ထိုင်ဝမ်ရှိ မြန်မာကျောင်းသား၏ အချိန်ပိုင်းအလုပ်နှင့် ခွင့်ပြုချက်

တစ်ပတ်လျှင် နာရီ 20။ ထိုင်ဝမ်ရှိ တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်တက်နေသော နိုင်ငံခြားသားကျောင်းသားအတွက် ဥပဒေက ခွင့်ပြုသည့် အလုပ်ချိန်အများဆုံး ဖြစ်သည် (အလုပ်အကိုင်ဝန်ဆောင်မှုဥပဒေ (就業服務法) ပုဒ်မ 50)။ ဆောင်းရာသီနှင့် နွေရာသီ ကျောင်းပိတ်ရက် (寒暑假) တွင်သာ ထိုကန့်သတ်ချက် မသက်ရောက်ပါ။ သို့သော် ထိုနာရီများကို မသုံးမီ အလုပ်လုပ်ခွင့်ပြုချက် (工作許可) လိုသည်။ ကျောင်းသားအဖြစ် ရထားသော နိုင်ငံခြားသားနေထိုင်ခွင့်လက်မှတ် (外僑居留證, ARC) က ထိုခွင့်ပြုချက်ကို အစားမထိုးပါ။

ပုဒ်မ 43 အရ အခြားပြဋ္ဌာန်းချက် မရှိလျှင် နိုင်ငံခြားသားသည် အလုပ်ရှင်လျှောက်ထားသော ခွင့်ပြုချက်မရဘဲ ထိုင်ဝမ်တွင် အလုပ်မလုပ်ရ။ ပုဒ်မ 46 ပုဒ်မခွဲ 1 က နိုင်ငံခြားသားကို ငှားရမ်းနိုင်သော အလုပ်အမျိုးအစားများကို ကန့်သတ်ထားသည်။ ကျောင်းသားများကို ထိုကန့်သတ်ချက်မှ ဖယ်ပေးသည်မှာ ပုဒ်မ 50 ဖြစ်သည်။ ခွင့်ပြုချက်လိုအပ်ချက်ကိုမူ မဖယ်ပေးပါ။

ပထမအလုပ်ချိန်မတိုင်မီ ရရမည့် ခွင့်ပြုချက်

လျှောက်ခွင့်ရှိသူမှာ ပြည်သူ့ သို့မဟုတ် မှတ်ပုံတင်ထားသော ပုဂ္ဂလိက တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်တွင် တက်နေသော နိုင်ငံခြားသားကျောင်းသား ဖြစ်သည်။ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန၏ လုပ်သားအင်အားဖွံ့ဖြိုးရေးအေဂျင်စီ (勞動力發展署၊ WDA) ၏ ဖော်ပြချက် အရ ဘွဲ့လက်မှတ်ဆိုင်ရာ အတန်းများကို တရားဝင်ဝင်ခွင့်ရ၍ တက်နေသူသည် ကျောင်းဝင်ပြီးသည်နှင့် လျှောက်နိုင်သည်။ ဘာသာစကားသင်တန်းကိုသာ တက်နေသူမှာ ခြောက်လ စောင့်ရမည်။

နိုင်ငံခြားသားငှားရမ်းခွင့်ပြုခြင်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုစည်းမျဉ်း (雇主聘僱外國人許可及管理辦法) ပုဒ်မ 51 က ကျောင်း၏ အတည်ပြုချက်ကိုလည်း ထည့်ထားသည်။ ကျောင်းက အခြေအနေနှစ်ချက်အနက် တစ်ချက်ကို အတည်ပြုရသည်။ ကျောင်းသား၏ ငွေကြေးသည် ပညာသင်ခြင်းနှင့် နေထိုင်စားသောက်မှုကို မထောက်ပံ့နိုင်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ကျောင်း၏ သင်ကြားရေး၊ သုတေသနယူနစ်က ကျောင်းသား၏ အကူအညီ လိုအပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘာသာစကားကျွမ်းကျင်မှုရှိပြီး စည်းမျဉ်းပါ ဘာသာစကားသင်ကြားရေးအလုပ်ကို ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ သီးသန့်ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် လုပ်သူမှာ ထိုအတည်ပြုချက်မှ ကင်းလွတ်သည်။ မိမိသင်ယူသော ဘာသာရပ်နှင့်ဆိုင်သည့် သုတေသနအလုပ်ကို မိမိတက်ရောက်သောကျောင်း၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် လုပ်သော ဘွဲ့လွန်ကျောင်းသားလည်း ထို့အတူ ဖြစ်သည်။ မိမိအခြေအနေကို ကျောင်းက မည်သို့ မှတ်တမ်းတင်သည်ကို ကျောင်း၏ နိုင်ငံတကာကျောင်းသားရေးရာ ရုံးတွင် မေးပါ။

လျှောက်ထားမှုမှာ အွန်လိုင်းဖြစ်သည်။ WDA ၏ စနစ် ezwp.wda.gov.tw တွင် 「僑外生工讀申請」ကို ရွေး၍ အကောင့်ဖွင့်ကာ ပေးပို့ရသည်။ စာရွက်ဖြင့် ပေးပို့ခွင့်မှာ ဘေးအန္တရာယ်၊ စနစ်မလုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်းကဲ့သို့ တရားဝင်အကြောင်းရင်း ရှိမှသာ ဖြစ်ပြီး (WDA မေးခွန်းအဖြေများ) အေဂျင်စီက တစ်ခုချင်း ဆုံးဖြတ်သည်။

ခွင့်ပြုချက်သက်တမ်းကို စည်းမျဉ်း ပုဒ်မ 54 က အများဆုံး တစ်နှစ်ဟု သတ်မှတ်ပြီး ဆောင်းရာသီ၊ နွေရာသီ ကျောင်းပိတ်ရက် (寒暑假) မှလွဲ၍ တစ်ပတ် နာရီ 20 ကို ထပ်မံဖော်ပြသည်။ ကျောင်းအနားယူခြင်း (休學)၊ ကျောင်းထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဘွဲ့ရခြင်းဖြင့် ခွင့်ပြုချက် ထိရောက်မှု ဆုံးသည်ဟု WDA ၏ မေးခွန်းအဖြေများက ဖော်ပြသည်။ ဘွဲ့ရပြီး ဘာချလာ၊ မဟာဘွဲ့ သို့မဟုတ် ပါရဂူအတန်းဝင်ခွင့်ရကာ ကျောင်းအပ်ပြီးသူမှာ ချွင်းချက်ဖြစ်သည်။ ထိုကျောင်းပိတ်ရက်တွင်လည်း အလုပ်ရှင်သည် အလုပ်သမားစံနှုန်းဥပဒေ၏ အလုပ်ချိန်စည်းမျဉ်းကို လိုက်နာရဆဲဖြစ်ကြောင်း WDA က 2021 ခုနှစ် သတင်းထုတ်ပြန်ချက် တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။

ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ လုပ်လျှင် ကျန်ခဲ့မည့်အရာများ

ကျောင်းနေဖော်တစ်ဦး၏ မိသားစုဆိုင်တွင် စနေ၊ တနင်္ဂနွေ ကူလုပ်ပေးပြီး လက်ထဲ ငွေသား ယူသည်ဆိုပါစို့ (စိတ်ကူးဖြင့် ဥပမာပြခြင်း ဖြစ်သည်)။ ပုဒ်မ 43 ၏ စာသားတွင် လုပ်ခကို မည်သို့ပေးသည်ဟူသော စကား မပါပါ။ ပါသည်မှာ ခွင့်ပြုချက်သာ ဖြစ်သည်။

ပုဒ်မ 68 အရ ပုဒ်မ 43 ကို ချိုးဖောက်သူကို ထိုင်ဝမ်ဒေါ်လာ 30,000 မှ 150,000 အထိ ဒဏ်ငွေ ချမှတ်သည်။ ထို့ပြင် ထိုနိုင်ငံခြားသားကို ချက်ချင်း ထွက်ခွာရန် အမိန့်ပေးရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းပြီး ထိုင်ဝမ်တွင် နောက်ထပ် အလုပ်မလုပ်ရ။ သတ်မှတ်ကာလအတွင်း မထွက်ခွာလျှင် ဝင်ထွက်မှုကြီးကြပ်ရေးအာဏာပိုင်က အတင်းအကျပ် ထွက်ခွာစေနိုင်ပြီး မထွက်ခွာမီ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်။

ဝင်ထွက်နှင့်ရွှေ့ပြောင်းမှုဥပဒေ (入出國及移民法) ပုဒ်မ 29 က နေထိုင်ခွင့်ရသည့် အကြောင်းအရာနှင့် မကိုက်ညီသော လှုပ်ရှားမှုကို တားမြစ်သည်။ ပုဒ်မ 36 ပုဒ်မခွဲ 2 အရ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန (移民署) သည် ထိုသို့ကျူးလွန်သူကို အတင်းအကျပ် နှင်ထုတ်နိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် 10 ရက်အတွင်း ထွက်ခွာရန် အမိန့်ပေးနိုင်သည်။

ဆိုင်ပိုင်ရှင်ဘက်တွင်လည်း ပြဿနာရှိသည်။ ခွင့်ပြုချက်မရှိသူကို ငှားရမ်းခြင်းမှာ ပုဒ်မ 57 အပိုဒ် 1 ၏ တားမြစ်ချက်ဖြစ်ပြီး ပုဒ်မ 63 အရ ထိုင်ဝမ်ဒေါ်လာ 150,000 မှ 750,000 အထိ ဒဏ်ငွေ ချမှတ်သည်။

နောင်လျှောက်လွှာတွင် ပြန်ကြည့်သည့် သုံးနှစ်

ဘွဲ့ရပြီးနောက် ပညာရှင်၊ နည်းပညာဆိုင်ရာ အလုပ် (ပုဒ်မ 46 ပုဒ်မခွဲ 1 အပိုဒ် 1) အတွက် အလုပ်ရှင်က ခွင့်ပြုချက် လျှောက်သည့်အခါ အလုပ်အရည်အချင်းနှင့် စစ်ဆေးမှုစံနှုန်း (外國人從事就業服務法第四十六條第一項第一款至第六款工作資格及審查標準) ပုဒ်မ 2-1 ကို ကြည့်ရသည်။ ထိုပုဒ်မက လျှောက်သည့်နေ့မတိုင်မီ သုံးနှစ်အတွင်း ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ အလုပ်လုပ်ခဲ့ခြင်းကဲ့သို့ အခြေအနေတစ်ခုခု မရှိရဟု ပြဋ္ဌာန်းသည်။ သုံးနှစ်ကို လျှောက်သည့်နေ့မှ နောက်ပြန်ရေသည်။

ကျောင်းတက်စဉ်က လုပ်ခဲ့သော အလုပ်သည် ဘွဲ့ရပြီးမှ ပြန်ပေါ်လာနိုင်သည်ဟု ဖတ်ရသည်။ အာဏာပိုင်က ဘာကို၊ ဘယ်လိုစစ်သည်ဆိုသည်ကိုမူ ပုဒ်မစာသားက မဖော်ပြပါ။

ဘွဲ့ရပြီးနောက် နှစ်နှစ်အထိ နေခွင့်နှင့် အလုပ်

ဘွဲ့ရလျှင် ကျောင်းသားအလုပ်ခွင့်ပြုချက် ယေဘုယျအားဖြင့် ဆုံးသည်။ ဘွဲ့ဆက်တက်ရန် ဝင်ခွင့်ရပြီး ကျောင်းအပ်ပြီးသူမှာ ချွင်းချက်ဖြစ်သည်။ နေထိုင်ခွင့်မှာ သီးခြားကိစ္စ ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားသားနေထိုင်ခွင့်စည်းမျဉ်း (外國人停留居留及永久居留辦法) ပုဒ်မ 11 အရ ထိုင်ဝမ်တွင် ပညာသင်ပြီး ဘွဲ့ရသော နိုင်ငံခြားသားသည် နေထိုင်ခွင့်ကာလ မကုန်မီ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနသို့ တိုးချဲ့ရန် လျှောက်နိုင်သည်။ ခွင့်ပြုလျှင် ARC ကို တစ်နှစ်တိုးပေးပြီး လိုအပ်လျှင် နောက်တစ်ကြိမ် လျှောက်နိုင်သဖြင့် စုစုပေါင်း နှစ်နှစ်အထိ ဖြစ်နိုင်သည်။

ထိုတိုးချဲ့ကာလအတွင်း အလုပ်လုပ်ခွင့်ကို နိုင်ငံခြားပညာရှင်ခေါ်ယူငှားရမ်းရေးဥပဒေ (外國專業人才延攬及僱用法) ပုဒ်မ 12 က ပြဋ္ဌာန်းသည်။ ထိုင်ဝမ်၏ associate degree (副學士) သို့မဟုတ် ထိုထက်မြင့်သော ဘွဲ့ရပြီး ဘွဲ့ရခါစအဖြစ် ထိုနည်းဖြင့် တိုးချဲ့ခွင့်ရသူသည် အလုပ်လုပ်ခွင့်ပြုချက် မလျှောက်ဘဲ အလုပ်လုပ်နိုင်သည်။ WDA ၏ ဖော်ပြချက် အရ အလုပ်အမျိုးအစားကို မကန့်သတ်ဘဲ အများဆုံး နှစ်နှစ် ဖြစ်သည်။ အခြားဥပဒေက ကျွမ်းကျင်လက်မှတ် တောင်းထားသော အလုပ် (ဥပမာ ဆရာဝန်) အတွက်မူ ထိုလက်မှတ်ကို ရရမည်။ ဘာသာစကားသင်တန်းသာ တက်ခဲ့သူအတွက် မသက်ဆိုင်ပါ။ ပုဒ်မ 12 က associate degree ကို တောင်းထားသည်။

အလုပ်ရှင်က လျှောက်ထားသည့် လမ်းကြောင်းလည်း ရှိသည်။ စံနှုန်း ပုဒ်မ 5 အရ ပညာရှင်အလုပ်အတွက် အရည်အချင်းတစ်ခု လိုသည်။ ဥပမာ သက်ဆိုင်ရာ မဟာဘွဲ့ သို့မဟုတ် ထိုထက်မြင့်သောဘွဲ့၊ သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ ဘာချလာဘွဲ့နှင့် သက်ဆိုင်ရာ အလုပ်အတွေ့အကြုံ နှစ်နှစ်နှင့်အထက် ဖြစ်သည်။ ပုဒ်မ 8 အရ လစာသည် အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာသော ပမာဏထက် မနိမ့်ရ။

ကမ်းလှမ်းလာသော "လွယ်ကူသောအလုပ်" သည် ဘဏ်အကောင့် ငှားရန် ဖြစ်နေလျှင် ခွင့်ပြုချက်ပြဿနာထက် ပိုကြီးသော ပြစ်မှုပြဿနာ ဖြစ်သွားနိုင်သည်။ ထိုကိစ္စကို သီးခြားဆောင်းပါး တွင် ရှင်းထားသည်။

ဤကိစ္စအတွက် ထိုင်ဝမ်ဥပဒေကို မေးလိုလျှင် wei@hoveringlaw.com.tw သို့ အီးမေးလ်ပို့နိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် ဆက်သွယ်ရန်စာမျက်နှာ ကို သုံးနိုင်သည်။ ပထမစာတွင် ကျောင်းအမည်၊ ကျောင်းစတက်သည့်လ၊ နေထိုင်ခွင့်ကာလကုန်ဆုံးမည့်ရက်၊ ပြဿနာဖြစ်နေသော အလုပ်အကြောင်း အကျဉ်းချုပ်နှင့် အလုပ်ရှင်၏ အမည်ကို ရေးပါ။ အလုပ်ရှင်၏ အမည်မှာ အကျိုးဆိုင်မှု ထိပ်တိုက်ဆုံမှု စစ်ဆေးရန် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်၊ ARC ကူးယူမိတ္တူ၊ ဘဏ်အချက်အလက်နှင့် စာရွက်စာတမ်းမူရင်း အပြည့်အစုံကို ပထမစာတွင် မပို့ပါနှင့်။ အီးမေးလ်ပို့ခြင်းဖြင့် ရှေ့နေနှင့် ဖောက်သည် ဆက်ဆံရေး မဖြစ်ပေါ်ပါ။ အကြံပေးမှုကို အင်္ဂလိပ်၊ တရုတ်၊ ဂျပန် သို့မဟုတ် ကိုရီးယားဘာသာဖြင့် ဆောင်ရွက်သည်။ ဤစာကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေးထားခြင်းက မြန်မာဘာသာဖြင့် အကြံပေးမည်ဟု ကတိမပေးပါ၊ ဘာသာစကားစီစဉ်မှုကို အရင် သဘောတူရမည်။

ရင်းမြစ်များ

2026 ခုနှစ် အောက်တိုဘာ 24 ရက်တွင် စစ်ဆေးသည်။

• အလုပ်အကိုင်ဝန်ဆောင်မှုဥပဒေ (就業服務法): ပုဒ်မ 43၊ ပုဒ်မ 46၊ ပုဒ်မ 50၊ ပုဒ်မ 57၊ ပုဒ်မ 63၊ ပုဒ်မ 68
• နိုင်ငံခြားသားငှားရမ်းခွင့်ပြုခြင်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုစည်းမျဉ်း (雇主聘僱外國人許可及管理辦法): ပုဒ်မ 51၊ ပုဒ်မ 54
• အလုပ်အရည်အချင်းနှင့် စစ်ဆေးမှုစံနှုန်း (外國人從事就業服務法第四十六條第一項第一款至第六款工作資格及審查標準): ပုဒ်မ 2-1၊ ပုဒ်မ 5၊ ပုဒ်မ 8
• ဝင်ထွက်နှင့်ရွှေ့ပြောင်းမှုဥပဒေ (入出國及移民法): ပုဒ်မ 29၊ ပုဒ်မ 36
• နိုင်ငံခြားသားနေထိုင်ခွင့်စည်းမျဉ်း (外國人停留居留及永久居留辦法): ပုဒ်မ 11
• နိုင်ငံခြားပညာရှင်ခေါ်ယူငှားရမ်းရေးဥပဒေ (外國專業人才延攬及僱用法): ပုဒ်မ 12
• WDA: ကျောင်းတက်စဉ် အလုပ်လုပ်ခြင်း၊ ကျောင်းသားအလုပ်ခွင့်ပြုချက် အွန်လိုင်းလျှောက်ထားမှု မေးခွန်းအဖြေများ၊ ဘွဲ့ရခါစ နေထိုင်ခွင့်တိုးကာလ အလုပ်လုပ်ခွင့်၊ 2021 ခုနှစ် သတင်းထုတ်ပြန်ချက်