို အိမ်ထောင်ပြုပြီးနောက် ပိုင်ဆိုင်မှုဟု ယူဆသော စည်းမျဉ်း ထားသည်။ ဤသည် ပိုင်ဆိုင်မှုစနစ် တွက်ချက်ရန် အမျိုးအစားခွဲခြင်းနှင့် သက်သေပြခြင်း၏ အစမှတ် ဖြစ်ပြီး၊ မှတ်ပုံတင်နှင့် မဆိုင်ဘဲ ပိုင်ရှင် သတ်မှတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြားတစ်ဖက်၏ တစ်ခုချင်း တောင်းဆိုချက်ကို ပျောက်စေသော ဖြတ်လမ်း မဟုတ်ပါ။ ငွေလွှဲမှတ်တမ်း၊ ရောင်းဝယ်စာချုပ်၊ ချေးစာချုပ်နှင့် ဆပ်မှတ်တမ်း၊ ပြေစာ၊ ပါဝင်သူအကြား စာတို၊ အခွန်အချက်အလက်၊ မှတ်ပုံတင်အချက်အလက်၊ ရရှိရခြင်း အကြောင်းနှင့် အချိန်ကို အတူ ချိတ်ဆက်မှ အမှန်တကယ် ဥပဒေဆက်ဆံရေး ပေါ်သည်။

တရားမဥပဒေ ပုဒ်မ 1030-1 သည် ဥပဒေသတ်မှတ် ပိုင်ဆိုင်မှုစနစ် ကုန်ဆုံးသည့်အခါ အိမ်ထောင်ဖက် တစ်ဦးချင်း၏ လိုအပ်ချက် ပြည့်သော အိမ်ထောင်ပြုပြီးနောက် သန့်ပိုင်ဆိုင်မှုကို တွက်၍ ထိုကွာခြားချက်ကို အခြေခံအားဖြင့် ညီတူညီမျှ ခွဲသော စနစ် ဖြစ်သည်။ အိမ်ထောင်ကာလ ရရှိသော သီးခြား ပိုင်ဆိုင်မှုအားလုံးကို တွဲပိုင်အဖြစ် ပြောင်းခြင်း သို့မဟုတ် ပစ္စည်းတိုင်း တစ်ဝက်စီ ခွဲသော စနစ် မဟုတ်ပါ။ အမွေ သို့မဟုတ် အခြား အခမဲ့ ရရှိသော ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လျော်ကြေး (慰撫金) သည် ဥပဒေသတ်မှတ် တွက်ချက်မှုမှ ဖယ်ပြီး၊ ကြွေးနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုစနစ် ကုန်ဆုံးမီ လွှဲပြောင်းစီမံခြင်း စသည့် သက်ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းကိုလည်း အတူ ကြည့်ရသည်။ ညီတူညီမျှ ကွာခြားချက် ခွဲဝေရလဒ်သည် ဥပဒေသတ်မှတ် အခြေအနေအရ ထင်ရှားစွာ မမျှတပါက တရားရုံးသည် ခွဲဝေပမာဏ ပြင်ဆင်ခြင်း သို့မဟုတ် ကင်းလွတ်စေနိုင်သည်။

အိမ်ထောင်ဖက် မဟုတ်သူနှင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် အိမ်ထောင်ပျက်စီးမှု (婚姻破綻) တာဝန်ကိုယ်၌ ကျန်ရှိပိုင်ဆိုင်မှု ကွာခြားချက် ခွဲဝေတောင်းဆိုခွင့်ကို အလိုအလျောက် ပိတ်ပင်ခြင်း သို့မဟုတ် လျှော့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သို့သော် ပိုင်ဆိုင်မှု ဖုံးကွယ်ခြင်း၊ လွှဲပြောင်းစီမံခြင်း၊ အိမ်အလုပ်နှင့် သားသမီးပြုစုမှုတွင် ပါဝင်မှု၊ အတူနေထိုင်မှုနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှု ရရှိမှု၏ စုစုပေါင်း အခြေအနေ စသည့် ဥပဒေသတ်မှတ် ပြင်ဆင်အချက်နှင့် ကိုက်သော တိကျသော အချက်အလက်ကို သီးခြား တင်ပြ သက်သေပြနိုင်သည်။ နိုင်ငံသား မတူသည်ဆိုရုံဖြင့် ပုဒ်မ 1030-1 ၏ တွက်ချက်နည်း ကွဲသည်ဟုလည်း မဆုံးဖြတ်သင့်ပါ။

ဤတောင်းဆိုခွင့်သည် ကျန်ရှိပိုင်ဆိုင်မှု ကွာခြားချက် ရှိကြောင်း သိသည့်နေ့မှ 2 နှစ်အတွင်း၊ မည်သည့်အခြေအနေတွင်မဆို ဥပဒေသတ်မှတ် ပိုင်ဆိုင်မှုစနစ် ကုန်ဆုံးသည့်အချိန်မှ 5 နှစ်အတွင်း မသုံးပါက ကုန်ဆုံးသည်။ ဤကာလ နှစ်ခုကို ပုဒ်မ 1030-1 တောင်းဆိုချက်နှင့်သာ ချိတ်ရပြီး၊ ပိုင်ဆိုင်ခွင့်၊ ချေးငွေ၊ ဆုံးရှုံးလျော်ကြေး၊ ကွာရှင်းပြီးနောက် အိမ်ထောင်ဖက် ထောက်ပံ့စရိတ် သို့မဟုတ် သားသမီး ထိန်းသိမ်းစရိတ်၏ ကာလအဖြစ် မသုံးသင့်ပါ။ အမှန်တကယ် စတင်ရေတွက်သည့်အချက်နှင့် ဥပဒေသတ်မှတ် ပိုင်ဆိုင်မှုစနစ် ကုန်ဆုံးချိန်ကို အချက်အလက်ဖြင့် တစ်ခုချင်း စစ်ရသည်။

7. ကွာရှင်းခြင်း ဆုံးရှုံးလျော်ကြေး၊ အိမ်ထောင်ဖက် ထောက်ပံ့စရိတ်၊ အိမ်ထောင်မပြုဘဲ အတူနေခြင်းနှင့် တတိယပုဂ္ဂိုလ်

တူညီသော အခွင့်အရေး မဟုတ်ပါ။ တရားမဥပဒေ ပုဒ်မ 1030-1 ၏ ကျန်ရှိပိုင်ဆိုင်မှု ကွာခြားချက် ခွဲဝေတောင်းဆိုခွင့်၊ ပုဒ်မ 1056 ၏ တရားရုံးစီရင်ချက်ဖြင့် ကွာရှင်းခြင်း ဆုံးရှုံးလျော်ကြေး၊ ပုဒ်မ 1057 ၏ အပြစ်မရှိသော အိမ်ထောင်ဖက်အတွက် အခက်အခဲ ထောက်ပံ့စရိတ်၊ အရွယ်မရောက်သေးသော သားသမီး၏ ထိန်းသိမ်းစရိတ်တို့သည် ဖြစ်ပေါ်လိုအပ်ချက်၊ တွက်ချက်ပုံနှင့် ကာလ ကွဲပြားသည်။ ကျန်ရှိပိုင်ဆိုင်မှု ကွာခြားချက် ခွဲဝေတောင်းဆိုခွင့်တွင် ကွာခြားချက် သိသည့်နေ့မှ 2 နှစ်၊ ဥပဒေသတ်မှတ် ပိုင်ဆိုင်မှုစနစ် ကုန်ဆုံးသည့်အချိန်မှ 5 နှစ် ကာလ သက်ရောက်သော်လည်း၊ ထိုကာလကို အခြား တောင်းဆိုချက်သို့ မရွှေ့သင့်ပါ။

တရားမဥပဒေ ပုဒ်မ 1056 ၏ ဆုံးရှုံးလျော်ကြေးသည် တရားရုံးစီရင်ချက်ဖြင့် ကွာရှင်းခြင်းတွင် တာဝန်ရှိသော အခြားတစ်ဖက်ကို ဦးတည်ထားသော ငွေကြေးဆိုင်ရာ ဆုံးရှုံးမှုနှင့် ဥပဒေသတ်မှတ် လိုအပ်ချက် (ထိုပုဒ်မ ပုဒ်မခွဲ 2 ချွင်းချက်: တောင်းဆိုသူ ကိုယ်၌ အပြစ် မရှိရ) ပြည့်သော ငွေကြေးမဟုတ်သော နစ်နာမှုကို ခွဲ၍ စစ်သော အခွင့်အရေး ဖြစ်သည်။ တာဝန်ရှိသော လုပ်ရပ်၊ ဆုံးရှုံးမှု၊ အကြောင်းအကျိုးဆက်နှင့် ငွေကြေးမဟုတ်သော တောင်းဆိုချက်၏ သီးခြား လိုအပ်ချက်ကို သက်သေဖြင့် ထောက်ခံရသည်။ အိမ်ထောင်ပျက်စီးမှုဆိုင်ရာ အချက်အလက် ရှိသည်ဆိုရုံဖြင့် ပမာဏ တစ်ခု သတ်မှတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြား ပိုင်ဆိုင်မှုတောင်းဆိုချက် အစားထိုး တည်ရှိခြင်း မဟုတ်ပါ။

တရားမဥပဒေ ပုဒ်မ 1057 ၏ ကွာရှင်းပြီးနောက် အိမ်ထောင်ဖက် ထောက်ပံ့စရိတ်သည် တရားရုံးစီရင်ချက်ဖြင့် ကွာရှင်းခြင်းကြောင့် အပြစ်မရှိသော အိမ်ထောင်ဖက် နေထိုင်ရန် အခက်အခဲ ကျရောက်သော အခြေအနေကို ကြိုတင်ယူဆချက် ပြုသည်။ နှစ်ဦးသဘောတူ ကွာရှင်းခြင်း ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်၊ တရားရုံးစီရင်ချက်ဖြင့် ကွာရှင်းခြင်း ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်၊ တောင်းဆိုသူတွင် အပြစ် ရှိသည် မရှိသည်၊ ကွာရှင်းခြင်းကြောင့် အမှန်တကယ် အခက်အခဲ ကျရောက်သည် မကျရောက်သည်ကို ဦးစွာ စစ်ပြီး၊ လိုအပ်ချက်နှင့် ကြွယ်ဝမှု စသည့် တိကျသော အချက်အလက်ဖြင့် အကျယ်အဝန်း ဆုံးဖြတ်ရသည်။ အစိုးရ စာရင်းဇယားရှိ ပျမ်းမျှ သုံးစွဲပမာဏ သို့မဟုတ် အခြားတစ်ဖက်၏ အမှားသက်သက်ကို စည်းနှောင်သော တွက်ချက်နည်းဟု မယူဆနိုင်ပါ။

အရွယ်မရောက်သေးသော သားသမီးအပေါ် ထောက်ပံ့မှုသည် မိဘနှင့် သားသမီးအကြား အခွင့်အရေးနှင့် တာဝန် ဖြစ်ပြီး၊ ပုဒ်မ 1057 ၏ အရင်အိမ်ထောင်ဖက်အကြား ထောက်ပံ့မှုနှင့် မတူပါ။ ပုဒ်မ 1030-1 ကျန်ရှိပိုင်ဆိုင်မှု ကွာခြားချက် ခွဲဝေခြင်းသည်လည်း အိမ်ထောင်ဖက် ပိုင်ဆိုင်မှုစနစ် (夫妻財產制) ၏ ရှင်းလင်းခွဲဝေမှု ဖြစ်ပြီး ဆုံးရှုံးလျော်ကြေး သို့မဟုတ် ထောက်ပံ့စရိတ်ကို အစား မထိုးနိုင်ပါ။ အိမ်ထောင်ဖက် မဟုတ်သူအပေါ် တရားမဝင်လုပ်ရပ် တောင်းဆိုချက်၊ သီးခြား ပိုင်ဆိုင်မှု ပြန်တောင်းခြင်း၊ ချေးငွေ သို့မဟုတ် စာချုပ်တောင်းဆိုချက် ရှိပါက ၎င်း၏ ဥပဒေအခြေခံ၊ ပါဝင်သူ၊ ဆုံးရှုံးမှုနှင့် ကာလကို သီးခြား သတ်မှတ်ရသည်။ အခွင့်အရေးအားလုံးတွင် ကွာရှင်းသည့်နေ့မှ စ၍ ကာလ 5 နှစ် တစ်ခုတည်း မတပ်နိုင်သည့်အပြင်၊ တောင်းဆိုချက် တစ်ခုချင်း၏ ဖြစ်ပေါ်မှု၊ သိရှိမှု၊ အချက်အလက်၊ လုပ်ထုံးအခြေအနေနှင့် တောင်းဆိုခွင့် ကုန်ဆုံးချိန် (消滅時效) စည်းမျဉ်းကို သီးခြား စစ်ရသည်။

အိမ်ထောင်မပြုဘဲ အတူနေသော ပါဝင်သူသည် အတူနေသည်ဆိုရုံဖြင့် ကွာရှင်းခြင်း သို့မဟုတ် အိမ်ထောင်ဖက် ထောက်ပံ့စရိတ်ကဲ့သို့ အိမ်ထောင်ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး မရပါ။ သို့သော် အမှန်တကယ် တွဲပိုင်ဆိုင်မှု၊ ချေးငွေ၊ စာချုပ်၊ အမည်ငှားမှတ်ပုံတင်၊ ယုံကြည်အပ်နှံမှု၊ မတရားအကျိုးအမြတ် သို့မဟုတ် တရားမဝင်လုပ်ရပ် ရှိပါက အိမ်ထောင်ပြုမပြုနှင့် သီးခြားသော ပိုင်ဆိုင်မှု၊ ကြွေးဆက်ဆံရေးအဖြစ် ခွဲခြမ်းနိုင်သည်။ အတူနေကာလသက်သက်ဖြင့် အိမ်ထောင်ဆက်ဆံရေး ယူဆသော ခွဲဝေမှု အာမခံ၍ မရသည့်အပြင်၊ တိကျသော အခွင့်အရေး ပြန်ရမည်ဟု ကြိုတင် မဆုံးဖြတ်နိုင်ပါ။

ယောက္ခမမိသားစု သို့မဟုတ် ယောက်ဖမိသားစု စသည့် အိမ်ထောင်ဖက်၏ ဆွေမျိုးသည် တရားမဥပဒေ ပုဒ်မ 1057 က သတ်မှတ်သော ကွာရှင်းပြီးနောက် အိမ်ထောင်ဖက် ထောက်ပံ့စရိတ်၏ တာဝန်ရှိသူ မဟုတ်ပါ။ တတိယပုဂ္ဂိုလ်၏ ပြင်းထန်သော ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှု သို့မဟုတ် စော်ကားမှု ရှိသည်ဟု ဆိုရုံဖြင့် ဆုံးရှုံးလျော်ကြေး ချက်ချင်း မဖြစ်ပေါ်ပါ။ တတိယပုဂ္ဂိုလ်ကို ဦးတည်ထားသော တောင်းဆိုချက်တွင် တရားမဝင်လုပ်ရပ် သို့မဟုတ် ပိုင်ဆိုင်မှုဥပဒေအရ သီးခြား ဥပဒေအခြေခံ၊ တရားမဝင်လုပ်ရပ်၊ ရည်ရွယ်ချက် သို့မဟုတ် ပေါ့ဆမှု၊ ဆုံးရှုံးမှုနှင့် အကြောင်းအကျိုးဆက် စသည့် သက်ဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်နှင့် သက်သေ လိုအပ်သည်။

8. အရွယ်မရောက်သေးသော သားသမီး၏ အခွင့်အရေး၊ တာဝန်နှင့် အကောင်းဆုံးအကျိုး

ထိုင်ဝမ် တရားမဥပဒေ ပုဒ်မ 1055 နှင့် ပုဒ်မ 1055-1 အရ တရားရုံးသည် အရွယ်မရောက်သေးသော သားသမီး၏ အကောင်းဆုံးအကျိုးကို စံနှုန်းထား၍ အရွယ်မရောက်သေးသော သားသမီးအပေါ် မိဘအာဏာနှင့် တာဝန်၊ တွေ့ဆုံဆက်သွယ်ခွင့် စသည့် သားသမီးဆိုင်ရာ ကိစ္စများကို ဆုံးဖြတ်သည်။ သားသမီး၏ အသက်၊ ကျန်းမာရေး၊ ဆန္ဒနှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှု လိုအပ်ချက်၊ မိဘ၏ နေထိုင်မှု၊ ပြုစုနိုင်စွမ်းနှင့် သဘောထား၊ သားသမီးနှင့် စိတ်ခံစားမှု ဆက်ဆံရေး၊ အခြားမိဘနှင့် ဆက်ဆံရေးကို နှောင့်ယှက်သည် မနှောင့်ယှက်သည် စသည့် ဥပဒေသတ်မှတ် အကြောင်းအချက်နှင့် တိကျသော အချက်အလက်ကို ပေါင်းစပ်သောကြောင့်၊ မိဘ၏ ဝင်ငွေ သို့မဟုတ် အိမ်ထောင်ပျက်စီးမှု တာဝန် တစ်ခုတည်းဖြင့် ကောက်ချက် မဆုံးဖြတ်နိုင်ပါ။

ထိုင်ဝမ်ဥပဒေ၏ တိကျသော အယူအဆသည် အရွယ်မရောက်သေးသော သားသမီးအပေါ် အခွင့်အရေးနှင့် တာဝန်ကို သုံးခြင်းနှင့် ထမ်းခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအထဲတွင် နေထိုင်ရာ၊ နေ့စဉ် ပြုစုခြင်း၊ ပညာရေးနှင့် ဆေးကုသမှု ဆုံးဖြတ်ချက်၊ ပိုင်ဆိုင်မှု စီမံခြင်း၊ ဥပဒေအရ ကိုယ်စားပြုခြင်း စသည့် အကြောင်းအရာ အများအပြား ပါဝင်နိုင်သည်။ အဆင်ပြေစေရန် “မိဘအာဏာ” သို့မဟုတ် “ပြုစုစောင့်ရှောက်ခွင့်” ဟု အတိုကောက် ခေါ်နိုင်သော်လည်း၊ ထိုစကားလုံး တစ်လုံးက ထိုင်ဝမ်ဥပဒေအရ အခွင့်အရေးနှင့် တာဝန် အားလုံးကို အပြည့်အဝ ဘာသာပြန်သည်ဟု မယူဆသင့်ပါ။

တရားမဥပဒေ ပုဒ်မ 1055 အရ မိဘသည် ကွာရှင်းပြီးနောက် မည်သူက ဤအခွင့်အရေးနှင့် တာဝန်ကို သုံးပြီး ထမ်းမည်ကို သဘောတူနိုင်သည်။ သဘောတူညီချက် မရှိခြင်း သို့မဟုတ် သဘောတူ၍ မရပါက တရားရုံးက သတ်မှတ်နိုင်ပြီး၊ သဘောတူညီချက်သည် သားသမီးကို ထိခိုက်စေပါက တရားရုံးက ပြင်ဆင်ခြင်း သို့မဟုတ် လိုအပ်သော ဆုံးဖြတ်ချက် ချနိုင်သည်။ ရှိပြီးသား ဆုံးဖြတ်ချက်ပြီးနောက် အခြေအနေနှင့် သားသမီး၏ အကျိုးအရ ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်သော အခါတွင်လည်း တရားရုံး စစ်ဆေးမှု ပြဿနာ ဖြစ်နိုင်သည်။ လက်မှတ်ထိုးပြီး ကွာရှင်းသဘောတူစာချုပ်သည် နောက်ပိုင်း အကောင်းဆုံးအကျိုး စစ်ဆေးမှုကို မပိတ်သည့်အပြင်၊ သဘောတူညီချက် ပြောင်းလဲခြင်းကို အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင် ပုံစံ တင်သွင်းခြင်းသက်သက်ဟု မကိုင်တွယ်နိုင်ပါ။

တရားမဥပဒေ ပုဒ်မ 1055-1 အရ စစ်ဆေးရာတွင် သားသမီး၏ အသက်၊ ကျားမ၊ အရေအတွက်နှင့် ကျန်းမာရေး၊ သားသမီး၏ ဆန္ဒနှင့် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး ဖွံ့ဖြိုးမှု လိုအပ်ချက်၊ မိဘ၏ အသက်၊ အလုပ်အကိုင်၊ အကျင့်စာရိတ္တ၊ ကျန်းမာရေး၊ စီးပွားရေးစွမ်းရည်နှင့် နေထိုင်မှုအခြေအနေ၊ ကာကွယ် ပြုစုပျိုးထောင်လိုသည့် ဆန္ဒနှင့် သဘောထား၊ မိဘနှင့် သားသမီးအကြား စိတ်ခံစားမှု ဆက်ဆံရေး၊ အခြားမိဘနှင့် သားသမီး ဆက်ဆံရေးကို နှောင့်ယှက်သော အခြေအနေ စသည်တို့ကို ပေါင်းစပ်သည်။ တရားရုံးသည် ဥပဒေသတ်မှတ် နည်းဖြင့် သားသမီး၏ ထင်မြင်ချက် နားထောင်ပြီး၊ သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့ သို့မဟုတ် ကလေးသက်သာချောင်ချိရေး ကျွမ်းကျင်သူ၏ စုံစမ်းခြင်းနှင့် ထင်မြင်ချက်ကို ကိုးကားနိုင်သည်။ ပိုမြင့်သော ဝင်ငွေ သို့မဟုတ် အိမ်ထောင်ပျက်စီးမှု တာဝန်သည် အချက်အလက် အများအပြားအနက် တစ်ခုသာ ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ တစ်ခုတည်းသော ဆုံးဖြတ်စံနှုန်း သို့မဟုတ် ဆုပေး ပြစ်ဒဏ် မဟုတ်ပါ။

ရွေးထားသော ကွာရှင်းလမ်းကြောင်း၏ တည်ရှိလိုအပ်ချက် ပြည့်ပါက ပိုင်ဆိုင်မှု သို့မဟုတ် သားသမီး အငြင်းပွားချက် အချို့ ကျန်နေသည့် အခြေအနေတွင်ပင် အိမ်ထောင်ဆက်ဆံရေးကိုယ်၌ ဦးစွာ ကုန်ဆုံးနိုင်သည်။ သို့သော် ဤအရာကို အမှုအားလုံးတွင် အကြံပြုနိုင်သော ဖြတ်လမ်းဟု မမြင်သင့်ပါ။ မပြီးသေးသော ပိုင်ဆိုင်မှု ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ရှင်းလင်းခွဲဝေခြင်း၊ သားသမီး၏ နေထိုင်ရာ၊ ပြုစုခြင်း၊ ဆေးကုသမှု၊ ပညာရေး၊ သားသမီး ထိန်းသိမ်းစရိတ်နှင့် တွေ့ဆုံဆက်သွယ်ခွင့်အတွက် မည်သည့် သဘောတူညီချက် သို့မဟုတ် တရားရုံးဆုံးဖြတ်ချက် လိုအပ်သည်၊ အငြင်းပွားနေစဉ် လုံခြုံရေးနှင့် နေထိုင်မှု ဆက်လက်ရှိစေရန် ယာယီအမိန့် (暫時處分) လိုအပ်သည် မလိုအပ်သည်ကို အတူ စစ်ရသည်။

9. သားသမီး ထိန်းသိမ်းစရိတ်၊ တွေ့ဆုံဆက်သွယ်ခွင့်၊ အတင်းအကျပ်အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းနှင့် ယာယီအမိန့်

တရားမဥပဒေ ပုဒ်မ 1116-2 အရ မိဘ၏ အရွယ်မရောက်သေးသော သားသမီး ထောက်ပံ့တာဝန်သည် ကွာရှင်းပြီးနောက်လည်း ဆက်ရှိသည်။ ဤသည် တရားမဥပဒေ ပုဒ်မ 1057 ၏ အရင်အိမ်ထောင်ဖက်အပေါ် ကွာရှင်းပြီးနောက် ထောက်ပံ့မှုနှင့် မတူသော အခွင့်အရေး ဖြစ်သည်။ သားသမီး၏ နေထိုင်စရိတ်၊ ပညာရေးစရိတ်၊ ဆေးကုသစရိတ်နှင့် အထူးလိုအပ်ချက်၊ မိဘ တစ်ဦးချင်း၏ ဝင်ငွေ၊ ပိုင်ဆိုင်မှု၊ ထောက်ပံ့နိုင်စွမ်းနှင့် အမှန်တကယ် ပြုစုဝေစုကို အချက်အလက်ဖြင့် စစ်ပြီး တိကျသော ဝန်ကို သတ်မှတ်ရသည်။

ရှိပြီးသား သားသမီး ထိန်းသိမ်းစရိတ် သဘောတူညီချက် သို့မဟုတ် စီရင်ချက် ပြောင်းလိုသော အခါတွင် သားသမီး၏ လက်ရှိ လိုအပ်ချက်၊ မိဘ နှစ်ဦး၏ လက်ရှိ အရင်းအမြစ်နှင့် နေထိုင်မှုအခြေအနေ၊ ရှိပြီးသား စာရွက်၏ အကြောင်းအရာနှင့် ပုံစံ၊ ပေးချေမှု ဖြစ်ပေါ်မှုနှင့် သားသမီး၏ အကောင်းဆုံးအကျိုးကို အတူ စစ်ရသည်။ ပြောင်းလဲမှုအားလုံးတွင် ပါဝင်သူ လုံးဝ ကြိုမမြင်နိုင်သော ဖြစ်ရပ် မဖြစ်မနေ ရှိရသည်ဟု ကန့်သတ်၍ မရပါ။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ဈေးနှုန်း ပြောင်းလဲမှု သို့မဟုတ် တစ်ဖက်၏ တင်ပြချက်သက်သက်ဖြင့် ပြောင်းလဲပမာဏ ချက်ချင်း မသတ်မှတ်သောကြောင့် နောက်ဆုံး သုံးစွဲမှုနှင့် ပေးနိုင်စွမ်းကို သက်သေပြသော အချက်အလက် လိုအပ်သည်။

တွေ့ဆုံဆက်သွယ်ခွင့် နှောင့်ယှက်ခံရသော အခါတွင် ရှိပြီးသား သဘောတူညီချက် သို့မဟုတ် စီရင်ချက်၏ အကြောင်းအရာနှင့် အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မှု၊ နှောင့်ယှက်ဖြစ်ပေါ်မှု၊ သားသမီး၏ ဆန္ဒ၊ လုံခြုံရေး၊ နေထိုင်အစီအစဉ်အရ တရားရုံးသို့ အကြောင်းအရာ ဆုံးဖြတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြောင်းလဲခြင်း၊ အကောင်အထည်ဖော်ခြင်း သို့မဟုတ် သင့်တော်သော ယာယီအမိန့် တောင်းနိုင်သည် မတောင်းနိုင်သည်ကို စစ်သည်။ လက်ရှိ သဘောတူညီချက်၊ စီရင်ချက်၊ ဆက်သွယ်မှတ်တမ်း၊ အမှန်တကယ် တွေ့ရန် ကြိုးစားသည့် နေ့ရက်နှင့် နေရာ၊ ကျောင်းနှင့် ဆေးကုသမှု အစီအစဉ်၊ လုံခြုံရေးနှင့် တည်ငြိမ်မှုကို ထိခိုက်သော အချက်အလက်ကို စီရသည်။

မိသားစုအမှုဥပဒေ ပုဒ်မ 194 အရ အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင်လည်း နည်းလမ်းကို သားသမီး၏ အကောင်းဆုံးအကျိုးနှင့် ကိုက်အောင် ရွေးရပြီး၊ အမှုအလိုက် တိုက်ရိုက် အတင်းအကျပ် (直接強制) သို့မဟုတ် သွယ်ဝိုက် အတင်းအကျပ် (間接強制) နည်း ပြဿနာ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိတွေ့မှု နှောင့်ယှက်ခံရသည်ဆိုရုံဖြင့် ချက်ချင်း ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အင်အား သုံးခြင်း သို့မဟုတ် သားသမီး လွှဲပေးခြင်း၊ အခြားတစ်ဖက်ကို အပြစ်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် အရွယ်မရောက်သေးသော သားသမီးအပေါ် အခွင့်အရေးနှင့် တာဝန် သုံးခြင်း ပြောင်းလဲခြင်း ရလဒ် အာမမခံပါ။ သားသမီး၏ အသက်နှင့် ဆန္ဒ၊ လက်ရှိ ကာကွယ်အခြေအနေ၊ အကောင်အထည်ဖော်မှု၏ စိတ်ခံစားမှု သက်ရောက်မှုနှင့် လုံခြုံရေးကို ထည့်သွင်း၍ အဆင့်နှင့် နည်းလမ်း သတ်မှတ်ရသည်။

သားသမီး ထိန်းသိမ်းစရိတ် အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းတွင် ရှိပြီးသား အကောင်အထည်ဖော်အခြေခံ (執行名義) ၏ စာသား၊ ပေးရမည့်နေ့၊ မပေးရသေးသော ပမာဏနှင့် ပေးချေမှတ်တမ်း အရေးကြီးပြီး၊ တွေ့ဆုံဆက်သွယ်ခွင့် အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းတွင် ထိတွေ့နည်းနှင့် စည်းကမ်းချက် တိကျသည် မတိကျသည် အရေးကြီးသည်။ သားသမီး ထိန်းသိမ်းစရိတ် ပေးခြင်းနှင့် တွေ့ဆုံဆက်သွယ်ခွင့် ဖြည့်ဆည်းခြင်းသည် အချင်းချင်း လက်တုံ့ပြန် ရောင်းဝယ်နိုင်သော ကိရိယာ မဟုတ်သောကြောင့်၊ သားသမီး၏ နေထိုင်မှုအတွက် တာဝန်နှင့် လုပ်ငန်းစဉ် တစ်ခုချင်းကို သီးခြား ကိုင်တွယ်ရသည်။

10. သားသမီးနှင့်အတူ နိုင်ငံတကာ ရွှေ့ပြောင်းခြင်း

သားသမီးသည် ထိုင်ဝမ်ပြင်ပတွင် နေထိုင်မည်ဟူသော သဘောတူညီချက်သက်သက်ဖြင့် ထိုနိုင်ငံ၏ နေထိုင်စရိတ်အဆင့်သည် သားသမီး ထိန်းသိမ်းစရိတ်၏ သီးခြား တွက်ချက်နည်း မဖြစ်လာပါ။ အမှန်တကယ် နေထိုင်၊ ပညာရေး၊ ဆေးကုသမှု၊ သွားလာစရိတ်နှင့် သားသမီး၏ လိုအပ်ချက်၊ မိဘ နှစ်ဦး၏ ဝင်ငွေ၊ ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် ပြုစုဝန်၊ ရှိပြီးသား သဘောတူညီချက် သို့မဟုတ် စီရင်ချက်ကို အတူ စစ်ရသည်။ နေထိုင်ရာနိုင်ငံ၏ ကုန်ကျစရိတ်သည် တိကျသော သုံးစွဲမှု အကဲဖြတ်ရန် အချက်အလက် ဖြစ်နိုင်သော်လည်း ကိုယ်၌ ဝန်ပမာဏ မဆုံးဖြတ်ပါ။

နိုင်ငံတကာ ရွှေ့ပြောင်းခြင်းတွင် မည်သူက သားသမီး၏ နေထိုင်ရာနှင့် ခရီးကို ဆုံးဖြတ်ခွင့် ရှိသည်၊ အခြားမိဘ၏ သဘောတူချက် သို့မဟုတ် သက်ရောက်နိုင်သော တရားရုံးအမိန့် ရှိသည် မရှိသည်ကို ဦးစွာ စစ်သည်။ နောက်တွင် ရွှေ့ပြောင်းခြင်းသည် သားသမီး၏ အကောင်းဆုံးအကျိုးနှင့် ကိုက်သည် မကိုက်သည်၊ ပညာရေး၊ ဆေးကုသမှုနှင့် နေထိုင်မှု ဆက်လက်ရှိမှု၊ ကျန်နေသော မိဘနှင့် ဆက်လက် တွေ့ဆုံဆက်သွယ်ခွင့်အပေါ် မည်သို့ သက်ရောက်သည်ကို ကြည့်သည်။ ဆက်သွယ်မှု ကြိမ်နှုန်း၊ ကျောင်းပိတ်ရက် နေထိုင်ခြင်း၊ သွားလာစရိတ်နှင့် လွှဲပေးရာနေရာကဲ့သို့ အမှန်တကယ် ဆောင်ရွက်နိုင်သော အစီအစဉ် လိုအပ်သည်။

နိုင်ငံကူးလက်မှတ် ထုတ်ပေးခြင်းနှင့် သုံးခြင်း၊ ထိုင်ဝမ်နှင့် ဦးတည်ရာ၏ ဝင်ထွက်၊ နေထိုင်၊ လူဝင်မှုနှင့် မိသားစုဆက်ဆံရေး မှတ်ပုံတင် လိုအပ်ချက်သည် မိဘအာဏာဆိုင်ရာ တရားမဆုံးဖြတ်ချက်နှင့် ကွဲသည်။ ရှိပြီးသား သားသမီး စီရင်ချက် သို့မဟုတ် သဘောတူညီချက်ကို ထိုင်ဝမ်နှင့် ဦးတည်ရာတွင် တစ်ခုချင်း အသိအမှတ်ပြု အကောင်အထည်ဖော်နိုင်သည် မနိုင်သည်ကိုလည်း စစ်ရသည်။ ထွက်ခွာခြင်း သို့မဟုတ် ပြန်မပို့ခြင်း၊ လုံခြုံရေးအန္တရာယ်ကို တိကျစွာ စိုးရိမ်ပါက ထွက်ခွာမီ သို့မဟုတ် အရေးပေါ် အခြေအနေတွင် မည်သည့် ထိန်းသိမ်းဆောင်ရွက်ချက် သို့မဟုတ် ယာယီအမိန့် လျှောက်နိုင်သည်ကို သက်ဆိုင်ရာ စီရင်ပိုင်ခွင့်အလိုက် စစ်ရသည်။

1980 ခုနှစ် ဟိတ်ဂ် နိုင်ငံတကာကလေးပြန်ပေးဆွဲမှု သဘောတူစာချုပ် (1980年海牙兒童擄拐公約) သည် ထိုင်ဝမ်တွင် အလိုအလျောက် သက်ရောက်သည်ဟု မယူဆသင့်ပါ။ နယ်စပ်ကျော် ရွှေ့ခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းမပို့ခြင်း (留置) နှင့် ပြန်ပို့ခြင်း မေးခွန်းများအတွက် သက်ဆိုင်ရာ စီရင်ပိုင်ခွင့်တိုင်းတွင် အကြံဉာဏ်နှင့် သုံးသပ်ချက် လိုသည်။ သဘောတူစာချုပ်အမည် သို့မဟုတ် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဒေသတွင်း ကုန်ကျစရိတ်ဇယားတစ်ခုတည်းသို့ ချုံ့၍ မရပါ။ ရှိပြီးသား သဘောတူညီချက် သို့မဟုတ် အမိန့်နှင့် ဆန့်ကျင်၍ သားသမီး ခေါ်သွားခြင်း သို့မဟုတ် ပြန်မပို့ခြင်းကို အကြံမပြုသည့်အပြင်၊ ရွှေ့မီ တရားဝင် သဘောတူချက် သို့မဟုတ် စီရင်ချက်နှင့် အရေးပေါ် ကာကွယ်နည်းကို စစ်ရသည်။

11. သက်သေနှင့် လက်တွေ့ ပြင်ဆင်ခြင်း

အချက်အလက်ကို အခြားတစ်ဖက် ဖိအားပေးရန် စုစည်းမှု မဟုတ်ဘဲ စီရင်ပိုင်ခွင့်၊ လုပ်ငန်းစဉ်၊ အချက်အလက်နှင့် သားသမီး၏ လိုအပ်ချက်ကို တိကျစွာ ရှင်းပြရန် မှတ်တမ်းအဖြစ် စီသည်။ နောက်ပါ အမျိုးအစား 9 ခုကို အမှု၏ အချိန်အစဉ်နှင့် စာရွက်မူရင်း အရင်းအမြစ် ပေါ်အောင် ပြင်ဆင်ပါက မတူသော တောင်းဆိုချက်နှင့် ကာလ ရောယှက်မှု အန္တရာယ် လျော့နိုင်သည်။

1. အိမ်ထောင်လက်မှတ်နှင့် ထိုင်ဝမ် အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင် အချက်အလက်၊ ပါဝင်သူ တစ်ဦးချင်း၏ နိုင်ငံသား၊ တရားဝင်နေထိုင်ရာ (住所)၊ ပုံမှန်နေထိုင်ရာ၊ လက်ရှိ လိပ်စာကို စီသည်။ လက်ရှိ အမှန်တကယ် နေထိုင်မှု အချက်အချာနှင့် ပေးပို့နိုင်သော လိပ်စာသည် စာရွက်ပါ ဖော်ပြချက်နှင့် မတူသည်ကိုလည်း မှတ်သည်။
2. စာဖြင့် ကွာရှင်းသဘောတူစာချုပ်နှင့် သက်သေက စစ်မှန်သော ကွာရှင်းလိုသည့် ဆန္ဒ အတည်ပြုပုံ၊ တရားရုံးစာရွက်၊ ပေးပို့မှတ်တမ်း၊ ညှိနှိုင်းမှတ်တမ်း၊ ပြေငြိမ်းမှတ်တမ်း၊ စီရင်ချက်နှင့် အတည်ဖြစ်ကြောင်း လက်မှတ် အချက်အလက်ကို လုပ်ငန်းစဉ်အလိုက် စုသည်။
3. နိုင်ငံခြား အိမ်ထောင်ပြုခြင်း၊ ကွာရှင်းခြင်း မှတ်တမ်းနှင့် နိုင်ငံခြား စီရင်ချက် သို့မဟုတ် လက်မှတ်၊ ထိုင်ဝမ် ပြည်ပကိုယ်စားလှယ်ရုံး သို့မဟုတ် ခွင့်ပြုအဖွဲ့၏ စစ်မှန်ကြောင်းအတည်ပြုခြင်း၊ တရုတ်ဘာသာပြန်နှင့် စစ်မှန်ကြောင်းအတည်ပြုခြင်း၊ နိုတြီအတည်ပြုခြင်း ရှိမရှိ၊ ထိုင်ဝမ်တွင် အသိအမှတ်ပြုခြင်း၊ အကျိုးသက်ရောက်မှုနှင့် မှတ်ပုံတင် အခြေအနေကို စစ်သည်။
4. သက်ရောက်သော အိမ်ထောင်ဖက် ပိုင်ဆိုင်မှုစာချုပ် (夫妻財產契約) နှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုစနစ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှု၊ ကြွေး၊ မှတ်ပုံတင်အမည်၊ ရရှိရခြင်း အကြောင်းနှင့် အချိန်၊ ရန်ပုံငွေလွှဲခြင်း၊ လွှဲပြောင်းစီမံခြင်း၊ ချေးငွေ၊ ဆပ်ခြင်း၊ အခွန်၊ တန်ဖိုးသတ်မှတ် အချက်အလက်ကို စုစုပေါင်း စာရင်းနှင့် ချိတ်သည်။
5. တင်ပြသော ကွာရှင်းအကြောင်းရင်း၏ ဖြစ်ရပ်နှင့် အချိန်ကို ဘက်မလိုက်သော အချိန်ဇယား ပြုပြီး၊ တရားဝင် ရရှိသော ဆက်သွယ်မှု၊ ဆေးနှင့် ရဲ အချက်အလက်နှင့် အခြား သက်သေကို မူရင်းအခြေအနေဖြင့် ထိန်းသိမ်းသည်။ မှန်းဆချက်နှင့် တိုက်ရိုက် စစ်ပြီးသော အချက်အလက်ကို ခွဲသည်။
6. သားသမီး တစ်ဦးချင်း၏ အသက်၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး၊ နေထိုင်ရာ၊ အတိတ်နှင့် လက်ရှိ ပြုစုဖြစ်ပေါ်မှု၊ ဖွံ့ဖြိုးမှုအဆင့်နှင့် ကိုက်သော ဆန္ဒ၊ မိဘ တစ်ဦးချင်းနှင့် ဆက်ဆံရေးနှင့် လုံခြုံရေး၊ တည်ငြိမ်မှုဆိုင်ရာ အချက်အလက်ကို သားသမီး၏ အကောင်းဆုံးအကျိုး ရှုထောင့်မှ ပြင်ဆင်သည်။
7. လက်ရှိ သားသမီးဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်၊ စီရင်ချက်၊ သားသမီး ထိန်းသိမ်းစရိတ် ပေးခြင်းနှင့် အမှန်တကယ် ကုန်ကျစရိတ်၊ တွေ့ဆုံဆက်သွယ်ခွင့် ဖြစ်ပေါ်မှု၊ ခရီးစာရွက်၊ ရွှေ့အစီအစဉ်နှင့် တိကျသော နိုင်ငံတကာ ရွှေ့ပြောင်းအစီအစဉ်ကို အတူ စီသည်။
8. လျှောက်ခြင်း၊ မှတ်ပုံတင်ခြင်း၊ စီရင်ချက်အယူခံ၊ အမိန့်အယူခံ၊ တောင်းဆိုခွင့် သုံးခြင်း၊ အကောင်အထည်ဖော်ခြင်း၏ နေ့ရက်အားလုံးကို တစ်ခုချင်း၏ တိကျသော စတင်ရေတွက်သည့် ဖြစ်ရပ်နှင့် ချိတ်သည်။ စီရင်ချက် ကြေညာခြင်း၊ ပေးပို့ခြင်း၊ အတည်ဖြစ်ခြင်း၊ ညှိနှိုင်းမှု၊ ပြေငြိမ်းမှု ရရှိခြင်း၊ အခွင့်အရေး သိသည့်နေ့နှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုစနစ် ကုန်ဆုံးသည့်နေ့ကို မရောပါ။
9. အိမ်ထောင်ဖက်နှင့် သားသမီး၏ မှတ်ပုံတင်နံပါတ် (身分證字號 / 統一證號)၊ လိပ်စာ၊ ဆေး၊ ပညာရေး၊ ငွေကြေးအချက်အလက်ကို လိုအပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဖွဲ့သို့ လိုအပ်သော အပိုင်းအထိသာ ပေးပြီး၊ ဖိုင် ဝင်ခွင့်၊ ပေးပို့နည်း၊ မိတ္တူ ဖျက်ခြင်း အပါအဝင် ကိုယ်ရေးအချက်အလက် ကာကွယ်ရေးအစီအစဉ် ထားသည်။

တရားမဝင် စောင့်ကြည့်ခြင်း၊ အကောင့် ဝင်ခြင်း၊ မိုဘိုင်းဖုန်း သို့မဟုတ် ကွန်ပျူတာ ကျူးကျော်ခြင်း၊ တည်နေရာ ခြေရာခံခြင်း၊ ဥပဒေနှင့် မညီသော အသံဖမ်းခြင်း၊ သားသမီး၏ ပုဂ္ဂလိက အချက်အလက် ဖွင့်ဟခြင်းကို သက်သေစုနည်းဟု မသုံးသင့်ပါ။ အခြားတစ်ဖက်အပေါ် လက်တုံ့ပြန်ခြင်း၊ ပိုင်ဆိုင်မှု ဖုံးကွယ်ခြင်း သို့မဟုတ် အတုအယောင် လွှဲခြင်း၊ သဘောတူညီချက် သို့မဟုတ် စီရင်ချက်နှင့် ဆန့်ကျင်သော သားသမီး ရွှေ့ခြင်းသည်လည်း အမှုနှင့် သားသမီးအား ထပ်ဆောင်း အန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်သည်။ အချက်အလက်၏ တရားဝင်မှုနှင့် ထိန်းသိမ်းနည်း မရှင်းပါက မစုမီ သက်ရောက်သော ဥပဒေနှင့် တရားရုံး လုပ်ထုံးကို စစ်ရသည်။

12. တရားဝင် အချက်အလက်

အောက်ပါ တရားဝင် မူလရင်းမြစ်များ (အဆင့် 1) သည် 2026 ခုနှစ် ဇူလိုင် 25 ရက် အခြေအနေအရ ဤဆောင်းပါး၏ ဥပဒေဖွဲ့စည်းပုံနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို စစ်သော အစမှတ် ဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ် မဆောင်ရွက်မီ ပြင်ဆင်မှု ရှိမရှိ၊ တာဝန်ရှိအဖွဲ့၏ နောက်ဆုံး လမ်းညွှန်နှင့် အမှုတွင် သက်ရောက်သော စာသားကို ထပ်မံ စစ်ရသည်။

1. ထိုင်ဝမ် အမျိုးသားဥပဒေအချက်အလက်သိုလှောင်ရုံ (全國法規資料庫): တရားမဥပဒေ
2. ထိုင်ဝမ် တရားရေးဝန်ကြီးဌာန (法務部): တရားမဥပဒေ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ
3. ထိုင်ဝမ် အမျိုးသားဥပဒေအချက်အလက်သိုလှောင်ရုံ: မိသားစုအမှုဥပဒေ
4. ထိုင်ဝမ် အမျိုးသားဥပဒေအချက်အလက်သိုလှောင်ရုံ: တရားမလုပ်ထုံးလုပ်နည်းဥပဒေ ပုဒ်မ 303
5. ထိုင်ဝမ် အမျိုးသားဥပဒေအချက်အလက်သိုလှောင်ရုံ: မိသားစု အငြင်းပွားမှုမဟုတ်သော အမှု ယာယီအမိန့်ဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းချက်
6. ထိုင်ဝမ် အမျိုးသားဥပဒေအချက်အလက်သိုလှောင်ရုံ: အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်ဥပဒေ
7. ထိုင်ဝမ် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်ဌာန: ကွာရှင်းမှတ်ပုံတင် လမ်းညွှန်
8. ထိုင်ဝမ် အမျိုးသားဥပဒေအချက်အလက်သိုလှောင်ရုံ: နိုင်ငံခြားဆိုင်ရာ တရားမဥပဒေ သက်ရောက်မှုဥပဒေ (涉外民事法律適用法)
9. ထိုင်ဝမ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတရားရုံး: ထိုင်ဝမ်ပြက္ခဒိန် (民國) 112 ခုနှစ် စီရင်ချက် အမှတ် 4 (民國112年憲判字第4號)
10. ထိုင်ဝမ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတရားရုံး: ထိုင်ဝမ်ပြက္ခဒိန် (民國) 112 ခုနှစ် စီရင်ချက် အမှတ် 4 အင်္ဂလိပ်ဘာသာ

13. ဆက်စပ်လမ်းညွှန်

• ကျွန်ုပ်တို့ ဆောင်ရွက်သော ကိစ္စများ
• လုပ်ငန်းအကျယ်အဝန်းနှင့် ကုန်ကျစရိတ် သတ်မှတ်ပုံ
• ရုံးထံ မည်သို့ စာပေးပို့နိုင်သနည်း

---

ဤဆောင်းပါးသည် ထိုင်ဝမ်၏ ကွာရှင်းခြင်း၊ နိုင်ငံတကာ မိသားစုကိစ္စ၊ အိမ်ထောင်ဖက် ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် အရွယ်မရောက်သေးသော သားသမီး စနစ်ကို အထွေထွေ ရှင်းပြရန် ပညာရေး ရည်ရွယ်ချက်ရှိသော အချက်အလက် ဖြစ်ပြီး၊ တစ်ခုချင်းအမှုအတွက် ဥပဒေအကြံ မဟုတ်ပါ။ စီရင်ပိုင်ခွင့်၊ သက်ဆိုင်ရာဥပဒေ၊ နိုင်ငံခြား စီရင်ချက် အသိအမှတ်ပြုခြင်း၊ အိမ်ထောင်နှင့် အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင် အခြေအနေ၊ ပိုင်ဆိုင်မှုစနစ်၊ သားသမီးဆိုင်ရာ ရှိပြီးသား သဘောတူညီချက် သို့မဟုတ် စီရင်ချက်၊ အချက်အလက်နှင့် သက်သေ၊ နောက်ဆုံး တရားဝင် ပြဋ္ဌာန်းချက်အရ လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် ရလဒ် ကွဲပြားနိုင်သည်။ မှတ်ပုံတင်၊ ကန့်ကွက်၊ တောင်းဆို၊ အကောင်အထည်ဖော် ကာလကို မဆောင်ရွက်မီ အခွင့်အရေးနှင့် လုပ်ငန်းစဉ် တစ်ခုချင်း၏ တိကျသော စတင်ရေတွက်သည့်အချက်ကို အခြေခံ၍ တစ်ခုချင်း စစ်ရန် မေတ္တာရပ်ခံပါသည်။

ရှေ့နေ ဒေါ် Wei Tseng (曾雋崴)