ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသားနှင့် လက်ထပ်မည့် မြန်မာ: အင်တာဗျူးအစီအစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံမှာ အရင်လက်ထပ်ရမလား၊ ထိုင်ဝမ်မှာ အရင်မှတ်ပုံတင်ရမလား။ မြန်မာနိုင်ငံသားအတွက် အဖြေကို ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက စာရင်းတစ်ခုဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ ဝန်ကြီးဌာန၏ ကောင်စစ်ဝန်ရေးရာဗျူရို (外交部領事事務局, BOCA) ၏ အင်တာဗျူးလိုအပ်သော သီးသန့်နိုင်ငံစာရင်း (2026 ခုနှစ် ဩဂုတ် 24 ရက် ပြင်ဆင်ချက်) ကို ကြည့်ပါ။ ထိုစာရင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သည်။ ထိုင်ဝမ်၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်ရုံး (駐緬甸代表處) က ကိုင်တွယ်သည်။

စာရင်းပါ နိုင်ငံသားသည် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသားနှင့် လက်ထပ်၍ ထိုင်ဝမ်သို့ လာလိုလျှင် ထိုရုံးတွင် လက်ထပ်စာရွက်စာတမ်း အတည်ပြုခြင်း (驗證) နှင့် ဇနီး၊ ခင်ပွန်းဗီဇာ (依親簽證) ကို လျှောက်ရသည်။ အင်တာဗျူး (面談) ကို အရင်ဖြတ်ရသည်။ မအောင်လျှင် ဗီဇာကြေးနှင့် စာရွက်အတည်ပြုကြေး နှစ်ခုလုံး ပြန်မအမ်းပါ။ ဤအချက်ကို BOCA က ဖော်ပြထားသည်။

ဘယ်နေရာမှာ အရင်လက်ထပ်ရမလဲ

BOCA ၏ စာရွက်နှင့် ပြည်သူ့မှတ်ပုံတင်ဦးစီးဌာန (戶政司, RIS) ၏ လက်ထပ်မှတ်ပုံတင် ညွှန်ကြားချက် ကို ပေါင်းဖတ်လျှင် အစီအစဉ်မှာ ဤသို့ ဖြစ်သည်။

1. မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်ထပ်မှုကို ပြီးစီးအောင် လုပ်သည်။
2. စာရွက်စာတမ်းများနှင့် ဗီဇာလျှောက်လွှာပုံစံများ စုဆောင်းကာ ကြေးများပေးပြီး ကိုယ်စားလှယ်ရုံးတွင် အင်တာဗျူးလျှောက်သည်။ ဤအဆင့်တွင် နိုင်ငံခြားအိမ်ထောင်ဖက်၏ ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုစာရွက်၊ ပြစ်မှုမှတ်တမ်းမရှိကြောင်း စာရွက်နှင့် လက်ထပ်မှတ်ပုံတင်ပြီး အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်ကူးယူချက်ကို မတင်သေးရဟု BOCA က ဖော်ပြသည်။
3. အင်တာဗျူးအောင်လျှင် ရုံးက လက်ထပ်စာရွက်ကို အတည်ပြုပေးသည်။ ထိုစာရွက်ဖြင့် ထိုင်ဝမ်၏ အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်ရုံး (戶政事務所) တွင် မှတ်ပုံတင်သည်။
4. မှတ်ပုံတင်ပြီးနောက် မတင်ရသေးသော စာရွက်များကို ဖြည့်တင်၍ ဇနီး၊ ခင်ပွန်းဗီဇာ လုပ်ငန်းစဉ်ကို အပြီးသတ်သည်။

ထိုင်ဝမ်တွင် လက်ထပ်ဖွဲ့စည်းလျှင် တရားမဥပဒေ (民法) ပုဒ်မ 982 အရ စာဖြင့်ပြုလုပ်၍ သက်သေနှစ်ဦးနှင့်အထက် လက်မှတ်ထိုးရမည်၊ နှစ်ဖက်စလုံးက မှတ်ပုံတင်ရမည်။ မြန်မာတွင် ပြီးစီးပြီးသော လက်ထပ်မှုကို ထိုင်ဝမ်တွင် မှတ်ပုံတင်ရာ၌မူ RIS က လျှောက်ထားသူကို နှစ်မျိုးခွဲ၍ ဖော်ပြသည်။ 2008 ခုနှစ် မေလ 23 ရက်မှစ၍ လက်ထပ်သူများအတွက် နှစ်ဦးစလုံး၊ မေလ 22 ရက် သို့မဟုတ် ထိုမတိုင်မီ လက်ထပ်သူ သို့မဟုတ် လက်ထပ်မှု ထိရောက်ပြီးသူအတွက် တစ်ဦးဟု ရေးထားသည်။ မည်သည့်စည်းမျဉ်း သက်ရောက်သည်ကို မှတ်ပုံတင်ရုံးထံ အတည်ပြုပါ။ မြန်မာဘက်ကိစ္စကို ဤဆောင်းပါးက မဖော်ပြသဖြင့် မြန်မာဥပဒေကျွမ်းကျင်သူထံ မေးပါ။

အင်တာဗျူးမတိုင်မီ ပြင်ရသည့် စာရွက်စာတမ်းများ

ကိုယ်စားလှယ်ရုံး၏ ညွှန်ကြားစာ အရ ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသားက ပုံမှန်အားဖြင့် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဝင်ရသည်။ ထိုင်ဝမ်–မြန်မာ နိုင်ငံသားနှစ်မျိုးရှိသူမူ မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ဖြင့်လည်း ဝင်နိုင်သည်။ မြန်မာအိမ်ထောင်ဖက်နှင့်အတူ မြန်မာတရားရုံးတွင် လက်ထပ်မှတ်ပုံတင်ပြီး လက်ထပ်လက်မှတ် ရယူရသည်။ မြန်မာအိမ်ထောင်ဖက်နှင့် နိုင်ငံသားနှစ်မျိုးရှိသော ထိုင်ဝမ်အိမ်ထောင်ဖက်တို့က "လက်ထပ်မှုအခြေအနေ ကြေညာချက်" (婚姻狀況宣誓書) ကို တစ်ဦးချင်းစီ ပြုလုပ်ရသည်။ ပူးတွဲကြေညာချက်ကို ရုံးက လက်မခံပါ။

မြန်မာစာရွက်များကို မူရင်းနှင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်အတူ မြန်မာနိုတြီ (公證人) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဦးစွာ အတည်ပြုထားမှ ရုံးက လက်ခံသည်။ ဘာသာပြန်မှာ စာအပြည့်အစုံ ဖြစ်ရမည်။ ရုံးက စာရွက်များကို ထုပ်ပိုးစစ်ဆေးသည်။ တစ်ရွက် သံသယရှိလျှင် အားလုံး ရပ်ထားသည်။ အတုတစ်ခု တွေ့လျှင် အမှုတစ်ခုလုံး ပယ်သည်ဟု ညွှန်ကြားစာတွင် ရေးထားသည်။

ရက်ချိန်းယူသည့်အခါ တင်ရသည့် စာရွက်များကို ဝန်ကြီးဌာန၏ အင်တာဗျူးလုပ်ငန်းညွှန်ကြားချက် က စာရင်းပြုထားသည်။ ခင်မင်လာပုံ ရှင်းလင်းချက် ပါသည်။ နိုင်ငံခြားအိမ်ထောင်ဖက်ဘက်မှ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်အသစ်အဟောင်း၊ မွေးစာရင်း၊ လူပျိုလူလွတ်ဖြစ်ကြောင်း စာရွက်၊ အတည်ပြုပြီး လက်ထပ်လက်မှတ်နှင့် ပြစ်မှုမှတ်တမ်းမရှိကြောင်း စာရွက်လည်း ပါသည်။ ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသားဘက်မှ မှတ်ပုံတင်၊ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်နှင့် 3 လအတွင်း အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်ကူးယူချက် လိုသည်။ ပြစ်မှုမှတ်တမ်းကို ဘယ်အဆင့်တွင် တင်ရမည်ဆိုသည်မှာ ရင်းမြစ်များ မတူပါ။ BOCA ၏ 2026 စာရွက်က ထိုအဆင့်တွင် မလိုသေးဟု ဆိုသော်လည်း ဝန်ကြီးဌာန၏ ညွှန်ကြားချက်နှင့် ကိုယ်စားလှယ်ရုံး၏ ညွှန်ကြားစာက ရက်ချိန်းယူသည့်စာရွက်များထဲ ထည့်ထားသည်။ ရက်ချိန်းမယူမီ ရုံးသို့ တိုက်ရိုက်မေးပါ။

ကြားဝင်စီစဉ်သူ ပါလျှင် BOCA ၏ မြန်မာအပါအဝင် နိုင်ငံများအတွက် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းစာမျက်နှာ ကို ဖတ်ပါ။ ကိုယ်စားလှယ်ရုံးများသည် ကြေညာထားသော အုပ်ချုပ်ရေးကြေးကိုသာ ကောက်ခံပြီး ပြေစာပေးသည်ဟု ထိုစာမျက်နှာက ဖော်ပြသည်။ တတိယပုဂ္ဂိုလ်ထံ အခြားငွေ မပေးရန်လည်း သတိပေးသည်။ ကိုယ်စားလှယ်ရုံး၏ ညွှန်ကြားစာကလည်း အမှန်အိမ်ထောင်စုစာရင်းနှင့် မှတ်ပုံတင်ကို အတုနှင့်လဲခိုင်းလျှင် ရလဒ်ကို ကိုယ်တိုင်ခံရမည်ဟု သတိပေးသည်။

အင်တာဗျူးတွင် ပယ်ချခံရနိုင်သည့် အကြောင်းနှင့် မလိုသော အခြေအနေများ

အင်တာဗျူးကို နှစ်ဦးစလုံး ကိုယ်တိုင်တက်ရသည်။ အောင်၊ မအောင်ကို ရုံးက ဆုံးဖြတ်သည်။ အင်တာဗျူးကို အစမှအဆုံး အသံသွင်းရသည်ဟု ညွှန်ကြားချက်က ဖော်ပြသည်။ အောက်ပါအခြေအနေများတွင် မအောင်ပါ။

• တစ်ဖက်ဖက်က ဟန်ဆောင်လက်ထပ်ခြင်းကို ဝန်ခံခြင်း
• လက်ထပ်မှု၏ အရေးကြီးသောအချက်များတွင် နှစ်ဖက်ထွက်ဆိုချက် မကိုက်ညီခြင်း သို့မဟုတ် မမှန်သော ထွက်ဆိုချက်ပေးခြင်း
• တစ်ဖက်ဖက်၏ စာရွက်စာတမ်းကို အတု သို့မဟုတ် ပြင်ဆင်ထားခြင်းဟု တွေ့ရခြင်း
• ဟန်ဆောင်လက်ထပ်ခြင်းဟု ယူဆနိုင်သည့် အခြားအချက်ရှိခြင်း

စာရွက်စာတမ်း မှန်မမှန် သံသယရှိလျှင် ရုံးက ထုတ်ပေးသည့်အဖွဲ့ထံ စစ်ဆေးနိုင်သည်။ တစ်လအတွင်း ထပ်ဖြည့်သက်သေ တောင်းနိုင်သည်။ မဖြည့်လျှင် မအောင်ဟု သတ်မှတ်သည်။ လျှောက်လွှာကို ငြင်းပယ်လျှင် စာဖြင့် အကြောင်းရင်း ပေးရမည်။ အယူခံ၊ ကုစားနိုင်သည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကိုလည်း ထည့်ရေးရမည်။ ဗီဇာကို အကြောင်းမပြဘဲ ငြင်းပယ်နိုင်သည်ဟု BOCA ၏ စာရွက်က ဖော်ပြသည်။

အင်တာဗျူးမှ ကင်းလွတ်စေနိုင်သည့် အခြေအနေများကိုလည်း ညွှန်ကြားချက်က စာရင်းပြုသည်။ နှစ်ဦးအကြား ကိုယ်ပိုင်သားသမီးရှိခြင်းနှင့် လက်ထပ်ပြီး နှစ်နှစ်နှင့်အထက်ရှိကာ အတူနေထိုင်ကြောင်း တိကျသော သက်သေရှိခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသားက ထိုင်ဝမ်ရှိ ကောလိပ်၊ တက္ကသိုလ်တွင် တရားဝင်ဘွဲ့ရပြီး ထိုကာလအတွင်း ထိုင်ဝမ်တွင် ခင်မင်ခဲ့ခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။ စာသားမှာ "ကင်းလွတ်စေနိုင်သည်" (得免予面談) ဖြစ်၍ အလိုအလျောက် ကင်းလွတ်သည်ဟု မဆိုနိုင်ပါ။ တူညီသော လက်ထပ်မှုအတွက် အင်တာဗျူး အရင်က မအောင်ခဲ့ဖူးလျှင် ဤချွင်းချက် မသက်ရောက်ပါ။ ထိုင်ဝမ်တွင် ရှိနေပြီးသော ကျောင်းသား၊ အလုပ်သမားအတွက်မူ မည်သည့်လမ်းကြောင်းနှင့် ကိုက်ညီသည်ကို ယခုရင်းမြစ်များက တိကျစွာ မဖော်ပြပါ။ အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်ရုံးနှင့် ကိုယ်စားလှယ်ရုံးထံ ကြိုတင်မေးပါ။ ကျောင်းသားဘဝ၏ အလုပ်ခွင့်ကိစ္စကို သီးခြားဆောင်းပါး တွင် ရှင်းထားသည်။

မှတ်ပုံတင်ပြီးနောက် ဗီဇာနှင့် ARC

အင်တာဗျူးအောင်လျှင် ရုံးက လက်ထပ်စာရွက်ကို အတည်ပြုပေးသည်။ RIS ၏ ညွှန်ကြားချက်အရ နိုင်ငံခြားဘာသာစာရွက်တွင် ကိုယ်စားလှယ်ရုံး သို့မဟုတ် ထိုင်ဝမ်နိုတြီက အတည်ပြုထားသော တရုတ်ဘာသာပြန်ကိုပါ တွဲတင်ရသည်။ ထို့နောက် မှတ်ပုံတင်ရုံးတွင် မှတ်ပုံတင်သည်။ ဗီဇာလျှောက်လွှာနှင့် ကြေးများကို အင်တာဗျူးလျှောက်စဉ်က တင်ပြီးဖြစ်ရာ မှတ်ပုံတင်ပြီးနောက် ကျန်စာရွက်များကို ဖြည့်တင်ရသည်။

ဗီဇာအတွက် BOCA ၏ လမ်းညွှန်ချက် အရ အောက်ပါစာရွက်များ လိုသည်။

• သက်တမ်း 6 လနှင့်အထက်ရှိသော နိုင်ငံကူးလက်မှတ်
• 3 လအတွင်း ထုတ်ပေးသော ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုလက်မှတ်
• ပြစ်မှုမှတ်တမ်းမရှိကြောင်း လက်မှတ်နှင့် လက်ထပ်လက်မှတ် (နှစ်မျိုးလုံး ထိုင်ဝမ်၏ ပြည်ပကိုယ်စားလှယ်ရုံးက အတည်ပြုထားရမည်)
• 3 လအတွင်း ထုတ်ပေးသော အိမ်ထောင်စုစာရင်း (လက်ထပ်မှတ်ပုံတင်ပြီး၍ နိုင်ငံခြားသားဘက်၏ နိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံခြားအမည် ပါရမည်)

မြန်မာအတွက် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုကို ကိုယ်စားလှယ်ရုံးက ကြေညာထားသော ဆေးရုံတွင်သာ လုပ်ရသည်ဟု ညွှန်ကြားစာတွင် ဖော်ပြသည်။

ကိုယ်စားလှယ်ရုံးက နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ (居留簽證) သို့မဟုတ် ယာယီနေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ (停留簽證) ထုတ်ပေးနိုင်သည်ဟု ညွှန်ကြားစာတွင် ဖော်ပြသည်။ နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာဖြင့် ဝင်ရောက်ပါက နိုင်ငံခြားသား နေထိုင်ခွင့်လက်မှတ် (外僑居留證, ARC) နှင့် ပြန်ဝင်ခွင့်ကို ဝင်ရောက်သည့်နေ့နောက်တစ်ရက်မှ 30 ရက်အတွင်း လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန၏ ဝန်ဆောင်မှုရုံးတွင် လျှောက်ရသည်ဟု BOCA က ဖော်ပြသည်။ ယာယီဗီဇာ၏ ကာလ 60 ရက်နှင့်အထက်ရှိပြီး "မတိုးရ" သို့မဟုတ် "ထိုင်ဝမ်တွင် နေထိုင်ခွင့်မပြောင်းရ" မှတ်သားချက်မပါလျှင် ARC ကို လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနသို့ တိုက်ရိုက်လျှောက်နိုင်သည်ဟုလည်း BOCA က ဖော်ပြသည်။ ကိုယ်ရသည့်ဗီဇာအမျိုးအစားနှင့် ကိုက်ညီသည့် စည်းမျဉ်းကို လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနနှင့် အတည်ပြုပါ။

ဤကိစ္စအတွက် ထိုင်ဝမ်ဘက်ဥပဒေကို မေးလိုလျှင် wei@hoveringlaw.com.tw သို့ အီးမေးလ်ပို့နိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် ဆက်သွယ်ရန်စာမျက်နှာ မှ စတင်နိုင်သည်။ ပထမစာတွင် နှစ်ဦးစလုံး၏ နိုင်ငံသားဖြစ်မှုနှင့် လက်ရှိနေထိုင်ရာကို ရေးပါ။ မြန်မာတွင် လက်ထပ်မှတ်ပုံတင်ပြီးမပြီး၊ ထိုင်ဝမ်ဘက်၏ အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်အခြေအနေ၊ ကိုယ်စားလှယ်ရုံးတွင် ရက်ချိန်းရှိလျှင် ထိုရက်ကိုလည်း အကျဉ်းချုပ်ပါ။ ကြားဝင်စီစဉ်သူ ပါလျှင် ထိုသူ၏ အမည်ကို ထည့်ပါ။ အမည်များမှာ အကျိုးဆိုင်မှု ထိပ်တိုက်ဆုံမှု စစ်ဆေးရန် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်နှင့် မှတ်ပုံတင်ကူးယူမိတ္တူ၊ ဘဏ်အချက်အလက်နှင့် စာရွက်စာတမ်းမူရင်း အပြည့်အစုံကို ပထမစာတွင် မပို့ပါနှင့်။ အီးမေးလ်ပို့ခြင်းဖြင့် ရှေ့နေနှင့် ဖောက်သည် ဆက်ဆံရေး မဖြစ်ပေါ်ပါ။ အကြံပေးမှုကို အင်္ဂလိပ်၊ တရုတ်၊ ဂျပန် သို့မဟုတ် ကိုရီးယားဘာသာဖြင့် ဆောင်ရွက်သည်။ ဤစာကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေးထားခြင်းက မြန်မာဘာသာဖြင့် အကြံပေးမည်ဟု ကတိမပေးပါ၊ ဘာသာစကားစီစဉ်မှုကို အရင် သဘောတူရမည်။

ရင်းမြစ်များ

2026 ခုနှစ် အောက်တိုဘာ 24 ရက်တွင် စစ်ဆေးသည်။

• တရားမဥပဒေ (民法): ပုဒ်မ 982
• BOCA: အင်တာဗျူးလိုအပ်သော သီးသန့်နိုင်ငံစာရင်းနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်း (2026 ခုနှစ် ဩဂုတ် 24 ရက် ပြင်ဆင်ချက်)၊ ကြားဝင်စီစဉ်ခြင်းနှင့် ကြေးငွေ သတိပေးချက် (2026 ခုနှစ် အောက်တိုဘာ 13 ရက် မွမ်းမံ)၊ ဇနီးခင်ပွန်း နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ လမ်းညွှန်ချက် (2026 ခုနှစ် ဇွန် 9 ရက် မွမ်းမံ)
• ပြည်ပရေးရာဝန်ကြီးဌာန၏ အင်တာဗျူးလုပ်ငန်း ညွှန်ကြားချက် (2026 ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ 25 ရက် မွမ်းမံ)
• ပြည်သူ့မှတ်ပုံတင်ဦးစီးဌာန၏ လက်ထပ်မှတ်ပုံတင်ညွှန်ကြားချက်
• ထိုင်ဝမ်၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်ရုံး၏ ညွှန်ကြားစာ (ဖိုင်လမ်းကြောင်းတွင် 2024/09 ဟု ပါသည်)