Ερωτήσεις και απαντήσεις για τη διαδικασία διαζυγίου στην Ταϊβάν: διαμεσολάβηση, δίκη, διανομή περιουσίας και τέκνα

Σε υπόθεση διαζυγίου στην Ταϊβάν πρέπει να διακριθούν όχι μόνον ο τρόπος λύσης του γάμου, αλλά και η εγγραφή στο μητρώο κατοίκων (戶籍), το αποτέλεσμα στην αλλοδαπή, η συζυγική περιουσία, η αποζημίωση, η διατροφή του συζύγου μετά το διαζύγιο (贍養費), καθώς και οι αποφάσεις που αφορούν το ανήλικο τέκνο (未成年子女) και η διατροφή (扶養費). Τα ίδια γεγονότα μπορούν να χρησιμεύσουν ως υλικό περισσότερων αξιώσεων, αλλά οι προϋποθέσεις, τα αποτελέσματα, το αντικείμενο απόδειξης και οι προθεσμίες κάθε δικαιώματος δεν είναι τα ίδια.

Ιδίως, για οικογένεια συνδεδεμένη με δύο ή περισσότερα κράτη ή εδάφη (την Ταϊβάν και μία άλλη χώρα), η διαδικασία δεν μπορεί να καθοριστεί μόνον από την ιθαγένεια ενός μέρους ή τον τόπο τέλεσης του γάμου. Πρέπει πρώτα να ελεγχθούν ο τόπος όπου συγκεντρώνεται σήμερα η ζωή της οικογένειας, η κατάσταση υφισταμένων δικών και καταχωρίσεων, ο τόπος σύνταξης των εγγράφων, η κατοικία του τέκνου και η κατάσταση των περιουσιακών στοιχείων, ώστε να μειωθούν οι άσκοπες διπλές διαδικασίες και τα κενά εκτέλεσης.

1. Τρεις τρόποι διαζυγίου στην Ταϊβάν και πρώτα σημεία ελέγχου σε διεθνή υπόθεση

Κατά το δίκαιο της Ταϊβάν υπάρχουν κατ’ ουσίαν τρεις τρόποι διαζυγίου. Πρώτον, το συναινετικό διαζύγιο (兩願離婚), στο οποίο τα μέρη συγκεντρώνουν τις προϋποθέσεις εγγράφου τύπου, μαρτύρων και καταχώρισης στην αρχή μητρώου κατοίκων (戶政機關). Δεύτερον, το διαζύγιο με δικαστική διαμεσολάβηση ή συμβιβασμό (調解或和解離婚), στο οποίο η συμφωνία των μερών σχηματίζεται ενώπιον του δικαστηρίου και ο γάμος λύεται κατά το πρακτικό διαμεσολάβησης (調解筆錄) ή το πρακτικό συμβιβασμού (和解筆錄). Τρίτον, το διαζύγιο με δικαστική απόφαση (裁判離婚), στο οποίο προβάλλονται και αποδεικνύονται νόμιμοι λόγοι διαζυγίου και το δικαστήριο αποφαίνεται. Οι τρεις αυτές οδοί δεν πρέπει να συγχέονται· μία συμφωνία και μόνη δεν υποκαθιστά τις προϋποθέσεις και τα αποτελέσματα καθεμίας.

Εάν υπάρχει στοιχείο αλλοδαπότητας, πρέπει να διαχωριστούν τα ακόλουθα πέντε ερωτήματα. Εάν τα δικαστήρια ή οι διοικητικές αρχές της Ταϊβάν έχουν αρμοδιότητα ή εξουσία επεξεργασίας· ποιο δίκαιο εφαρμόζεται, ως δίκαιο σύγκρουσης, στο διαζύγιο, στη συζυγική περιουσία και στα ζητήματα των τέκνων· εάν αλλοδαπό διαζύγιο ή απόφαση αναγνωρίζονται στην Ταϊβάν ή ποιο αποτέλεσμα έχουν· ποιες διαδικασίες και ποια νομιμοποιημένα έγγραφα απαιτεί το μητρώο κατοίκων της Ταϊβάν· και εάν, σε άλλα σχετικά κράτη ή εδάφη, είναι αναγκαίες χωριστές δήλωση, αναγνώριση ή εκτέλεση.

Η ιθαγένεια των μερών, η ιδιότητα αλλοδαπού ή ο τόπος του γάμου δεν κρίνουν από μόνα τους τα πέντε αυτά ερωτήματα. Εάν η διαδικασία μπορεί να διεξαχθεί στην Ταϊβάν και εάν αλλοδαπή απόφαση παράγει αποτελέσματα στην Ταϊβάν είναι, παραδείγματος χάριν, διακριτά ερωτήματα· η ενημέρωση του μητρώου κατοίκων της Ταϊβάν δεν ενημερώνει αυτομάτως την καταχώριση οικογενειακής κατάστασης του άλλου κράτους. Γι’ αυτό, πριν από την επιλογή του τρόπου διαζυγίου, πρέπει να ταξινομηθούν συγκεκριμένως η σημερινή κατάσταση του γάμου και του μητρώου κατοίκων και το επιθυμητό έννομο αποτέλεσμα.

2. Προϋποθέσεις του συναινετικού διαζυγίου και καταχώριση στην αρχή μητρώου κατοίκων

Το συναινετικό διαζύγιο του άρθρου 1050 του Αστικού Κώδικα της Ταϊβάν (民法) παράγει αποτελέσματα μόνον όταν η συμφωνία καταρτίζεται εγγράφως, δύο ή περισσότεροι μάρτυρες υπογράφουν αφού διαπιστώσουν τη γνήσια βούληση διαζυγίου αμφοτέρων των μερών, και το διαζύγιο καταχωρίζεται στην αρχή μητρώου κατοίκων (戶政機關). Η υπογεγραμμένη συμφωνία από μόνη της δεν ολοκληρώνει το διαζύγιο· εάν υπάρχει στοιχείο αλλοδαπότητας, πρέπει να ελεγχθούν χωριστά το εφαρμοστέο δίκαιο, η νομιμοποίηση και η μετάφραση των εγγράφων, καθώς και οι δηλώσεις σε άλλο κράτος ή έδαφος.

Η έγγραφη σύνταξη, η υπογραφή δύο ή περισσοτέρων μαρτύρων και η καταχώριση του διαζυγίου στην αρχή μητρώου κατοίκων είναι κάθε αυτοτελής προϋπόθεση. Ο μάρτυρας δεν είναι μόνον πρόσωπο που προσθέτει το όνομά του σε ήδη συνταχθέν έγγραφο: πρέπει να υπογράψει αφού αναγνωρίσει και διαπιστώσει ότι αμφότερα τα μέρη έχουν γνήσια βούληση διαζυγίου. Γι’ αυτό ιδιωτική συμφωνία υπογεγραμμένη μόνον από τα μέρη μπορεί να είναι απόδειξη συμφωνίας περί περιουσίας ή τέκνων, αλλά δεν γεννά από μόνη της το αποτέλεσμα στο μητρώο κατοίκων του συναινετικού διαζυγίου της Ταϊβάν.

Ο αιτών, η δυνατότητα εκπροσώπησης, τα στοιχεία ταυτότητας και μητρώου κατοίκων, το έγγραφο διαζυγίου και τα πράγματι προς προετοιμασία δικαιολογητικά πρέπει να προετοιμαστούν κατά τις οδηγίες του Τμήματος Μητρώου Κατοίκων του Υπουργείου Εσωτερικών της Ταϊβάν (內政部戶政司) κατά τον χρόνο της αίτησης και κατά την επιβεβαίωση του αρμόδιου γραφείου μητρώου κατοίκων (戶政事務所). Έγγραφα συνταχθέντα στην αλλοδαπή μπορούν, κατά τον τύπο και τον τόπο σύνταξης, να απαιτούν επικύρωση γνησιότητας (認證) από αντιπροσωπείες της Ταϊβάν στην αλλοδαπή (駐外館處) ή αρμόδιους οργανισμούς· εάν το επίσημο υπόδειγμα το απαιτεί, πρέπει να συνυποβληθεί νομιμοποιημένη ή συμβολαιογραφημένη κινεζική μετάφραση (中文譯本). Σταθερός κατάλογος δεν εφαρμόζεται ως έχει σε όλες τις διεθνείς υποθέσεις.

Εάν η απόφαση διαζυγίου της Ταϊβάν κατέστη αμετάκλητη, ή εάν επιτεύχθηκε δικαστική διαμεσολάβηση ή συμβιβασμός και ο γάμος λύθηκε, καθένα από τα μέρη μπορεί κατ’ αρχήν να καταχωρίσει το διαζύγιο στην αρχή μητρώου κατοίκων. Η γενική προθεσμία αίτησης καταχώρισης στο μητρώο κατοίκων κατά το άρθρο 48 του νόμου περί μητρώου κατοίκων (戶籍法) είναι 30 ημέρες από το αμετάκλητο της απόφασης διαζυγίου της Ταϊβάν ή από την επίτευξη της διαμεσολάβησης ή του συμβιβασμού. Η ημέρα επίδοσης ή παραλαβής της απόφασης ή του πρακτικού δεν είναι κοινή αφετηρία όλων των φακέλων. Οι αιτήσεις μετά την πάροδο της προθεσμίας πρέπει επίσης να γίνονται δεκτές από το γραφείο μητρώου κατοίκων· εάν, μετά έγγραφη ειδοποίηση, δεν υποβάλει κανείς αίτηση, η αρχή μητρώου κατοίκων καταχωρίζει αυτεπαγγέλτως το δικαστικό αποτέλεσμα όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις, κατά το άρθρο 48-2 του νόμου περί μητρώου κατοίκων (戶籍法). Η υπέρβαση της προθεσμίας αίτησης δεν ανατρέπει ήδη αποτελεσματικό διαζύγιο. Οι διαδικτυακές αιτήσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνον εντός της νόμιμης προθεσμίας αίτησης· οι 30 αυτές ημέρες δεν πρέπει να εξηγηθούν ως προθεσμία αποκλειστικώς εφαρμοζόμενη στις διαδικτυακές αιτήσεις.

3. Δικαστική διαμεσολάβηση και δίκη, εμφάνιση και ένδικα μέσα

Όχι πάντοτε. Το δικαστήριο της Ταϊβάν μπορεί, κατά τη φύση της οικογενειακής υπόθεσης, να διατάξει διάδικο ή νόμιμο εκπρόσωπο να εμφανιστεί αυτοπροσώπως· εάν η διαταγή δεν τηρηθεί χωρίς νόμιμο λόγο, διοικητικό πρόστιμο (罰鍰) έως 30.000 νέα δολάρια Ταϊβάν (TWD, 新臺幣) μπορεί, την πρώτη φορά, να τεθεί κατ’ εφαρμογή του άρθρου 13 του νόμου περί οικογενειακών υποθέσεων (家事事件法) και του άρθρου 303 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (民事訴訟法) που εφαρμόζεται κατ’ αναλογία. Εάν οι σύζυγοι πρέπει κατ’ ανάγκην να μετάσχουν από κοινού στη διαμεσολάβηση, στον ίδιο χώρο, και εάν είναι δυνατός χωρισμός, μέτρα προστασίας, εκπροσώπηση ή άλλα δικονομικά μέτρα, πρέπει να ελεγχθεί κατά το δικαστήριο και τις περιστάσεις της υπόθεσης.

Οι οικογενειακές υποθέσεις που καθορίζει ο νόμος περί οικογενειακών υποθέσεων διέρχονται κατ’ αρχήν από δικαστική διαμεσολάβηση πριν από την απόφαση. Ακόμη και υποθέσεις που εισάγονται εξαρχής ως αγωγή θεωρούνται ενίοτε κατά το δίκαιο ως αίτηση διαμεσολάβησης· λόγω εξαιρέσεων σχετικών με τον τρόπο επίδοσης ή τη φύση της υπόθεσης και κανόνων μετατροπής διαδικασίας, δεν μπορεί να εξηγηθεί ότι όλες οι υποθέσεις ακολουθούν αμετάβλητη σειρά. Στη διαμεσολάβηση, πέραν της βούλησης διαζυγίου, μπορούν να ταξινομηθούν από κοινού συνδεδεμένα σημεία διαφοράς όπως η περιουσία, τα τέκνα και ο τρόπος πληρωμής· συμφωνία όμως δυσμενής για το ανήλικο τέκνο δεν μπορεί να επικυρωθεί ως έχει.

Η κύρωση του άρθρου 13 του νόμου περί οικογενειακών υποθέσεων τίθεται μόνον εάν το δικαστήριο διέταξε τον διάδικο ή τον νόμιμο εκπρόσωπο να εμφανιστεί αυτοπροσώπως. Εάν η διαταγή δεν τηρηθεί χωρίς νόμιμο λόγο, εφαρμόζεται κατ’ αναλογία το άρθρο 303 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας· επομένως διοικητικό πρόστιμο έως 30.000 νέα δολάρια Ταϊβάν (TWD) μπορεί να επιβληθεί την πρώτη φορά· βάσει της αναλογίας αυτής κανείς δεν μπορεί να προσαχθεί με τη βία. Εάν το δικαστήριο ειδοποιήσει κατόπιν εκ νέου νομίμως και το πρόσωπο δεν εμφανιστεί χωρίς νόμιμο λόγο, οι κυρώσεις μπορούν να συνεχιστούν. Αντιθέτως, δεν μπορεί να υποσχεθεί εκ των προτέρων ότι χωριστές αίθουσες, μετάδοση εικόνας, μόνη συμμετοχή πληρεξουσίων ή μέτρα προστασίας θα γίνουν δεκτά σε ορισμένη υπόθεση· οι περιστάσεις πρέπει να γνωστοποιηθούν στο δικαστήριο και να ελεγχθεί η δικονομική οδηγία.

Εάν η διαμεσολάβηση ή ο συμβιβασμός επιτύχει, ο γάμος λύεται κατά τον τρόπο που προβλέπει ο νόμος και γεννάται αποτέλεσμα ανάλογο προς αμετάκλητη απόφαση. Εάν η διαμεσολάβηση δεν επιτύχει, η διαδικασία μπορεί να συνεχιστεί κατά τους εφαρμοστέους κανόνες· σε διαζύγιο με δικαστική απόφαση, το αμετάκλητο της απόφασης είναι καθοριστικό. Η διάρκεια της διαδικασίας εξαρτάται από την επίδοση (送達), τον αριθμό συνεδριάσεων διαμεσολάβησης, τα αμφισβητούμενα γεγονότα και αποδείξεις, την πραγματογνωμοσύνη (鑑定) και την έρευνα, τα ζητήματα των τέκνων, τη διεθνή επίδοση και τον βαθμό· σταθερός χρόνος περάτωσης δεν μπορεί να υποδειχθεί.

Τα ένδικα μέσα δεν μπορούν ούτε αυτά να καθοριστούν μόνον από την ονομασία του εγγράφου. Η οδός και η προθεσμία διαφέρουν κατά το εάν πρόκειται για έφεση κατά απόφασης (上訴), προσφυγή κατά διάταξης (抗告) ή χωριστή διαδικασία επί της επίτευξης ή του αποτελέσματος της διαμεσολάβησης και του συμβιβασμού. Μετά τον έλεγχο της ημέρας επίδοσης, του αμετακλήτου και της δικονομικής θέσης, πρέπει να υπολογιστεί η προθεσμία του οικείου τύπου· προθεσμία που ακούστηκε σε μία υπόθεση δεν πρέπει να μεταφερθεί σε άλλη δίκη ή διαδικασία καταχώρισης.

4. Λόγοι διαζυγίου με δικαστική απόφαση και όριο του υπαίτιου συζύγου

Η επιφύλαξη (但書) του άρθρου 1052, εδάφιο 2, του ισχύοντος Αστικού Κώδικα (民法) ορίζει ότι, εάν ο σοβαρός λόγος της διάρρηξης του γάμου (婚姻破綻) καταλογίζεται μόνον σε ένα μέρος, κατ’ αρχήν μόνον το άλλο μπορεί να αξιώσει το διαζύγιο. Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Ταϊβάν (憲法法庭) έκρινε όμως, στην απόφαση αριθ. 4 του έτους 112 (112年憲判字第4號), ότι η διάταξη είναι αντισυνταγματική (違憲) στον βαθμό που αποστερεί πλήρως τον υπαίτιο σύζυγο (有責配偶) από κάθε ευκαιρία διαζυγίου, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τη γένεση του σοβαρού λόγου ή την επαρκή διάρκειά του, ώστε, στη συγκεκριμένη υπόθεση, να καθίσταται προδήλως σκληρή. Το κείμενο παραμένει· δεν πρέπει να βεβαιωθεί γενικώς ότι είναι δυνατόν ή αδύνατον, αλλά να εξεταστεί πώς το δικαστήριο εφαρμόζει το νόημα της απόφασης και τα συγκεκριμένα γεγονότα.

Το άρθρο 1052, εδάφιο 1, του Αστικού Κώδικα (民法) απαριθμεί δέκα λόγους που επιτρέπουν να αξιωθεί διαζύγιο με δικαστική απόφαση όταν, στην πλευρά του άλλου μέρους, υπάρχουν οι ακόλουθες περιστάσεις.

1. Διγαμία (重婚)
2. Συναινετικές σεξουαλικές σχέσεις με πρόσωπο άλλο από τον σύζυγο
3. Κακοποίηση (虐待) του άλλου μέρους σε βαθμό που καθιστά αφόρητη την κοινή ζωή
4. Το άλλο μέρος κακοποιεί ανιόντες σε ευθεία γραμμή, ή ανιόντες σε ευθεία γραμμή του άλλου μέρους κακοποιούν τον ίδιο, ώστε η κοινή ζωή καθίσταται αφόρητη
5. Η κακόπιστη εγκατάλειψη (惡意遺棄) του άλλου μέρους συνεχίζεται
6. Υπήρξε πρόθεση φόνου του άλλου μέρους
7. Υπάρχει σοβαρή ανίατη νόσος
8. Υπάρχει σοβαρή ανίατη ψυχική νόσος
9. Η ζωή ή ο θάνατος είναι άγνωστα επί περισσότερα από 3 έτη
10. Αμετάκλητη καταδίκη σε ποινή στερητική της ελευθερίας ορισμένου χρόνου (有期徒刑) άνω των 6 μηνών για εκ πρόθεσης αδίκημα

Το εδάφιο 2 θέτει την περίπτωση κατά την οποία ο γάμος είναι, για άλλον σοβαρό λόγο πέραν των δέκα μνημονευθέντων, δύσκολο να διατηρηθεί, ως διακριτό γενικό λόγο. Γι’ αυτό οι υποθέσεις που προβάλλουν ορισμένο λόγο του εδαφίου 1 και εκείνες που προβάλλουν τη δυσκολία διατήρησης του γάμου κατά το εδάφιο 2 πρέπει να διακρίνονται ως προς τη νομική δομή και το αντικείμενο απόδειξης. Ακόμη και εάν η νομοθετική προθεσμία της συνταγματικής κρίσης επί της επιφύλαξης του εδαφίου 2 έχει παρέλθει, το ίδιο το κείμενο της επιφύλαξης δεν έχει, στις 25/7/2026, διαγραφεί· το δικαστήριο πρέπει να εφαρμόσει σε κάθε υπόθεση το νόημα της δήλωσης αντισυνταγματικότητας.

Ακόμη και εάν ο σύζυγος δεν είναι προσιτός ή έχει εγκαταλείψει την κατοικία, οι λόγοι δεν πρέπει να αναμειχθούν. Ο λόγος του εδαφίου 1 κατά τον οποίο η ζωή ή ο θάνατος είναι άγνωστα επί περισσότερα από 3 έτη, ο λόγος του εδαφίου 1 κατά τον οποίο η κακόπιστη εγκατάλειψη συνεχίζεται, και ο λόγος του εδαφίου 2 κατά τον οποίο ο γάμος είναι, για άλλον σοβαρό λόγο, δύσκολο να διατηρηθεί, διακρίνονται. Η δήλωση εξαφάνισης στην αστυνομία μπορεί να είναι απόδειξη για τον τόπο και την πορεία των γεγονότων, αλλά δεν είναι γενική προαπαιτούμενη προϋπόθεση όλων των αξιώσεων διαζυγίου. Δεν υπάρχει ούτε γενική προϋπόθεση κατά την οποία πρέπει πρώτα να ασκηθεί αγωγή εκτέλεσης της υποχρέωσης συμβίωσης για να προβληθεί η κακόπιστη εγκατάλειψη ή άλλος σοβαρός λόγος. Το γεγονός και μόνον ότι εγκαταλείφθηκε η κατοικία επί μερικούς μήνες δεν πληροί κανέναν λόγο· η αιτία της αποχώρησης, νόμιμος λόγος χωριστής διαμονής, η επικοινωνία και η διατροφή, καθώς και ο διαρκής χαρακτήρας, πρέπει να εξεταστούν ως συγκεκριμένα γεγονότα.

Το εάν οι συναινετικές σεξουαλικές σχέσεις με πρόσωπο άλλο από τον σύζυγο εμπίπτουν στον λόγο του εδαφίου 1 πρέπει να εξεταστεί βάσει των ακριβών γεγονότων, των νόμιμων προϋποθέσεων και των σχετικών προθεσμιών. Το ότι το γεγονός αυτό υπάρχει δεν καθορίζει συγχρόνως τα συμπεράσματα για το διαζύγιο με δικαστική απόφαση, την αποζημίωση του άρθρου 1056, την κατανομή της διαφοράς της υπολειπόμενης περιουσίας, τη διατροφή του συζύγου του άρθρου 1057, ούτε τα δικαιώματα και υποχρεώσεις έναντι του ανηλίκου τέκνου ή τη διατροφή. Έκαστο σημείο διαφοράς κρίνεται κατά τις ίδιες προϋποθέσεις και κριτήρια, όπως το υπέρτατο συμφέρον του τέκνου.

5. Γάμος στην αλλοδαπή, διαζύγιο στην αλλοδαπή και μητρώο κατοίκων της Ταϊβάν

Ενώπιον γάμου τελεσθέντος στην αλλοδαπή ή διαζυγίου ήδη συντελεσθέντος στην αλλοδαπή, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι οι μόνες επιλογές είναι πρώτα η καταχώριση του γάμου στην Ταϊβάν ή αγωγή διαζυγίου στην Ταϊβάν. Εάν υπάρχει ήδη ληξιαρχική πράξη ή απόφαση γεννηθείσα στην αλλοδαπή, το αποτέλεσμά της και η δυνατότητα αναγνώρισης πρέπει πρώτα να εξεταστούν· εάν η διαδικασία δεν έχει ακόμη αρχίσει, πρέπει να συγκριθούν η αρμοδιότητα, το δίκαιο σύγκρουσης και τα αναμενόμενα αποτελέσματα καταχώρισης και εκτέλεσης.

Κατά την εξέταση της υπόθεσης διαπιστώνονται η ιθαγένεια κάθε μέρους, η κατοικία και η συνήθης διαμονή (經常居所), ο τόπος και ο τρόπος του γάμου ή του διαζυγίου, η σημερινή κατάσταση μητρώου κατοίκων της Ταϊβάν και οι αλλοδαπές οικογενειακές καταχωρίσεις, καθώς και η ύπαρξη αλλοδαπών αποφάσεων, πρακτικών διαμεσολάβησης ή πιστοποιητικών διαζυγίου. Εάν υπάρχει αλλοδαπή απόφαση, πρέπει επίσης να εξεταστεί η δικονομική δικαιοσύνη, παραδείγματος χάριν εάν το άλλο μέρος έλαβε νόμιμη επίδοση και δυνατότητα υπεράσπισης. Τέλος, πρέπει να καθοριστεί ποιο αποτέλεσμα επιθυμείται στην Ταϊβάν: λύση του γάμου, μεταβολή του μητρώου κατοίκων, εκτίμηση περιουσίας ή εκτέλεση.

Η εξήγηση ότι το διαζύγιο είναι αποτελεσματικό στην αλλοδαπή κατά το τοπικό δίκαιο, ή ένα μόνον αλλοδαπό πιστοποιητικό διαζυγίου, δεν ολοκληρώνει όλες τις διαδικασίες της Ταϊβάν. Αντιθέτως, δεν απαιτούν όλα τα αλλοδαπά διαζύγια την ίδια αγωγή αναγνώρισης ούτε τα ίδια δικαιολογητικά. Η αναγνώριση ή η κρίση αποτελέσματος που απαιτείται στην Ταϊβάν και η καταχώριση στο μητρώο κατοίκων μπορούν να διαφέρουν κατά το εάν πρόκειται για απόφαση ή διοικητικό πιστοποιητικό, κατά το κράτος σύνταξης και τον τύπο του εγγράφου, καθώς και κατά την κατάσταση μητρώου κατοίκων των μερών.

Τα αλλοδαπά έγγραφα μπορούν να απαιτούν νομιμοποίηση από αντιπροσωπείες της Ταϊβάν στην αλλοδαπή ή άλλους αρμόδιους οργανισμούς· κατά τις επίσημες οδηγίες για κάθε έγγραφο, μπορεί να είναι αναγκαία νομιμοποιημένη ή συμβολαιογραφημένη κινεζική μετάφραση. Τα έγγραφα που συντάσσονται στην ηπειρωτική Κίνα και εκείνα που συντάσσονται στο Χονγκ Κονγκ ή στο Μακάο ακολουθούν κανόνες επαλήθευσης διακριτούς από τα γενικά αλλοδαπά έγγραφα· η περιοχή σύνταξης πρέπει να δηλωθεί με ακρίβεια. Πριν από την κατάθεση πρέπει να ελεγχθούν οι πλέον πρόσφατες οδηγίες του Τμήματος Ληξιαρχείου και του αρμόδιου οργανισμού ως προς το πρωτότυπο, τη νομιμοποίηση, τη μετάφραση και την αίτηση δι’ αντιπροσώπου.

6. Καταχωρισμένο όνομα της κατοικίας, προγαμιαία περιουσία και κατανομή της υπολειπόμενης περιουσίας

Όχι. Το καταχωρισμένο όνομα της κατοικίας και η προέλευση των κεφαλαίων αγοράς είναι σημαντικές αποδείξεις, αλλά οι ατομικές αξιώσεις όπως η κυριότητα, η δωρεά, η καταχώριση επ’ ονόματι άλλου (借名登記), το δάνειο και ο αδικαιολόγητος πλουτισμός (不當得利) είναι ζητήματα διακριτά από την κατανομή της διαφοράς της υπολειπόμενης περιουσίας (剩餘財產差額分配) του άρθρου 1030-1 του Αστικού Κώδικα (民法). Η πραγματική συμφωνία, η αιτία και η ημερομηνία κτήσης, οι ροές κεφαλαίων, τα χρέη, η χαριστική κτήση και οι αποδείξεις πρέπει να εξεταστούν χωριστά· η καταβολή μέρους με προγαμιαία κεφάλαια και μόνο ή η καταχώριση επ’ ονόματι ενός μέρους δεν καθορίζει όλα τα συμπεράσματα.

Τα ζητήματα κατοικίας πρέπει να διαιρεθούν σε τρία στρώματα. Πρώτον, βλέπει κανείς, βάσει της καταχώρισης και της αιτίας κτήσης, ποιος έχει ορισμένο περιουσιακό στοιχείο. Κατόπιν, βλέπει, βάσει της πραγματικής συμφωνίας και του χαρακτήρα της εισφοράς κεφαλαίων, εάν γεννάται δωρεά, καταχώριση επ’ ονόματι άλλου, δάνειο, εμπίστευμα (信託), αδικαιολόγητος πλουτισμός, απόδοση εξόδων ή άλλη συμβατική αξίωση. Τέλος, βλέπει χωριστά εάν το περιουσιακό στοιχείο αυτό ή η αξία του και τα συνδεδεμένα χρέη εισέρχονται, κατά τη λύση του νόμιμου περιουσιακού καθεστώτος (法定財產制), στον υπολογισμό της κατανομής της διαφοράς της υπολειπόμενης περιουσίας. Η καταβολή προκαταβολής ή δόσεων δανείου από προγαμιαία αποταμίευση και μόνο δεν μεταβιβάζει το καταχωρισμένο όνομα, και η καταχώριση επ’ ονόματι ενός μέρους δεν περατώνει ούτε όλα τα ζητήματα σύμβασης, χρήσης, απόδοσης και συζυγικής περιουσίας.

Το άρθρο 1017 του Αστικού Κώδικα (民法) διακρίνει την προγαμιαία περιουσία (婚前財產) από την περιουσία που αποκτήθηκε μετά την τέλεση του γάμου (婚後財產) και θέτει το τεκμήριο ότι τα περιουσιακά στοιχεία των οποίων η ημερομηνία κτήσης είναι δύσκολο να αποδειχθεί ανήκουν στην περιουσία που αποκτήθηκε μετά τον γάμο. Είναι σημείο εκκίνησης ταξινόμησης και απόδειξης για τον υπολογισμό του καθεστώτος, όχι σύντομη οδός για να καθοριστεί η κυριότητα χωρίς να ληφθεί υπόψη η καταχώριση ή να αποκλειστούν οι ατομικές αξιώσεις του άλλου μέρους. Οι πράξεις εμβάσματος, η σύμβαση αγοράς, η σύμβαση δανείου και οι πράξεις αποπληρωμής, οι αποδείξεις (收據), τα μηνύματα μεταξύ των μερών, τα φορολογικά και καταχωριστικά στοιχεία, καθώς και η αιτία και η ημερομηνία κτήσης, πρέπει να συνδεθούν από κοινού ώστε να εμφανιστεί η πραγματική έννομη σχέση.

Το άρθρο 1030-1 του Αστικού Κώδικα (民法) είναι θεσμός που, κατά τη λύση του νόμιμου περιουσιακού καθεστώτος, υπολογίζει την καθαρή περιουσία μετά τον γάμο κάθε συζύγου που συγκεντρώνει τις προϋποθέσεις και κατανέμει κατ’ αρχήν τη διαφορά εξίσου. Δεν είναι θεσμός που μετατρέπει σε συγκυριότητα κάθε περιουσιακό στοιχείο που αποκτήθηκε κατά τον γάμο ή που διανέμει κάθε πράγμα κατ’ ήμισυ. Τα περιουσιακά στοιχεία που αποκτώνται από κληρονομία ή άλλη χαριστική κτήση και η αποζημίωση για ηθική βλάβη (慰撫金) αποκλείονται από τον νόμιμο υπολογισμό· τα χρέη και οι διαθέσεις πριν από τη λύση του καθεστώτος πρέπει να εξεταστούν μαζί. Εάν το αποτέλεσμα ίσης κατανομής της διαφοράς είναι, εν όψει των νόμιμων περιστάσεων, αισθητώς άδικο, το δικαστήριο μπορεί να προσαρμόσει ή να απαλλάξει το ποσό της κατανομής.

Οι σεξουαλικές σχέσεις με πρόσωπο άλλο από τον σύζυγο ή η ευθύνη για τη διάρρηξη του γάμου δεν αποκλείουν αφ’ εαυτών το δικαίωμα κατανομής ούτε το μειώνουν αφ’ εαυτών. Τα συγκεκριμένα γεγονότα που εμπίπτουν στους νόμιμους παράγοντες προσαρμογής, όπως η απόκρυψη ή διάθεση περιουσιακών στοιχείων, η συμβολή στις οικιακές εργασίες και στην ανατροφή των τέκνων, καθώς και το σύνολο των περιστάσεων της κοινής ζωής και της κτήσης περιουσιακών στοιχείων, μπορούν όμως να προβληθούν και να αποδειχθούν χωριστά. Δεν μπορεί να διαπιστωθεί, μόνον λόγω διαφορετικών ιθαγενειών, ότι ο τρόπος υπολογισμού του άρθρου 1030-1 διαφέρει.

Το δικαίωμα αυτό λύεται εάν δεν ασκηθεί εντός 2 ετών από τη γνώση της διαφοράς της υπολειπόμενης περιουσίας και, εν πάση περιπτώσει, εντός 5 ετών από τη λύση του νόμιμου περιουσιακού καθεστώτος. Οι δύο αυτές προθεσμίες πρέπει να συνδεθούν μόνον με την αξίωση του άρθρου 1030-1 και δεν πρέπει να χρησιμεύσουν ως προθεσμίες για την κυριότητα, το δάνειο, την αποζημίωση, τη διατροφή του συζύγου μετά το διαζύγιο ή τη διατροφή του τέκνου. Η πραγματική αφετηρία της προθεσμίας και ο χρόνος λύσης του νόμιμου περιουσιακού καθεστώτος πρέπει να ελεγχθούν ένα προς ένα βάσει των στοιχείων.

7. Αποζημίωση λόγω διαζυγίου, διατροφή του συζύγου, ελεύθερη συμβίωση και τρίτα πρόσωπα

Δεν είναι τα ίδια δικαιώματα. Το δικαίωμα κατανομής της διαφοράς της υπολειπόμενης περιουσίας του άρθρου 1030-1 του Αστικού Κώδικα (民法), η αποζημίωση λόγω διαζυγίου με δικαστική απόφαση του άρθρου 1056, η διατροφή ανάγκης για τον ανυπαίτιο σύζυγο του άρθρου 1057 και η διατροφή του ανηλίκου τέκνου έχουν διαφορετικές προϋποθέσεις γένεσης, υπολογισμό και προθεσμίες. Στο δικαίωμα κατανομής εφαρμόζονται 2 έτη από τη γνώση της διαφοράς και 5 έτη από τη λύση του νόμιμου περιουσιακού καθεστώτος· οι προθεσμίες αυτές δεν πρέπει να μεταφερθούν ως έχουν στις άλλες αξιώσεις.

Η αποζημίωση του άρθρου 1056 του Αστικού Κώδικα (民法) είναι δικαίωμα που, έναντι του άλλου μέρους που ευθύνεται στο διαζύγιο με δικαστική απόφαση, εξετάζει χωριστά την περιουσιακή ζημία και την εξωπεριουσιακή ζημία που συγκεντρώνει τις νόμιμες προϋποθέσεις (επιφύλαξη του εδαφίου 2: το πρόσωπο που αξιώνει δεν πρέπει το ίδιο να έχει πταίσμα). Η γενεσιουργός πράξη ευθύνης, η ζημία, ο αιτιώδης σύνδεσμος και οι χωριστές προϋποθέσεις της εξωπεριουσιακής αξίωσης πρέπει να τεκμηριωθούν με αποδείξεις. Το γεγονός και μόνον ότι υπάρχουν γεγονότα σχετικά με τη διάρρηξη του γάμου δεν καθορίζει ορισμένο ποσό και δεν γεννά αντ’ αυτού άλλες περιουσιακές αξιώσεις.

Η διατροφή του συζύγου μετά το διαζύγιο του άρθρου 1057 του Αστικού Κώδικα (民法) προϋποθέτει ότι ο ανυπαίτιος σύζυγος περιέρχεται, λόγω διαζυγίου με δικαστική απόφαση, σε ανάγκη διαβίωσης. Πρέπει πρώτα να ελεγχθεί εάν πρόκειται για συναινετικό διαζύγιο ή διαζύγιο με δικαστική απόφαση, εάν το πρόσωπο που αξιώνει δεν έχει πταίσμα και εάν πράγματι περιήλθε σε ανάγκη λόγω του διαζυγίου· η έκταση κρίνεται βάσει συγκεκριμένων στοιχείων για την ανάγκη και την ικανότητα πληρωμής. Η στατιστική μέση κατανάλωση της κυβέρνησης ή μόνον το πταίσμα του άλλου μέρους δεν μπορεί να χρησιμεύσει ως δεσμευτικός τύπος.

Η διατροφή του ανηλίκου τέκνου είναι δικαίωμα και υποχρέωση μεταξύ γονέων και τέκνου και διακρίνεται από τη διατροφή μεταξύ πρώην συζύγων του άρθρου 1057. Η κατανομή του άρθρου 1030-1 είναι η εκκαθάριση του συζυγικού καθεστώτος και δεν υποκαθιστά την αποζημίωση ούτε τη διατροφή. Εάν υπάρχουν αδικοπρακτικές αξιώσεις κατά προσώπου άλλου από τον σύζυγο, η απόδοση ορισμένου περιουσιακού στοιχείου, δάνειο ή συμβατικές αξιώσεις, η νομική βάση, τα μέρη, η ζημία και η προθεσμία πρέπει να καθοριστούν χωριστά. Δεν μπορεί να προσαρτηθεί σε όλα τα δικαιώματα μία μόνη προθεσμία 5 ετών από την ημέρα του διαζυγίου· η γένεση, η γνώση, το γεγονός, η κατάσταση της διαδικασίας και οι κανόνες παραγραφής (消滅時效) κάθε αξίωσης πρέπει να εξεταστούν χωριστά.

Τα μέρη που συζούν χωρίς γάμο δεν αποκτούν, εκ μόνου του γεγονότος της συμβίωσης, συζυγικά δικαιώματα όπως το διαζύγιο ή τη διατροφή του συζύγου (贍養費). Εάν όμως υπάρχει πράγματι κοινή περιουσία, δάνειο, σύμβαση, καταχώριση επ’ ονόματι άλλου, εμπίστευμα, αδικαιολόγητος πλουτισμός ή αδικοπραξία, τούτο μπορεί να αναλυθεί ως περιουσιακή ή ενοχική σχέση ανεξάρτητη από τον γάμο. Από μόνη τη διάρκεια της συμβίωσης δεν μπορεί ούτε να υποσχεθεί διανομή που προϋποθέτει τον γάμο, ούτε να διαπιστωθεί εκ των προτέρων η συγκεκριμένη αποκατάσταση του δικαιώματος.

Οι συγγενείς του συζύγου, παραδείγματος χάριν της οικογένειας του άνδρα ή της γυναίκας, δεν είναι υπόχρεοι της διατροφής του συζύγου μετά το διαζύγιο του άρθρου 1057 του Αστικού Κώδικα (民法). Η προβολή σοβαρής επέμβασης ή προσβολής και μόνο από τρίτο πρόσωπο δεν θεμελιώνει αμέσως αποζημίωση. Οι αξιώσεις κατά τρίτου προσώπου απαιτούν χωριστή νομική βάση από την αδικοπραξία ή το περιουσιακό δίκαιο, καθώς και τις οικείες προϋποθέσεις και αποδείξεις, ήτοι την παράνομη πράξη, τον δόλο ή την αμέλεια, τη ζημία και τον αιτιώδη σύνδεσμο.

8. Δικαιώματα και υποχρεώσεις έναντι του ανηλίκου τέκνου και υπέρτατο συμφέρον του τέκνου

Κατά τα άρθρα 1055 και 1055-1 του Αστικού Κώδικα της Ταϊβάν (民法), το δικαστήριο κρίνει τα ζητήματα που αφορούν το τέκνο, ιδίως τη γονική μέριμνα ανήλικων τέκνων (未成年子女權利義務之行使或負擔) και το δικαίωμα επικοινωνίας (會面交往), κατά το κριτήριο του υπέρτατου συμφέροντος του τέκνου (子女最佳利益). Επειδή συνεκτιμώνται συνολικά οι νόμιμοι παράγοντες και τα συγκεκριμένα στοιχεία — ηλικία, υγεία, βούληση και ανάγκες ανάπτυξης του τέκνου, βίος, ικανότητα φροντίδας και στάση των γονέων, συναισθηματικός δεσμός με το τέκνο και το εάν παρεμποδίζεται η σχέση με τον άλλο γονέα —, το συμπέρασμα δεν μπορεί να καθοριστεί μόνον από τα εισοδήματα των γονέων ή την ευθύνη για τη διάρρηξη του γάμου.

Η ακριβής έννοια του δικαίου της Ταϊβάν είναι η γονική μέριμνα ανήλικων τέκνων, δηλαδή η άσκηση και το βάρος των σχετικών δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Μπορούν να υπαχθούν σε αυτήν ο τόπος κατοικίας, η καθημερινή φροντίδα, οι αποφάσεις για την εκπαίδευση και την ιατρική περίθαλψη, η διοίκηση της περιουσίας και η νόμιμη εκπροσώπηση. Χάριν ευκολίας μπορεί κανείς να ομιλεί για γονική μέριμνα (親權) ή επιμέλεια· η μία αυτή λέξη δεν αποδίδει όμως πλήρως το σύνολο των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων του δικαίου της Ταϊβάν.

Κατά το άρθρο 1055 του Αστικού Κώδικα (民法), οι γονείς μπορούν να συμφωνήσουν ποιος, μετά το διαζύγιο, ασκεί και αναλαμβάνει τα δικαιώματα και υποχρεώσεις αυτά. Ελλείψει συμφωνίας ή εάν η συμφωνία δεν επιτύχει, το δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει· εάν η συμφωνία είναι δυσμενής για το τέκνο, το δικαστήριο μπορεί να την τροποποιήσει ή να λάβει την αναγκαία απόφαση. Ακόμη και μετά υφιστάμενη απόφαση, δικαστική εξέταση μπορεί να τεθεί εάν, εν όψει των μεταγενεστέρων περιστάσεων και του συμφέροντος του τέκνου, είναι αναγκαία τροποποίηση. Η υπογεγραμμένη συμφωνία διαζυγίου δεν αποκλείει τη μεταγενέστερη εξέταση του υπέρτατου συμφέροντος του τέκνου, και η τροποποίηση της συμφωνίας δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως απλή κατάθεση εντύπου μητρώου κατοίκων.

Στην εξέταση του άρθρου 1055-1 του Αστικού Κώδικα (民法), συνεκτιμώνται συνολικά η ηλικία, το φύλο, ο αριθμός και η υγεία του τέκνου, η βούληση του τέκνου και η ανάγκη ανάπτυξης της προσωπικότητας, η ηλικία, το επάγγελμα, η διαγωγή, η υγεία, η οικονομική ικανότητα και η κατάσταση ζωής των γονέων, η βούληση και η στάση προστασίας και ανατροφής, ο συναισθηματικός δεσμός μεταξύ γονέων και τέκνου, καθώς και οι περιστάσεις που παρεμπόδισαν τη σχέση του τέκνου με τον άλλο γονέα. Το δικαστήριο ακούει τη γνώμη του τέκνου κατά τον τρόπο που προβλέπει ο νόμος και μπορεί να λάβει υπόψη την έρευνα και τη γνώμη αρμόδιων οργανισμών ή επαγγελματιών προστασίας της παιδικής ηλικίας. Υψηλό εισόδημα ή ευθύνη για τη διάρρηξη του γάμου μπορεί να είναι μόνον ένα γεγονός μεταξύ πολλών, όχι το μόνο κριτήριο απόφασης ούτε ανταμοιβή και ποινή.

Εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις γένεσης του τρόπου διαζυγίου που επιλέχθηκε, ο ίδιος ο γάμος μπορεί πρώτα να λυθεί, ακόμη και εάν παραμένουν μέρη των ζητημάτων περιουσίας ή τέκνων. Τούτο δεν πρέπει όμως να θεωρηθεί ως συντομότερη οδός που μπορεί να συστηθεί σε όλες τις περιπτώσεις. Η διαφύλαξη και η εκκαθάριση των εκκρεμών περιουσιακών ζητημάτων, η αναγκαία συμφωνία ή δικαστική απόφαση για τον τόπο κατοικίας, τη φροντίδα, την ιατρική περίθαλψη και την εκπαίδευση του τέκνου, τη διατροφή και τις προσωπικές σχέσεις, και η ανάγκη, κατά τη διαφορά, προσωρινού μέτρου (暫時處分) για την ασφάλεια και τη συνέχεια της ζωής, πρέπει να εξεταστούν από κοινού.

9. Διατροφή του τέκνου, προσωπικές σχέσεις, αναγκαστική εκτέλεση και προσωρινό μέτρο

Κατά το άρθρο 1116-2 του Αστικού Κώδικα (民法), η υποχρέωση διατροφής των γονέων έναντι του ανηλίκου τέκνου συνεχίζεται και μετά το διαζύγιο. Είναι δικαίωμα διακριτό από τη διατροφή έναντι του πρώην συζύγου του άρθρου 1057 του Αστικού Κώδικα (民法). Τα έξοδα ζωής, εκπαίδευσης και νόσου του τέκνου και οι ιδιαίτερες ανάγκες, καθώς και τα εισοδήματα, η περιουσία, η ικανότητα διατροφής και ο πραγματικός επιμερισμός της φροντίδας κάθε γονέα, πρέπει να εξεταστούν βάσει στοιχείων για να καθοριστεί το συγκεκριμένο βάρος.

Εάν θέλει κανείς να τροποποιήσει υφιστάμενη συμφωνία ή απόφαση για τη διατροφή του τέκνου, πρέπει να εξεταστούν από κοινού η σημερινή ανάγκη του τέκνου, τα σημερινά μέσα και η κατάσταση ζωής αμφοτέρων των γονέων, το περιεχόμενο και ο τύπος των υφισταμένων εγγράφων, η πορεία των πληρωμών και το υπέρτατο συμφέρον του τέκνου. Η τροποποίηση της διατροφής του τέκνου δεν περιορίζεται σε γεγονός που τα μέρη δεν μπορούσαν απολύτως να προβλέψουν. Αντιθέτως, το ποσό της τροποποίησης δεν καθορίζεται ούτε αμέσως από μόνη τη μεταβολή των τιμών ή μονομερή ισχυρισμό· είναι αναγκαία στοιχεία για την απόδειξη των πλέον προσφάτων δαπανών και της ικανότητας πληρωμής.

Εάν οι προσωπικές σχέσεις παρεμποδίζονται, εξετάζεται, βάσει του περιεχομένου και της εκτελεστότητας της υφιστάμενης συμφωνίας ή απόφασης, της πορείας του εμποδίου καθώς και της βούλησης, της ασφαλείας και του σχεδίου ζωής του τέκνου, εάν μπορεί να ζητηθεί από το δικαστήριο ο καθορισμός ή η τροποποίηση του περιεχομένου, η εκτέλεση ή πρόσφορο προσωρινό μέτρο. Πρέπει να ταξινομηθούν η σημερινή συμφωνία ή απόφαση, οι καταγραφές επικοινωνίας, οι ημερομηνίες και τόποι συνάντησης που πράγματι επιχειρήθηκαν, τα σχολικά και ιατρικά ραντεβού, καθώς και τα γεγονότα που επηρεάζουν την ασφάλεια και τη σταθερότητα.

Ακόμη και στην εκτέλεση του άρθρου 194 του νόμου περί οικογενειακών υποθέσεων, η μέθοδος πρέπει να αντιστοιχεί στο υπέρτατο συμφέρον του τέκνου· κατά την υπόθεση, μπορεί να τεθεί άμεσος ή έμμεσος εξαναγκασμός. Το γεγονός και μόνον ότι η επαφή παρεμποδίστηκε δεν επιφέρει αμέσως προσφυγή σε σωματική βία, παράδοση του τέκνου, κύρωση του άλλου μέρους ή τροποποίηση της γονικής μέριμνας του ανήλικου τέκνου. Το στάδιο και η μέθοδος πρέπει να καθοριστούν λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία και τη βούληση του τέκνου, τη σημερινή κατάσταση προστασίας, καθώς και τη συναισθηματική επίδραση και την ασφάλεια της εκτέλεσης.

Κατά την εκτέλεση της διατροφής του τέκνου, είναι σημαντικά το λεκτικό του υφιστάμενου εκτελεστού τίτλου (執行名義), οι προθεσμίες πληρωμής, το καθυστερούμενο και οι πράξεις πληρωμής· κατά την εκτέλεση των προσωπικών σχέσεων, έχει σημασία να είναι συγκεκριμένοι ο τρόπος επαφής και οι προϋποθέσεις. Η καταβολή της διατροφής του τέκνου και η εκτέλεση των προσωπικών σχέσεων δεν είναι μέσα που μπορούν να ανταλλαγούν με αμοιβαία εκδίκηση· προς το συμφέρον της ζωής του τέκνου, η υποχρέωση και η διαδικασία πρέπει καθεμία να αντιμετωπίζεται αυτοτελώς.

10. Διεθνής μετεγκατάσταση μαζί με το τέκνο

Η συμφωνία και μόνο ότι το τέκνο θα ζήσει εκτός Ταϊβάν δεν καθιστά το επίπεδο ζωής της χώρας αυτής αυτοτελή τύπο της διατροφής του τέκνου. Τα πραγματικά έξοδα κατοικίας, εκπαίδευσης, νόσου και ταξιδίου και η ανάγκη του τέκνου, τα εισοδήματα, η περιουσία και το βάρος φροντίδας αμφοτέρων των γονέων, καθώς και η υφιστάμενη συμφωνία ή απόφαση, πρέπει να εξεταστούν από κοινού. Τα κόστη του κράτους κατοικίας μπορούν να χρησιμεύσουν ως υλικό για την εκτίμηση συγκεκριμένων δαπανών, αλλά δεν καθορίζουν από μόνα τους το ποσό του βάρους.

Κατά διεθνή μετεγκατάσταση πρέπει πρώτα να ελεγχθεί ποιος έχει την εξουσία να καθορίζει τον τόπο κατοικίας και τα ταξίδια του τέκνου, και εάν υπάρχει συναίνεση του άλλου γονέα ή εφαρμοστέα δικαστική διαταγή. Κατόπιν εξετάζεται εάν η μετεγκατάσταση αντιστοιχεί στο υπέρτατο συμφέρον του τέκνου και ποιο αποτέλεσμα έχει στην εκπαίδευση, την ιατρική περίθαλψη, τη συνέχεια της ζωής και τις συνεχείς προσωπικές σχέσεις με τον γονέα που παραμένει. Είναι αναγκαίο πράγματι εκτελεστό σχέδιο, όπως η συχνότητα επαφών, η διαμονή κατά τις διακοπές, τα έξοδα ταξιδίου και ο τόπος παράδοσης.

Η χορήγηση και η χρήση διαβατηρίων, η είσοδος και έξοδος από την Ταϊβάν και τον τόπο προορισμού, καθώς και οι προϋποθέσεις διαμονής, μετανάστευσης και καταχώρισης οικογενειακής κατάστασης, διακρίνονται από τις αστικές αποφάσεις περί γονικής μέριμνας (親權). Πρέπει επίσης να ελεγχθεί εάν οι υφιστάμενες αποφάσεις ή συμφωνίες που αφορούν το τέκνο μπορούν να αναγνωριστούν και να εκτελεστούν αντιστοίχως στην Ταϊβάν και στον τόπο προορισμού. Εάν υπάρχει συγκεκριμένως φόβος μονομερούς αναχώρησης, άρνησης επιστροφής ή κινδύνου ασφαλείας, πρέπει να εξεταστεί, κατά τις οικείες αρμοδιότητες, ποια συντηρητικά μέτρα ή προσωρινά μέτρα μπορούν να ζητηθούν πριν από την αναχώρηση ή σε επείγουσα περίπτωση.

Δεν πρέπει να προϋποτεθεί ότι η Σύμβαση της Χάγης του 1980 για τις αστικές πτυχές της διεθνούς απαγωγής παιδιών εφαρμόζεται αφ’ εαυτής στην Ταϊβάν. Η διασυνοριακή μετακίνηση, η κατακράτηση ή η επιστροφή πρέπει να εξεταστούν, βάσει του προηγούμενου τόπου κατοικίας του τέκνου, του σημερινού τόπου καθώς και της κατάστασης των μερών και των σχετικών διαδικασιών, με τη βοήθεια των οδηγιών και της δυνατότητας εκτέλεσης κάθε αρμοδιότητας· η ονομασία μιας σύμβασης και μόνο δεν επιτρέπει να συναχθεί συμπέρασμα. Οι πράξεις που συνίστανται στο να οδηγηθεί το τέκνο ή να μην επιστραφεί αντίθετα προς υφιστάμενη συμφωνία ή διαταγή δεν συνιστώνται· πριν από τη μετακίνηση πρέπει να ελεγχθούν η νόμιμη συναίνεση ή απόφαση και τα επείγοντα μέσα προστασίας.

11. Αποδείξεις και πρακτική προετοιμασία

Τα στοιχεία δεν ταξινομούνται ως συλλογή για να πιεστεί το άλλο μέρος, αλλά ως καταγραφή για να εξηγηθούν με ακρίβεια η αρμοδιότητα, η διαδικασία, τα γεγονότα και η ανάγκη του τέκνου. Εάν προετοιμαστούν οι ακόλουθες εννέα κατηγορίες ώστε να είναι ορατή η χρονική σειρά των γεγονότων και η προέλευση των πρωτοτύπων, μειώνεται ο κίνδυνος σύγχυσης διαφορετικών αξιώσεων και προθεσμιών.

1. Ταξινομήστε την απόδειξη του γάμου και τα στοιχεία μητρώου κατοίκων της Ταϊβάν, καθώς και την ιθαγένεια, την κατοικία, τη συνήθη διαμονή και τη σημερινή διεύθυνση κάθε μέρους. Σημειώστε επίσης εάν ο τόπος όπου συγκεντρώνεται πράγματι η ζωή και η διεύθυνση πρόσφορη προς επίδοση διαφέρουν από την ένδειξη του εγγράφου.
2. Συγκεντρώστε, κατά τη διαδικασία, την έγγραφη συμφωνία διαζυγίου και την πορεία κατά την οποία οι μάρτυρες διαπίστωσαν τη γνήσια βούληση διαζυγίου, τα δικαστικά έγγραφα, τις καταγραφές επίδοσης, το πρακτικό διαμεσολάβησης, το πρακτικό συμβιβασμού, την απόφαση και την απόδειξη του αμετακλήτου.
3. Ελέγξτε τις αλλοδαπές καταγραφές γάμου και διαζυγίου και τις αλλοδαπές αποφάσεις ή πιστοποιητικά, τη νομιμοποίηση από αντιπροσωπείες της Ταϊβάν στην αλλοδαπή ή αρμόδιους οργανισμούς, την κινεζική μετάφραση και την κατάσταση νομιμοποίησης ή συμβολαιογράφησης, καθώς και την κατάσταση αναγνώρισης, αποτελέσματος και καταχώρισης στην Ταϊβάν.
4. Συνδέστε στον συνολικό κατάλογο την εφαρμοστέα σύμβαση συζυγικού καθεστώτος και το καθεστώς, τα ενεργητικά, τα χρέη, τα καταχωρισμένα ονόματα, την αιτία και την ημερομηνία κτήσης, καθώς και τα στοιχεία εμβάσματος, διάθεσης, δανείου, αποπληρωμής, φόρων και εκτίμησης.
5. Καταρτίστε, σε ουδέτερο χρονολόγιο, τους προβαλλομένους λόγους διαζυγίου κατά γεγονός και χρόνο, και φυλάξτε στην αρχική κατάσταση τις επικοινωνίες που εξασφαλίστηκαν νομίμως, τα ιατρικά και αστυνομικά στοιχεία καθώς και τις λοιπές αποδείξεις. Διακρίνετε την εικασία και τα γεγονότα που διαπιστώθηκαν αμέσως.
6. Προετοιμάστε, από την άποψη του υπέρτατου συμφέροντος του τέκνου, την ηλικία, την υγεία, την εκπαίδευση και τον τόπο κατοικίας κάθε τέκνου, την παρελθούσα και σημερινή πορεία φροντίδας, τη βούληση που αντιστοιχεί στον βαθμό ανάπτυξης, τη σχέση με κάθε γονέα, καθώς και τα στοιχεία ασφαλείας και σταθερότητας.
7. Ταξινομήστε από κοινού τη σημερινή συμφωνία ή απόφαση που αφορά το τέκνο, την καταβολή της διατροφής και τα πραγματικά έξοδα, την πορεία των προσωπικών σχέσεων, τα ταξιδιωτικά έγγραφα, το σχέδιο ταξιδίου και το συγκεκριμένο σχέδιο διεθνούς μετεγκατάστασης.
8. Συνδέστε όλες τις ημερομηνίες αίτησης, καταχώρισης, έφεσης, προσφυγής, άσκησης δικαιωμάτων και εκτέλεσης με το ακριβές γεγονός που εκκινεί την προθεσμία. Μην αναμειγνύετε την απαγγελία, την επίδοση και το αμετάκλητο της απόφασης, την επίτευξη της διαμεσολάβησης ή του συμβιβασμού, τη γνώση του δικαιώματος και τη λύση του καθεστώτος.
9. Διαβιβάστε τους αριθμούς ταυτότητας, τις διευθύνσεις καθώς και τα ιατρικά, εκπαιδευτικά και χρηματοοικονομικά δεδομένα του συζύγου και του τέκνου μόνον στα αναγκαία πρόσωπα και οργανισμούς και στην αναγκαία έκταση, και καταρτίστε σχέδιο προστασίας προσωπικών δεδομένων που περιλαμβάνει την πρόσβαση στα αρχεία, τον τρόπο διαβίβασης και την καταστροφή των αντιγράφων.

Η παράνομη παρακολούθηση, η πρόσβαση σε λογαριασμούς, η εισβολή σε κινητό τηλέφωνο ή ηλεκτρονικό υπολογιστή, η παρακολούθηση θέσης, η εγγραφή αντίθετη προς τον νόμο και η αποκάλυψη ιδιωτικών πληροφοριών του τέκνου δεν πρέπει να χρησιμεύσουν ως μέθοδος συλλογής αποδείξεων. Η εκδίκηση κατά του άλλου μέρους, η απόκρυψη περιουσιακών στοιχείων ή η εικονική μεταβίβαση, καθώς και η μετακίνηση του τέκνου αντίθετα προς συμφωνία ή απόφαση, μπορούν να δημιουργήσουν πρόσθετους κινδύνους για την υπόθεση και για το τέκνο. Εάν η νομιμότητα των στοιχείων ή η μέθοδος διαφύλαξης δεν είναι σαφής, το εφαρμοστέο δίκαιο και η δικαστική διαδικασία πρέπει να εξεταστούν πριν από τη συλλογή.

12. Επίσημες πηγές

Οι ακόλουθες πρωτογενείς πηγές (πηγές 1ου επιπέδου) είναι το σημείο εκκίνησης για τον έλεγχο της νομικής δομής και των διαδικασιών του παρόντος άρθρου, με στάση στις 25/7/2026. Πριν από οποιαδήποτε πραγματική ενέργεια πρέπει να ελεγχθούν εκ νέου οι τροποποιήσεις, οι πλέον πρόσφατες οδηγίες του αρμόδιου οργανισμού και το κείμενο που εφαρμόζεται στην υπόθεση.

1. Εθνική βάση κανονιστικών δεδομένων της Ταϊβάν: Αστικός Κώδικας (民法)
2. Υπουργείο Δικαιοσύνης της Ταϊβάν: αγγλική απόδοση του Αστικού Κώδικα
3. Εθνική βάση κανονιστικών δεδομένων της Ταϊβάν: νόμος περί οικογενειακών υποθέσεων (家事事件法)
4. Εθνική βάση κανονιστικών δεδομένων της Ταϊβάν: άρθρο 303 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας
5. Εθνική βάση κανονιστικών δεδομένων της Ταϊβάν: κανόνες περί προσωρινών μέτρων στις μη αμφισβητούμενες οικογενειακές υποθέσεις
6. Εθνική βάση κανονιστικών δεδομένων της Ταϊβάν: νόμος περί μητρώου κατοίκων (戶籍法)
7. Τμήμα Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών της Ταϊβάν: οδηγίες για την καταχώριση διαζυγίου
8. Εθνική βάση κανονιστικών δεδομένων της Ταϊβάν: νόμος περί εφαρμοστέου δικαίου στις αστικές σχέσεις με στοιχείο αλλοδαπότητας (涉外民事法律適用法)
9. Συνταγματικό Δικαστήριο της Ταϊβάν: απόφαση αριθ. 4 του έτους 112 (112年憲判字第4號)
10. Συνταγματικό Δικαστήριο της Ταϊβάν: αγγλική απόδοση της απόφασης αριθ. 4 του έτους 112

13. Συναφή άρθρα

• Ποιες υποθέσεις χειριζόμαστε
• Πώς καθορίζονται το αντικείμενο της εντολής και το κόστος
• Επικοινωνία

---

Το παρόν άρθρο είναι εκπαιδευτικό υλικό που αποσκοπεί στη γενική εξήγηση των θεσμών του διαζυγίου, των διεθνών οικογενειακών υποθέσεων, της συζυγικής περιουσίας και των ανηλίκων τέκνων στην Ταϊβάν, και όχι νομική γνωμοδότηση για ατομική υπόθεση. Η διαδικασία και το αποτέλεσμα μπορούν να διαφέρουν κατά την αρμοδιότητα, το δίκαιο σύγκρουσης, την αναγνώριση αλλοδαπών αποφάσεων, την κατάσταση του γάμου και του μητρώου κατοίκων, το περιουσιακό καθεστώς, την υφιστάμενη συμφωνία ή απόφαση που αφορά το τέκνο, τα γεγονότα και τις αποδείξεις, καθώς και τις πλέον πρόσφατες επίσημες διατάξεις. Οι προθεσμίες καταχώρισης, ενδίκων μέσων, αξίωσης και εκτέλεσης πρέπει, πριν από την ενέργεια, να ελεγχθούν μία προς μία βάσει της ακριβούς αφετηρίας κάθε δικαιώματος και κάθε διαδικασίας.

Δικηγόρος Wei Tseng (曾雋崴)