Тайванийн гэрлэлт цуцлах журам: асуулт, хариулт — эвлэрүүлэн зуучлал, нэхэмжлэл, эд хөрөнгө хуваах, хүүхэд

Тайванийн гэрлэлт цуцлах (離婚) хэрэгт гэрлэлтийн харилцааг дуусгах аргаас гадна өрхийн бүртгэлийг (戶籍) эмхлэх, гадаад дахь хүчин төгөлдөр байдал, эхнэр нөхрийн эд хөрөнгө, хохирол нөхөн төлөх, гэрлэлт цуцласны дараах эхнэр нөхрийн тэтгэлэг (贍養費), насанд хүрээгүй хүүхдийн (未成年子女) талаарх шийдвэр, хүүхдийн тэтгэлгийг (扶養費) хооронд нь ялгах ёстой. Ижил баримт олон нэхэмжлэлийн материал болж болох ч эрх бүрийн нөхцөл, үр дагавар, нотлох зүйл, хугацаа ижил биш.

Ялангуяа хоёр буюу түүнээс олон улс эсвэл нутагтай холбоотой гэр бүлд (Тайвань болон өөр улс) нэг талын иргэншил эсвэл гэрлэлтийн мэдүүлгийн газраар журмыг тогтооход хэцүү. Одоогийн амьдралын төв, байгаа шүүх, бүртгэлийн байдал, баримт бичиг үйлдсэн газар, хүүхдийн оршин суух газар, эд хөрөнгийн байршлыг эхлээд шалгаснаар илүүдэх давхар журам, гүйцэтгэлийн цоорхойг багасгана.

1. Тайваньд гэрлэлт цуцлах гурван зам, олон улсын хэргийн эхний шалгалт

Тайванийн эрх зүйд гэрлэлт цуцлах зам ерөнхийдөө гурав. Нэгдүгээрт, талууд бичгэн хэлбэр, гэрч, өрхийн бүртгэлийн байгууллагад (戶政機關) бүртгүүлэх нөхцөлийг хангах харилцан зөвшөөрсөн гэрлэлт цуцлалт (兩願離婚). Хоёрдугаарт, шүүхэд талуудын тохиролцоо бүрдэж, эвлэрүүлэн зуучлалын тэмдэглэл (調解筆錄) эсвэл эвлэрлийн тэмдэглэлийн (和解筆錄) дагуу гэрлэлтийн харилцаа дуусах шүүхийн эвлэрүүлэн зуучлал, эвлэрлээр гэрлэлт цуцлах (調解或和解離婚). Гуравдугаарт, хуулийн үндэслэлийг мэдүүлж, нотолж, шүүхийн шийдвэр авах шүүхийн шийдвэрээр гэрлэлт цуцлах (裁判離婚). Тохиролцоо байгаа гэдгээр гурван замын үүсэх нөхцөл, хүчин төгөлдөр байдал хоорондоо солигдохгүй.

Гадаадын элемент байвал дараах таван асуултыг салгана. Тайванийн шүүх эсвэл захиргааны байгууллагад харьяалал, шийдвэрлэх эрх байгаа эсэх; гэрлэлт цуцлалт, эхнэр нөхрийн эд хөрөнгө, хүүхдийн асуудалд аль нутгийн хууль хэрэглэх вэ; гадаадын гэрлэлт цуцлалт эсвэл шүүхийн шийдвэр Тайваньд хүлээн зөвшөөрөгдөх, ямар хүчин төгөлдөр байдалтай байх; Тайванийн өрхийн бүртгэлд ямар журам, баталгаажуулсан баримт хэрэгтэй; бусад холбоотой улс эсвэл нутагт тусдаа мэдүүлэг, хүлээн зөвшөөрөл, гүйцэтгэл хэрэгтэй эсэхийг тус тусад нь шалгана.

Талуудын иргэншил, гадаадын иргэн эсэх эсвэл гэрлэсэн газар эдгээр таван асуудлыг бүгдийг шийдэхгүй. Жишээ нь Тайваньд журам явуулж болох эсэх, гадаадын шүүхийн шийдвэр Тайваньд хүчин төгөлдөр эсэх өөр асуулт; Тайванийн өрхийн бүртгэлийг эмхэлсэн гээд нөгөө улсын гэр бүлийн харилцааны бүртгэл автоматаар дуусахгүй. Тиймээс гэрлэлт цуцлах аргыг сонгохоос өмнө одоогийн гэрлэлт, өрхийн бүртгэлийн байдал, хүсэж буй эрх зүйн үр дагаврыг тодорхой эмхэлнэ.

2. Харилцан зөвшөөрсөн гэрлэлт цуцлалтын нөхцөл, өрхийн бүртгэлийн байгууллагад бүртгүүлэх

Тайванийн «Иргэний хууль»-ийн 1050 дугаар зүйлийн дагуух харилцан зөвшөөрсөн гэрлэлт цуцлалт нь бичгээр тохиролцож, 2-оос доошгүй гэрч хоёр талын жинхэнэ цуцлах санааг тогтоосны дараа гарын үсэг зурж, өрхийн бүртгэлийн байгууллагад гэрлэлт цуцлалтыг бүртгүүлсэн үед хүчин төгөлдөр болно. Зөвхөн гарын үсэг зурсан хэлэлцээрээр гэрлэлт цуцлалт дуусахгүй; гадаадын элемент байвал хэрэглэх хууль, баримт бичгийн баталгаажуулалт, орчуулга, өөр улс эсвэл нутагт хийх мэдүүлгийг тусад нь шалгах ёстой.

Бичгээр үйлдэх, 2-оос доошгүй гэрчийн гарын үсэг, өрхийн бүртгэлийн байгууллагын гэрлэлт цуцлалтын бүртгэл тус бүр бие даасан нөхцөл юм. Гэрч нь зөвхөн аль хэдийн үйлдсэн баримт дээр нэр нэмэх хүн биш; хоёр талд жинхэнэ цуцлах санаа байгааг ухамсарлаж, тогтоосны дараа гарын үсэг зурна. Тиймээс зөвхөн талууд гарын үсэг зурсан хувийн хэлэлцээр эд хөрөнгө, хүүхдийн талаарх тохиролцооны нотлох баримт болж болох ч тэр нь дангаараа Тайванийн харилцан зөвшөөрсөн гэрлэлт цуцлалтын хувийн байдлын хүчин төгөлдөр байдлыг үүсгэхгүй.

Хэн өргөдөл гаргаж болох, төлөөлөгчөөр гаргаж болох эсэх, иргэний үнэмлэх, өрхийн бүртгэлийн материал, гэрлэлт цуцлах бичиг зэрэг бодитоор бэлтгэх баримтыг өргөдөл гаргах үеийн Тайванийн Дотоод хэргийн яамны Өрхийн бүртгэлийн газрын (內政部戶政司) гэрлэлт цуцлалтыг бүртгэх заавар, хариуцсан өрхийн бүртгэлийн газрын (戶政事務所) шалгалтаар бэлтгэнэ. Гадаадад үйлдсэн баримт нь баримтын төрөл, үйлдсэн газраас хамаарч Тайванийн гадаад төлөөлөгчийн газар (駐外館處) эсвэл эрх бүхий байгууллагын баталгаажуулалт (認證) шаардаж болно; албан заавар шаардвал баталгаажуулсан эсвэл нотариатаар баталгаажуулсан хятад орчуулгыг (中文譯本) хамтад нь өгнө. Тогтсон нэг жагсаалт бүх олон улсын хэрэгт өөрчлөлтгүй үйлчлэхгүй.

Тайванийн шүүхийн гэрлэлт цуцлах шийдвэр хүчин төгөлдөр болсон, эсвэл шүүхийн эвлэрүүлэн зуучлал, эвлэрэл бүрдэж гэрлэлтийн харилцаа дууссан бол ерөнхийдөө талуудын аль нэг нь өрхийн бүртгэлийн байгууллагад гэрлэлт цуцлалтыг бүртгүүлж болно. Өрхийн бүртгэлийн тухай хуулийн (戶籍法) 48 дугаар зүйлийн дагуух өрхийн бүртгэлийн ерөнхий өргөдлийн хугацаа нь Тайванийн гэрлэлт цуцлах шийдвэр хүчин төгөлдөр болсон эсвэл шүүхийн эвлэрүүлэн зуучлал, эвлэрэл бүрдсэн өдрөөс 30 хоног. Шийдвэр, тэмдэглэлийг хүргэсэн, хүлээн авсан өдөр бүх хэргийн нийтлэг эхлэх цэг биш. Хугацаа өнгөрсний дараах өргөдлийг өрхийн бүртгэлийн газар ч хүлээн авах ёстой; бичгэн мэдэгдлийн дараа хэн ч өргөдөл гаргаагүй бол өрхийн бүртгэлийн байгууллага Өрхийн бүртгэлийн тухай хуулийн 48-2 дугаар зүйлийн дагуу нөхцөл хангасан шүүхийн үр дүнг өөрийн эрхээр бүртгэнэ. Өргөдлийн хугацаа хоцорсон гэдэг аль хэдийн хүчин төгөлдөр болсон гэрлэлт цуцлалтыг буцаахгүй. Цахим өргөдлийг зөвхөн хуулийн өргөдлийн хугацаанд ашиглаж болно; энэ 30 хоногийг зөвхөн цахим өргөдөлд зориулсан хугацаа гэж тайлбарлаж болохгүй.

3. Шүүхийн эвлэрүүлэн зуучлал, нэхэмжлэл, ирэлт, гомдол гаргах журам

Үргэлж тийм биш. Тайванийн шүүх гэр бүлийн хэргийн шинжээс хамаарч тал эсвэл хууль ёсны төлөөлөгчийг биеэр ирэхийг тушааж болно; хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр биелүүлээгүй бол Гэр бүлийн хэргийн тухай хуулийн (家事事件法) 13 дугаар зүйл болон жишээлэн хэрэглэх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн (民事訴訟法) 303 дугаар зүйлийн дагуу анх удаа TWD 30,000-аас хэтрэхгүй захиргааны торгууль асуудал болж болно. Гэхдээ нэг өрөөнд заавал хамт эвлэрүүлэн зуучлах эсэх, тусгаарлах, аюулгүй байдал, төлөөлөл эсвэл бусад журмын арга хэмжээ боломжтой эсэхийг шүүх болон хэргийн нөхцөлөөр шалгах ёстой.

Гэр бүлийн хэргийн тухай хуулиар тогтоосон гэр бүлийн хэргийг ерөнхийдөө шүүхээс өмнө шүүхийн эвлэрүүлэн зуучлалд оруулна. Шууд шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан хэргийг хуулиар эвлэрүүлэн зуучлах өргөдөл гэж үзэх тохиолдол байдаг ч хүргэлтийн арга, хэргийн шинжийн үл хамаарах, журам шилжүүлэх дүрэм байгаа тул бүх хэрэг нэг өөрчлөгдөшгүй дарааллыг дагана гэж тайлбарлаж болохгүй. Эвлэрүүлэн зуучлалд гэрлэлт цуцлах санаанаас гадна эд хөрөнгө, хүүхэд, төлөх арга зэрэг холбоотой маргааныг хамтад нь эмхэлж болно; гэхдээ насанд хүрээгүй хүүхдэд сөрөг тохиролцоог өөрчлөлтгүй баталж болохгүй.

Гэр бүлийн хэргийн тухай хуулийн 13 дугаар зүйлийн шийтгэл нь шүүх тал эсвэл хууль ёсны төлөөлөгчийг биеэр ирэхийг тушаасан үед л асуудал болно. Хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр тушаалыг биелүүлээгүй бол Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 303 дугаар зүйлийг жишээлэн хэрэглэж, анх удаа TWD 30,000-аас хэтрэхгүй захиргааны торгууль ногдуулж болох ч энэ жишээлэлтээр хүчээр авчрах боломжгүй. Дараа нь шүүх дахин хууль ёсоор мэдэгдсэн ч хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр ирээгүй бол шийтгэлийг үргэлжлүүлж болно. Эсрэгээрээ тусгаарласан газар, дүрс холбоо, зөвхөн төлөөлөгч оролцох эсвэл аюулгүй байдлын арга хэмжээг тухайн хэрэгт зөвшөөрнө гэж урьдчилан амлаж болохгүй тул нөхцөлийг шүүхэд мэдэгдэж, журмын зааврыг шалгана.

Эвлэрүүлэн зуучлал эсвэл эвлэрэл бүрдсэн бол хуулиар тогтоосон аргаар гэрлэлтийн харилцаа дуусч, хүчин төгөлдөр шүүхийн акттай адил хүчин төгөлдөр байдал үүснэ. Эвлэрүүлэн зуучлал бүрдээгүй бол хэрэглэх журмаар шүүх үргэлжилж болно; шийдвэрээр гэрлэлт цуцлахад шийдвэр хүчин төгөлдөр болох нь гол. Хэргийн хугацаа хүргэлт (送達), эвлэрүүлэн зуучлалын тоо, маргаантай баримт, нотлох баримт, шинжилгээ (鑑定), хүүхдийн асуудал, олон улсын хүргэлт, шатнаас хамаарна тул тогтсон дуусах мөчийг хэлж болохгүй.

Гомдол гаргахыг ч баримтын нэрээр шийдэж болохгүй. Шийдвэрт давж заалдах (上訴) уу, тогтоолд гомдол гаргах (抗告) уу, эвлэрүүлэн зуучлал, эвлэрлийн бүрдэлт эсвэл хүчин төгөлдөр байдлыг маргах тусдаа журам уу гэдгээс зам, хугацаа өөр. Хүргэлтийн өдөр, хүчин төгөлдөр эсэх, журмын байдлыг шалгасны дараа тухайн төрлийн хугацааг тооцно; нэг хэрэгт сонссон хугацааг өөр шүүх, бүртгэлийн журамд шилжүүлж хэрэглэж болохгүй.

4. Шүүхийн шийдвэрээр гэрлэлт цуцлах үндэс, буруутай эхнэр нөхрийн хязгаар

Одоогийн «Иргэний хууль»-ийн 1052 дугаар зүйлийн 2 дэх хэсгийн тайлбар заалт (但書) нь гэрлэлт задрахын (婚姻破綻) ноцтой үндэс зөвхөн нэг талд хамаарах бол ерөнхийдөө нөгөө тал л гэрлэлт цуцлахыг шаардана гэж заана. Гэхдээ Тайванийн Үндсэн хуулийн шүүх (憲法法庭) Бүгд Найрамдах Хятад Улсын 112 оны 4 дүгээр шийдвэрээр (112年憲判字第4號) ноцтой үндэс үүссэн эсвэл хангалттай хугацаанд үргэлжилснийг харгалзалгүйгээр буруутай эхнэр нөхрийн (有責配偶) гэрлэлт цуцлах боломжийг бүрэн хасаж, тухайн хэрэгт илт хатуу болсон хүрээг Үндсэн хууль зөрчсөн (違憲) гэж үзсэн. Заалтын эх үлдсэн тул үргэлж боломжтой эсвэл боломжгүй гэж хэлэхгүй, шүүх шийдвэрийн утга, тодорхой баримтыг хэрхэн хэрэглэхийг үзэх ёстой.

«Иргэний хууль»-ийн 1052 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэг нь нөгөө талд дараах үндэс байвал шүүхийн шийдвэрээр гэрлэлт цуцлахыг шаардаж болох 10 үндсийг жагсаана.

1. Давхар гэрлэлт (重婚)
2. Эхнэр, нөхрөөсөө өөр хүнтэй харилцан зөвшөөрөлтэйгээр бэлгийн харьцаанд орсон
3. Хамтын амьдралыг тэсвэрлэхэд хэцүү хэмжээнд нөгөө талыг хэрцгий харьцсан (虐待)
4. Нөгөө тал өөрийн шууд удмын төрөл садантай хэрцгий харьцсан, эсвэл нөгөө талын шууд удмын төрөл садан өөртэй нь хэрцгий харьцаж, хамтын амьдралыг тэсвэрлэхэд хэцүү болсон
5. Нөгөө талыг санаатай орхих (惡意遺棄) байдал үргэлжилсэн
6. Нөгөө талыг алах санаа байсан
7. Эдгэршгүй ноцтой өвчин байгаа
8. Ноцтой эдгэршгүй сэтгэцийн өвчин байгаа
9. Амьд, нас барсан эсэх 3-аас илүү жил тодорхойгүй
10. Санаатай гэмт хэргээр 6 сараас илүү тогтоосон хугацааны хорих ялын (有期徒刑) хүчин төгөлдөр шийтгэх тогтоол авсан

2 дэх хэсэг дээрх 10-аас өөр ноцтой үндсээр гэрлэлтийг хадгалахад хэцүү тохиолдлыг тусдаа ерөнхий үндэс болгоно. Тиймээс 1 дэх хэсгийн тодорхой үндсийг мэдүүлсэн хэрэг, 2 дэх хэсгийн гэрлэлтийг хадгалахад хэцүү гэж мэдүүлсэн хэргийг эрх зүйн бүтэц, нотлох зүйлээр ялгана. 2 дэх хэсгийн тайлбар заалтын талаарх Үндсэн хуулийн шүүхийн үнэлгээний хууль тогтоох хугацаа өнгөрсөн ч 2026.07.25-ны байдлаар тайлбар заалтын эхийг хасаагүй; шүүх тухайн хэрэгт шийдвэрийн Үндсэн хууль зөрчсөн гэсэн утгыг хэрэглэх ёстой.

Эхнэр нөхөртэй холбоо тасарсан эсвэл гэрийг орхисон ч үндсийг хольж болохгүй. Амьд, нас барсан эсэх 3-аас илүү жил тодорхойгүй 1 дэх хэсгийн үндэс, санаатай орхих үргэлжилсэн 1 дэх хэсгийн үндэс, бусад ноцтой үндсээр гэрлэлтийг хадгалахад хэцүү 2 дэх хэсгийн үндэс өөр. Цагдаад сураггүй гэж мэдүүлсэн нь байршил, явцыг харуулах нотлох баримт болж болох ч бүх гэрлэлт цуцлах нэхэмжлэлийн заавал өмнөх нөхцөл биш. Эхлээд хамт амьдрах үүргийг биелүүлэх нэхэмжлэл гаргаж байж санаатай орхих эсвэл ноцтой үндсийг мэдүүлнэ гэсэн нийтлэг нөхцөл ч байхгүй. Хэдэн сар гэрийг орхисон гэдгээр аль нэг үндэс бүрдэхгүй; орхисон шалтгаан, тусдаа амьдрах хүндэтгэн үзэх үндэс, холбоо барих, тэтгэлэг, үргэлжлэлийг тодорхой баримтаар үзнэ.

Эхнэр, нөхрөөсөө өөр хүнтэй харилцан зөвшөөрөлтэйгээр бэлгийн харьцаанд орсон 1 дэх хэсгийн үндэст хамаарах эсэхийг нарийн баримт, хуулийн нөхцөл, холбогдох хугацаагаар шалгана. Энэ баримт байгаа гэдгээр шүүхийн шийдвэрээр гэрлэлт цуцлах, 1056 дугаар зүйлийн хохирол нөхөн төлөх, үлдэгдэл эд хөрөнгийн зөрүүний хуваарилалт, 1057 дугаар зүйлийн эхнэр нөхрийн тэтгэлэг, насанд хүрээгүй хүүхдийн эрх, үүрэг эсвэл хүүхдийн тэтгэлгийн дүгнэлт нэг мөр тогтохгүй. Маргаан бүрийг тусдаа нөхцөл, хүүхдийн хамгийн сайн ашиг сонирхол зэрэг холбогдох шалгуураар шийднэ.

5. Гадаадын гэрлэлт, гадаадын гэрлэлт цуцлалт, Тайванийн өрхийн бүртгэл

Гадаадад гэрлэсэн эсвэл гэрлэлт цуцлуулсан хэрэгт Тайваньд гэрлэлтийг эхлээд бүртгүүлэх эсвэл Тайваньд гэрлэлт цуцлах нэхэмжлэл гаргахыг цорын ганц сонголт гэж үзэж болохгүй. Аль хэдийн гадаадад бүрдсэн хувийн байдлын үйлдэл эсвэл шүүхийн шийдвэр байвал түүний хүчин төгөлдөр байдал, хүлээн зөвшөөрөх боломжийг эхлээд шалгана; журам хараахан эхлээгүй бол харьяалал, хэрэглэх хууль, хүлээгдэж буй бүртгэл, гүйцэтгэлийн үр дагаврыг харьцуулна.

Хэргийг үзэхдээ тал бүрийн иргэншил, хаяг, байнгын оршин суух газар (經常居所), гэрлэлт эсвэл гэрлэлт цуцлалт хийсэн газар, арга, одоогийн Тайванийн өрхийн бүртгэл, гадаадын гэр бүлийн харилцааны бүртгэл, байгаа гадаадын шийдвэр, эвлэрүүлэн зуучлалын тэмдэглэл, гэрлэлт цуцлалтын гэрчилгээ байгааг шалгана. Гадаадын шүүхийн шийдвэр байвал нөгөө талд хууль ёсны хүргэлт, хамгаалах боломж байсан эсэх зэрэг журмын шударга байдлыг ч үзнэ. Эцэст нь Тайваньд гэрлэлтийн харилцаа дуусах, өрхийн бүртгэл өөрчлөх, эд хөрөнгө үнэлэх эсвэл гүйцэтгэхээс ямар хүчин төгөлдөр байдал хүсэж байгаагаа тодорхойлно.

Гадаадын орон нутгийн хуулиар гэрлэлт цуцлалт бүрдсэн гэсэн тайлбар эсвэл гадаадын гэрлэлт цуцлалтын гэрчилгээ дангаараа Тайванийн бүх журмыг дуусгахгүй. Эсрэгээрээ бүх гадаадын гэрлэлт цуцлалтад ижил хүлээн зөвшөөрөх нэхэмжлэл, ижил баримт хэрэгтэй биш. Тайваньд шаардах хүлээн зөвшөөрөл эсвэл хүчин төгөлдөр байдлын үнэлгээ, өрхийн бүртгэл нь шүүхийн шийдвэр үү, захиргааны гэрчилгээ үү, үйлдсэн улс, баримтын хэлбэр, талуудын өрхийн бүртгэлийн байдлаас хамаарч өөр байж болно.

Гадаадын баримтад Тайванийн гадаад төлөөлөгчийн газар эсвэл бусад эрх бүхий байгууллагын баталгаажуулалт шаардаж болно; баримт бүрийн албан заавраар баталгаажуулсан эсвэл нотариатаар баталгаажуулсан хятад орчуулга хэрэгтэй болно. Хятадын эх газар, Хонконг, Макаод үйлдсэн баримт нь ердийн гадаадын баримтаас ялгаатай тусдаа шалгах дүрмийг дагана тул үйлдсэн нутгийг нарийн тогтооно. Ирүүлэхээс өмнө Өрхийн бүртгэлийн газрын хамгийн шинэ заавар, хариуцсан байгууллагаас эх, баталгаажуулалт, орчуулга, төлөөлж өргөдөл гаргах нөхцөлийг шалгана.

6. Орон сууцны нэр, гэрлэхээс өмнөх мөнгө, үлдэгдэл эд хөрөнгө хуваах

Үгүй. Орон сууцны бүртгэлийн нэр болон худалдан авалтын мөнгөний эх үүсвэр чухал нотлох баримт боловч өмчлөх эрх, бэлэглэл, өөр хүний нэрээр бүртгүүлэх (借名登記), зээл, үндэслэлгүй баяжих (不當得利) зэрэг тусдаа нэхэмжлэл болон «Иргэний хууль»-ийн 1030-1 дүгээр зүйлийн үлдэгдэл эд хөрөнгийн зөрүүний хуваарилалт (剩餘財產差額分配) өөр асуудал юм. Бодит тохиролцоо, олж авсан үндэс, цаг, мөнгөн урсгал, өр, үнэ төлбөргүй олж авсан эсэх, нотлох баримтыг тусад нь үзэх ёстой; гэрлэхээс өмнөх мөнгөөр зарим зардлыг төлсөн эсвэл нэг талын нэр дээр бүртгүүлсэн гэдгээр бүх дүгнэлт тогтохгүй.

Орон сууцны асуудлыг гурван давхаргаар салгана. Эхлээд бүртгэл, олж авсан үндсээр тодорхой эд хөрөнгийг хэн өмчлөхийг үзнэ. Дараа нь бодит тохиролцоо, мөнгө өгсөн шинжээр бэлэглэл, өөр хүний нэрээр бүртгүүлэх, зээл, итгэлцэл (信託), үндэслэлгүй баяжих, зардал нөхөн төлөх эсвэл бусад гэрээний нэхэмжлэл бүрдэх эсэхийг үзнэ. Эцэст нь тухайн эд хөрөнгө, үнэ, холбогдох өр хуулийн эд хөрөнгийн дэглэм (法定財產制) дуусахад үлдэгдэл эд хөрөнгийн зөрүүний хуваарилалтын тооцоонд орох эсэхийг тусад нь үзнэ. Гэрлэхээс өмнөх хадгаламжаар урьдчилгаа эсвэл зээлийн төлбөр төлсөн гэдгээр бүртгэлийн нэр шилжихгүй; нэг талын нэр дээрх бүртгэлээр бүх гэрээ, ашиг хүртэх эрх, төлөлт, эхнэр нөхрийн эд хөрөнгийн асуудал дуусахгүй.

«Иргэний хууль»-ийн 1017 дугаар зүйл гэрлэхээс өмнөх эд хөрөнгө (婚前財產), гэрлэлтийн дараах эд хөрөнгийг (婚後財產) ялгаж, хэзээ олж авсныг нотлоход хэцүү эд хөрөнгийг гэрлэлтийн дараах эд хөрөнгө гэж үзнэ. Энэ нь эд хөрөнгийн дэглэмийн тооцооны ангилал, нотолгооны эхлэл бөгөөд бүртгэлээс үл хамааран өмчлөгчийг тогтоох, нөгөө талын тусдаа нэхэмжлэлийг арилгах товч зам биш. Шилжүүлгийн бүртгэл, худалдах, худалдан авах гэрээ, зээлийн гэрээ, төлөлтийн түүх, баримт (收據), талуудын зурвас, татвар, бүртгэлийн материал, олж авсан үндэс, цагийг хамтад нь холбосноор бодит эрх зүйн харилцаа илэрнэ.

«Иргэний хууль»-ийн 1030-1 дүгээр зүйл нь хуулийн эд хөрөнгийн дэглэм дуусахад тал бүрийн нөхцөл хангасан гэрлэлтийн дараах цэвэр эд хөрөнгийг тооцож, зөрүүг ерөнхийдөө тэнцүү хуваарилах институт юм. Гэрлэлтийн үед олж авсан эд хөрөнгө бүрийг хамтын өмч болгох, зүйл бүрийг хагасаар хуваах институт биш. Өвлөлт эсвэл бусад үнэ төлбөргүй олж авсан эд хөрөнгө, ёс суртахууны хохирлын нөхөн төлбөр (慰撫金) хуулийн тооцооноос хасагдана; өр, дэглэм дуусахаас өмнөх захиран зарцуулалтын дүрмийг ч хамтад нь үзнэ. Тэнцүү зөрүүний хуваарилалтын үр дүн хуулийн нөхцөлөөр илт шударга бус бол шүүх хуваарилалтын дүнг тохируулах эсвэл чөлөөлж болно.

Эхнэр нөхрөөс өөр хүнтэй бэлгийн харьцаа эсвэл гэрлэлт задрах хариуцлага өөрөө үлдэгдэл эд хөрөнгийн зөрүүний хуваарилалтын нэхэмжлэх эрхийг заавал хасах, бууруулахгүй. Гэхдээ эд хөрөнгийг нуух, захиран зарцуулах, гэрийн ажил, хүүхэд өсгөхөд оруулсан хувь нэмэр, хамтын амьдрал, эд хөрөнгө олж авсан нийт нөхцөл зэрэг хуулийн тохируулгын хүчин зүйлд хамаарах тодорхой баримтыг тусад нь мэдүүлж, нотолж болно. Иргэншил өөр гэсэн нэг шалтгаанаар 1030-1 дүгээр зүйлийн тооцооны арга өөрчлөгдөнө гэж үзэж ч болохгүй.

Энэ нэхэмжлэх эрх нь үлдэгдэл эд хөрөнгийн зөрүү байгааг мэдсэн өдрөөс 2 жилийн дотор, ямар ч тохиолдолд хуулийн эд хөрөнгийн дэглэм дууссанаас 5 жилийн дотор хэрэгжүүлээгүй бол дуусна. Эдгээр хоёр хугацааг зөвхөн 1030-1 дүгээр зүйлийн нэхэмжлэлтэй холбох ёстой; өмчлөх эрх, зээл, хохирол нөхөн төлөх, гэрлэлт цуцласны дараах эхнэр нөхрийн тэтгэлэг, хүүхдийн тэтгэлгийн хугацаа болгон ашиглаж болохгүй. Бодит эхлэх цэг, хуулийн эд хөрөнгийн дэглэм дууссан мөчийг материалаар тус тусад нь шалгана.

7. Гэрлэлт цуцлалтын хохирол, эхнэр нөхрийн тэтгэлэг, гэрлээгүй хамтран амьдрал, гуравдагч этгээд

Ижил эрх биш. «Иргэний хууль»-ийн 1030-1 дүгээр зүйлийн үлдэгдэл эд хөрөнгийн зөрүүний хуваарилалтын нэхэмжлэх эрх, 1056 дугаар зүйлийн шүүхийн шийдвэрээр гэрлэлт цуцлах үеийн хохирол нөхөн төлөх, 1057 дугаар зүйлийн буруугүй эхнэр нөхөрт олгох ядууралд орсон тэтгэлэг, насанд хүрээгүй хүүхдийн тэтгэлэг үүсэх нөхцөл, тооцоо, хугацаагаар ялгаатай. Үлдэгдэл эд хөрөнгийн зөрүүний хуваарилалтын нэхэмжлэх эрхэд зөрүүг мэдсэн өдрөөс 2 жил, хуулийн эд хөрөнгийн дэглэм дууссанаас 5 жилийн хугацаа үйлчлэх боловч үүнийг бусад нэхэмжлэлд шууд шилжүүлж болохгүй.

«Иргэний хууль»-ийн 1056 дугаар зүйлийн хохирол нөхөн төлөх нь шүүхийн шийдвэрээр гэрлэлт цуцлах үед хариуцлагатай нөгөө талд хандах эд хөрөнгийн хохирол болон хуулийн нөхцөл хангасан эд хөрөнгийн бус хохирлыг (мөн зүйлийн 2 дэх хэсгийн тайлбар заалт: өргөдөл гаргагчид өөрөө буруу байхгүй) ялгаж үзэх эрх юм. Хариуцлагатай үйлдэл, хохирол, шалтгааны холбоо, эд хөрөнгийн бус нэхэмжлэлийн тусдаа нөхцөлийг нотлох баримтаар батална. Гэрлэлт задрахтай холбоотой баримт байгаа гэдгээр тодорхой дүн тогтохгүй, бусад эд хөрөнгийн нэхэмжлэл орлож бүрдэхгүй.

«Иргэний хууль»-ийн 1057 дугаар зүйлийн гэрлэлт цуцласны дараах эхнэр нөхрийн тэтгэлэг нь шүүхийн шийдвэрээр гэрлэлт цуцлагдсаны улмаас буруугүй эхнэр нөхөр амьдралын ядууралд орсон тохиолдлыг үндэс болгоно. Харилцан зөвшөөрсөн гэрлэлт цуцлалт уу, шүүхийн шийдвэрээр гэрлэлт цуцлалт уу, өргөдөл гаргагчид буруу байгаа эсэх, гэрлэлт цуцлалтын улмаас бодитоор ядууралд орсон эсэхийг эхлээд шалгаж, хэрэгцээ, төлөх чадвар зэрэг тодорхой материалаар хүрээг шийднэ. Төрийн статистикийн дундаж зарцуулалт эсвэл нөгөө талын бурууг дангаараа заавал дагах томьёо болгож болохгүй.

Насанд хүрээгүй хүүхдийн тэтгэлэг нь эцэг эх, хүүхдийн хоорондын эрх, үүрэг бөгөөд 1057 дугаар зүйлийн хуучин эхнэр нөхрийн хоорондын тэтгэлгээс ялгаатай. 1030-1 дүгээр зүйлийн үлдэгдэл эд хөрөнгийн зөрүүний хуваарилалт нь гэрлэлтийн эд хөрөнгийн дэглэмийн тооцоо бөгөөд хохирол нөхөн төлөх, тэтгэлгийг орлохгүй. Эхнэр нөхрөөс өөр хүнд хандах хохирол учруулах үйлдлийн (侵權行為) нэхэмжлэл, тодорхой эд хөрөнгийг буцаах, зээл эсвэл гэрээний нэхэмжлэл байвал эрх зүйн үндэс, талууд, хохирол, хугацааг тусад нь тогтооно. Бүх эрхэд гэрлэлт цуцлалтын өдрөөс нэг 5 жилийн хугацаа нааж болохгүй; нэхэмжлэл бүрийн үүсэл, мэдсэн байдал, үйл явдал, журмын байдал, хөөн хэлэлцэх хугацааг (消滅時效) тусад нь шалгана.

Гэрлээгүй хамтран амьдарсан талууд хамт амьдарсан гэдгээр гэрлэлт цуцлалт эсвэл эхнэр нөхрийн тэтгэлэг (贍養費) зэрэг гэрлэлтийн эрх олж авахгүй. Гэхдээ бодитоор хамтын эд хөрөнгө, зээл, гэрээ, өөр хүний нэрээр бүртгүүлэх, итгэлцэл, үндэслэлгүй баяжих эсвэл хохирол учруулах үйлдэл байвал гэрлэлтээс тусдаа эд хөрөнгө, нэхэмжлэлийн харилцаагаар шинжилж болно. Хамтран амьдарсан хугацаагаар гэрлэлтийг үндэслэсэн хуваарилалт амлаж ч, тодорхой эрхийг сэргээхийг урьдчилан тогтоож ч болохгүй.

Нөхрийн эсвэл эхнэрийн төрөл садан зэрэг эхнэр нөхрийн төрөл садан нь «Иргэний хууль»-ийн 1057 дугаар зүйлийн гэрлэлт цуцласны дараах эхнэр нөхрийн тэтгэлгийн үүрэг хүлээх этгээд биш. Гуравдагч этгээдийн ноцтой оролцоо, доромжлол байсан гэсэн мэдүүлгээр хохирол нөхөн төлөх нэн даруй үүсэхгүй. Гуравдагч этгээдэд хандах нэхэмжлэлд хохирол учруулах үйлдэл эсвэл эд хөрөнгийн эрх зүйн тусдаа үндэс, хууль бус үйлдэл, санаатай эсвэл болгоомжгүй, хохирол, шалтгааны холбоо зэрэг холбогдох нөхцөл, нотлох баримт хэрэгтэй.

8. Насанд хүрээгүй хүүхдийн эрх, үүрэг, хамгийн сайн ашиг сонирхол

Тайванийн «Иргэний хууль»-ийн 1055, 1055-1 дүгээр зүйлийн дагуу шүүх насанд хүрээгүй хүүхдийн эрх, үүргийг хэрэгжүүлэх буюу хүлээх, хүүхэдтэй уулзах, харилцах эрх (會面交往) зэрэг хүүхэдтэй холбоотой асуудлыг хүүхдийн хамгийн сайн ашиг сонирхлоор (子女最佳利益) шийднэ. Хүүхдийн нас, эрүүл мэнд, хүсэл, хөгжлийн хэрэгцээ, эцэг эхийн амьдрал, асрах чадвар, хандлага, хүүхэдтэй сэтгэл зүйн холбоо, нөгөө эцэг эхтэй харилцааг саатуулсан эсэх зэрэг хуулийн хүчин зүйл, тодорхой баримтыг хамтад нь үзэх тул эцэг эхийн орлого эсвэл гэрлэлт задрах хариуцлагаар ганцаараа дүгнэлт гаргаж болохгүй.

Тайванийн эрх зүйн нарийн ойлголт нь насанд хүрээгүй хүүхдийн эрх, үүргийг хэрэгжүүлэх буюу хүлээх юм. Үүнд оршин суух газар, өдөр тутмын асрамж, боловсрол, эмнэлгийн шийдвэр, эд хөрөнгө удирдах, хууль ёсны төлөөлөл зэрэг олон агуулга багтаж болно. Тохиромжтойгоор эцэг эхийн эрх (親權) эсвэл асран хамгаалал (監護) гэж товчилж болох ч энэ нэг үг Тайванийн эрх зүйн эрх, үүргийн бүхэлд нь бүрэн орчуулна гэж үзэж болохгүй.

«Иргэний хууль»-ийн 1055 дугаар зүйлийн дагуу эцэг эх гэрлэлт цуцласны дараа хэн эдгээр эрх, үүргийг хэрэгжүүлж, хүлээхийг тохиролцож болно. Тохиролцоо байхгүй эсвэл тохиролцоо бүрдээгүй бол шүүх тогтоож болно; тохиролцоо хүүхдэд сөрөг бол шүүх засах эсвэл хэрэгтэй шийдвэр гаргаж болно. Байгаа шийдвэрийн дараа нөхцөл, хүүхдийн ашиг сонирхлоор өөрчлөлт хэрэгтэй бол шүүхийн шалгалт ч асуудал болж болно. Гарын үсэг зурсан гэрлэлт цуцлах хэлэлцээр дараагийн хамгийн сайн ашиг сонирхлын шалгалтыг хаахгүй; тохиролцоог өөрчлөхийг зөвхөн өрхийн бүртгэлийн маягт өгөх асуудал гэж үзэж болохгүй.

«Иргэний хууль»-ийн 1055-1 дүгээр зүйлийн шалгалтад хүүхдийн нас, хүйс, тоо, эрүүл мэнд, хүүхдийн хүсэл, хувь хүний хөгжлийн хэрэгцээ, эцэг эхийн нас, мэргэжил, зан байдал, эрүүл мэнд, эдийн засгийн чадвар, амьдралын байдал, хамгаалах, хүмүүжүүлэх хүсэл, хандлага, эцэг эх, хүүхдийн сэтгэл зүйн холбоо, нөгөө эцэг эхтэй хүүхдийн харилцааг саатуулсан нөхцөлийг хамтад нь үзнэ. Шүүх хуулиар тогтоосон аргаар хүүхдийн санааг сонсож, холбогдох байгууллага эсвэл хүүхэд хамгааллын мэргэжилтний судалгаа, санааг харгалзаж болно. Өндөр орлого эсвэл гэрлэлт задрах хариуцлага олон баримтын нэг байж болох бөгөөд цорын ганц шийдвэрийн шалгуур, шагнал, шийтгэл биш.

Сонгосон гэрлэлт цуцлах замын үүсэх нөхцөл хангагдвал эд хөрөнгө, хүүхдийн зарим асуудал үлдсэн ч гэрлэлтийн харилцаа өөрөө эхлээд дуусч болно. Гэхдээ үүнийг бүх хэрэгт зөвлөж болох товч зам гэж үзэж болохгүй. Шийдэгдээгүй эд хөрөнгийг хамгаалах, тооцох, хүүхдийн оршин суух газар, асрамж, эмнэлэг, боловсрол, хүүхдийн тэтгэлэг, хүүхэдтэй уулзах, харилцах эрхийн талаар ямар тохиролцоо, шүүхийн шийдвэр хэрэгтэй, маргааны үед аюулгүй байдал, амьдралын тасралтгүй байдалд түр арга хэмжээ (暫時處分) хэрэгтэй эсэхийг хамтад нь шалгана.

9. Хүүхдийн тэтгэлэг, хүүхэдтэй уулзах, харилцах эрх, албадан гүйцэтгэл, түр арга хэмжээ

«Иргэний хууль»-ийн 1116-2 дугаар зүйлийн дагуу эцэг эхийн насанд хүрээгүй хүүхдийг тэтгэх үүрэг гэрлэлт цуцласны дараа ч үргэлжилнэ. Энэ нь «Иргэний хууль»-ийн 1057 дугаар зүйлийн хуучин эхнэр нөхөрт олгох гэрлэлт цуцласны дараах тэтгэлгээс өөр эрх. Хүүхдийн амьжиргаа, боловсрол, эмнэлгийн зардал, онцгой хэрэгцээ, эцэг эх бүрийн орлого, эд хөрөнгө, тэтгэх чадвар, бодит асрамжийн хуваарийг материалаар шалгаж, тодорхой ачааллыг тогтооно.

Байгаа хүүхдийн тэтгэлгийн тохиролцоо, шүүхийн актыг өөрчлөхийг хүсвэл хүүхдийн одоогийн хэрэгцээ, хоёр эцэг эхийн одоогийн нөөц, амьдралын нөхцөл, байгаа баримтын агуулга, хэлбэр, төлөлтийн явц, хүүхдийн хамгийн сайн ашиг сонирхлыг хамтад нь шалгана. Бүх өөрчлөлтөд талууд огт урьдчилан хараагүй үйл явдал заавал байх ёстой гэж хязгаарлаж болохгүй. Эсрэгээрээ үнийн өөрчлөлт эсвэл нэг талын мэдүүлгээр өөрчлөх дүн нэн даруй тогтохгүй тул хамгийн шинэ зардал, төлөх чадварыг нотлох материал хэрэгтэй.

Уулзалт харилцаа саатаж байвал байгаа тохиролцоо, шүүхийн актын агуулга, гүйцэтгэх боломж, сааталтын явц, хүүхдийн хүсэл, аюулгүй байдал, амьдралын хуваариар шүүхээс агуулгыг тогтоох, өөрчлөх, гүйцэтгэх эсвэл тохирох түр арга хэмжээ авахыг хүсэж болох эсэхийг шалгана. Одоогийн тохиролцоо, шүүхийн акт, холбоо барих бүртгэл, бодитоор уулзахыг оролдсон өдөр, газар, сургууль, эмнэлгийн хуваарь, аюулгүй байдал, тогтвортой байдалд нөлөөлөх баримтыг эмхэлнэ.

Гэр бүлийн хэргийн тухай хуулийн 194 дүгээр зүйлийн дагуух гүйцэтгэлд ч арга нь хүүхдийн хамгийн сайн ашиг сонирхолд нийцэх ёстой; хэргээс хамаарч шууд эсвэл шууд бус албадлагын арга асуудал болж болно. Холбоо саатсан гэдгээр нэн даруй биеийн хүч хэрэглэх, хүүхдийг шилжүүлэх, нөгөө талыг шийтгэх, насанд хүрээгүй хүүхдийн эрх, үүргийг хэрэгжүүлэхийг өөрчлөх үр дүн баталгаажихгүй. Хүүхдийн нас, хүсэл, одоогийн хамгаалалтын байдал, гүйцэтгэлийн сэтгэл зүйн нөлөө, аюулгүй байдлыг харгалзан шат, аргыг тогтооно.

Хүүхдийн тэтгэлгийг гүйцэтгэхэд байгаа гүйцэтгэх үндсийн (執行名義) үг, төлөх өдөр, төлөөгүй дүн, төлөлтийн түүх чухал; хүүхэдтэй уулзах, харилцах эрхийг гүйцэтгэхэд холбоо барих арга, нөхцөл тодорхой эсэх чухал. Хүүхдийн тэтгэлэг төлөх, хүүхэдтэй уулзах, харилцах эрхийг биелүүлэх нь өшөө авах байдлаар сольж хэрэглэж болох хэрэгсэл биш тул хүүхдийн амьдралын төлөө үүрэг, журам бүрийг бие даан үзнэ.

10. Хүүхэдтэй хамт олон улсын нүүх

Хүүхэд Тайванаас гадна амьдрахаар тохиролцсон гэдгээр оршин суух улсын амьжиргааны түвшин хүүхдийн тэтгэлгийн бие даасан томьёо болохгүй. Бодит орон сууц, боловсрол, эмнэлэг, нүүх зардал, хүүхдийн хэрэгцээ, хоёр эцэг эхийн орлого, эд хөрөнгө, асрамжийн ачаалал, байгаа тохиролцоо, шүүхийн актыг хамтад нь үзнэ. Оршин суух улсын зардал тодорхой зарцуулалтыг үнэлэх материал байж болох ч өөрөө ачааллын дүнг тогтоохгүй.

Олон улсын нүүхэд хэн хүүхдийн оршин суух газар, аялалыг шийдэх эрхтэй, нөгөө эцэг эхийн зөвшөөрөл эсвэл хэрэглэх шүүхийн тушаал байгаа эсэхийг эхлээд шалгана. Дараа нь нүүх нь хүүхдийн хамгийн сайн ашиг сонирхолд нийцэх эсэх, боловсрол, эмнэлэг, амьдралын тасралтгүй байдал, үлдсэн эцэг эхтэй үргэлжилсэн хүүхэдтэй уулзах, харилцах эрхэд ямар нөлөө үзүүлэхийг үзнэ. Холбоо барих давтамж, амралтын үеийн байх, нүүх зардал, шилжүүлэх газар зэрэг бодитоор хэрэгжүүлж болох төлөвлөгөө хэрэгтэй.

Паспорт олгох, ашиглах, Тайвань болон очих газрын нэвтрэх, гарах, оршин суух, цагаачлал, гэр бүлийн харилцааны бүртгэлийн нөхцөл нь эцэг эхийн эрхийн (親權) иргэний шийдвэрээс ялгаатай. Байгаа хүүхдийн шүүхийн акт, тохиролцоо Тайвань болон очих газарт тус тусад нь хүлээн зөвшөөрөгдөх, гүйцэтгэгдэх эсэхийг ч шалгана. Орхих, буцаахгүй байх, аюулгүй байдлын эрсдэл тодорхой санаа зовоовол гарахаас өмнө эсвэл яаралтай нөхцөлд ямар хамгаалах арга хэмжээ, түр арга хэмжээ хүсэж болохыг холбогдох харьяалал бүрээр шалгана.

1980 оны Хүүхдийг олон улсад хулгайлах тухай Гаагийн конвенц Тайваньд өөрөө үйлчилнэ гэж үзэж болохгүй. Хилийн чанадад нүүлгэх, барих, буцаахыг хүүхэд байсан газар, одоо байгаа газар, холбогдох талууд, шүүхийн байдлаар харьяалал бүрийн тайлбар, гүйцэтгэх боломжоор шалгана; нэг конвенцийн нэрээр дүгнэлт гаргаж болохгүй. Байгаа тохиролцоо, тушаалын эсрэг хүүхдийг авч явах, буцаахгүй байх үйлдлийг зөвлөхгүй; нүүлгэхээс өмнө хууль ёсны зөвшөөрөл, шүүхийн акт, яаралтай хамгаалах хэрэгслийг шалгана.

11. Нотлох баримт, практик бэлтгэл

Материалыг нөгөө талыг дарамтлах цуглуулга биш, харьяалал, журам, баримт, хүүхдийн хэрэгцээг нарийн тайлбарлах бүртгэл болгон эмхэлнэ. Дараах есөн ангиллыг хэргийн цагийн дараалал, баримтын эхийн эх үүсвэр ил харагдахаар бэлтгэвэл өөр өөр нэхэмжлэл, хугацааг холих эрсдэлийг бууруулна.

1. Гэрлэлтийн гэрчилгээ, Тайванийн өрхийн бүртгэлийн материал, тал бүрийн иргэншил, хаяг, байнгын оршин суух газар, одоогийн хаягийг эмхэлнэ. Одоогийн бодит амьдралын төв, хүргэж болох хаяг баримтын бичилтээс өөр эсэхийг ч тэмдэглэнэ.
2. Бичгэн гэрлэлт цуцлах хэлэлцээр, гэрч жинхэнэ цуцлах санааг тогтоосон явц, шүүхийн баримт, хүргэлтийн бүртгэл, эвлэрүүлэн зуучлалын тэмдэглэл, эвлэрлийн тэмдэглэл, шийдвэр, хүчин төгөлдөр болсныг нотлох материалыг журам бүрээр цуглуулна.
3. Гадаадын гэрлэлт, гэрлэлт цуцлалтын бүртгэл, гадаадын шүүхийн акт эсвэл гэрчилгээ, Тайванийн гадаад төлөөлөгчийн газар эсвэл эрх бүхий байгууллагын баталгаажуулалт, хятад орчуулга, баталгаажуулалт, нотариатын байдал, Тайвань дахь хүлээн зөвшөөрөл, хүчин төгөлдөр байдал, бүртгэлийн байдлыг шалгана.
4. Хэрэглэх эхнэр нөхрийн эд хөрөнгийн гэрээ, эд хөрөнгийн дэглэм, хөрөнгө, өр, бүртгэлийн нэр, олж авсан үндэс, цаг, мөнгө шилжүүлэх, захиран зарцуулах, зээл, төлөлт, татвар, үнэлгээний материалыг нийт жагсаалттай холбоно.
5. Мэдүүлж буй гэрлэлт цуцлах үндсийн үйл явдал, цагийг төвийг сахисан он дараалал болгож, хууль ёсоор авсан холбоо, эмнэлэг, цагдаагийн материал, бусад нотлох баримтыг эх байдлаар хадгална. Таамаг, шууд тогтоосон баримтыг ялгана.
6. Хүүхэд бүрийн нас, эрүүл мэнд, боловсрол, оршин суух, өмнөх болон одоогийн асрамжийн явц, хөгжлийн түвшинд нийцсэн хүсэл, эцэг эх бүртэй харилцаа, аюулгүй байдал, тогтвортой байдлын материалыг хүүхдийн хамгийн сайн ашиг сонирхлын үүднээс бэлтгэнэ.
7. Одоогийн хүүхэдтэй холбоотой тохиролцоо, шүүхийн акт, хүүхдийн тэтгэлэг төлөлт, бодит зардал, хүүхэдтэй уулзах, харилцах эрхийн явц, аяллын баримт, нүүх хуваарь, тодорхой олон улсын нүүх төлөвлөгөөг хамтад нь эмхэлнэ.
8. Өргөдөл, бүртгэл, давж заалдах, тогтоолд гомдол гаргах, нэхэмжлэх эрх хэрэгжүүлэх, гүйцэтгэлийн бүх өдрийг тус бүрийн нарийн эхлэх үйл явдалтай холбоно. Шийдвэр зарлах, хүргэх, хүчин төгөлдөр болох, эвлэрүүлэн зуучлал, эвлэрэл бүрдэх, эрхийг мэдсэн өдөр, эд хөрөнгийн дэглэм дууссан өдрийг хольж болохгүй.
9. Эхнэр нөхөр, хүүхдийн иргэний дугаар, хаяг, эмнэлэг, боловсрол, санхүүгийн материалыг зөвхөн хэрэгтэй хүн, байгууллагад хэрэгтэй хүрээгээр дамжуулж, файлын хандалтын эрх, дамжуулах арга, хуулбарыг устгах зэрэг хувийн мэдээлэл хамгаалах төлөвлөгөө гаргана.

Хууль бус хяналт, бүртгэлд нэвтрэх, гар утас, компьютерт халдах, байршил мөрдөх, хууль зөрчсөн бичлэг, хүүхдийн хувийн мэдээллийг задруулахыг нотлох баримт цуглуулах арга болгож болохгүй. Нөгөө талд өшөө авах, эд хөрөнгө нуух, хуурамч шилжүүлэх, тохиролцоо, шүүхийн актын эсрэг хүүхдийг нүүлгэх нь хэрэг, хүүхдэд нэмэлт эрсдэл үүсгэж болно. Материалыг хууль ёсоор авах, хадгалах арга тодорхойгүй бол цуглуулахаас өмнө хэрэглэх хууль, шүүхийн журмыг шалгана.

12. Албан эх сурвалж

Доорх 1-р зэрэглэлийн эх сурвалж 2026.07.25-ны байдлаар энэ нийтлэлийн эрх зүйн бүтэц, журмыг шалгах эхлэл юм. Бодит үйлдлээс өмнө нэмэлт өөрчлөлт, хариуцсан байгууллагын хамгийн шинэ заавар, хэрэгт үйлчлэх эхийг дахин шалгана.

1. Тайванийн үндэсний хууль тогтоомжийн сан: Иргэний хууль (民法)
2. Тайванийн Хууль зүйн яам: Иргэний хуулийн англи эх
3. Тайванийн үндэсний хууль тогтоомжийн сан: Гэр бүлийн хэргийн тухай хууль (家事事件法)
4. Тайванийн үндэсний хууль тогтоомжийн сан: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 303 дугаар зүйл
5. Тайванийн үндэсний хууль тогтоомжийн сан: гэр бүлийн маргаангүй хэргийн түр арга хэмжээний дүрэм
6. Тайванийн үндэсний хууль тогтоомжийн сан: Өрхийн бүртгэлийн тухай хууль (戶籍法)
7. Тайванийн Дотоод хэргийн яамны Өрхийн бүртгэлийн газар: гэрлэлт цуцлалтыг бүртгэх заавар
8. Тайванийн үндэсний хууль тогтоомжийн сан: Гадаадын элемент бүхий иргэний харилцаанд хэрэглэх хуулийн тухай хууль (涉外民事法律適用法)
9. Тайванийн Үндсэн хуулийн шүүх: 112 оны 4 дүгээр шийдвэр (112年憲判字第4號)
10. Тайванийн Үндсэн хуулийн шүүх: 112 оны 4 дүгээр шийдвэрийн англи эх

13. Холбоотой мэдээлэл

• Бид ямар хэргийг хөтөлнө
• Ажлын хэмжээ, хөлсийг хэрхэн тогтоодог вэ
• Фирмтэй хэрхэн холбогдох вэ

---

Энэ нийтлэл Тайванийн гэрлэлт цуцлалт, олон улсын гэр бүл, эхнэр нөхрийн эд хөрөнгө, насанд хүрээгүй хүүхдийн дэглэмийг ерөнхийд нь тайлбарлах сургалтын материал бөгөөд тодорхой хэргийн эрх зүйн зөвлөгөө биш. Харьяалал, хэрэглэх хууль, гадаадын шүүхийн шийдвэрийг хүлээн зөвшөөрөх, гэрлэлт, өрхийн бүртгэлийн байдал, эд хөрөнгийн дэглэм, хүүхдийн талаарх байгаа тохиролцоо, шүүхийн акт, баримт, нотлох баримт, хамгийн шинэ албан дүрмээс хамаарч журам, үр дүн өөр байж болно. Бүртгэл, гомдол, нэхэмжлэл, гүйцэтгэлийн хугацааг үйлчлэхээс өмнө эрх, журам бүрийн нарийн эхлэх цэгээр тус тусад нь шалгана уу.

Өмгөөлөгч Wei Tseng (曾雋崴)