وقتی خودروی جلویی آهسته می‌رود، سبقت (超車) ممکن است گزینه‌ای رایج به نظر آید، اما در واقع رفتار رانندگی است که خطر قابل توجهی دارد. پیش از آغاز سبقت باید مقطع جاده، وضع آمدوشد در هر دو جهت، حرکت وسایل جلویی، و این‌که پس از گذشتن ایمن جا برای بازگشت به خط اصلی هست یا نه را با هم در نظر گرفت.
شروط سبقت مقرر در مادهٔ 101 آیین‌نامهٔ ایمنی ترافیک جاده‌ای
مادهٔ 101 آیین‌نامهٔ ایمنی ترافیک جاده‌ای تایوان (道路交通安全規則) هم شروط ممنوعیت سبقت را تعیین می‌کند، هم ترتیبی را که وقتی سبقت در همان خط مجاز است باید پیمود.
مادهٔ 101 سبقت را در مقاطعی ممنوع می‌کند که علامت جادهٔ خمیده، شیب تند، پل باریک، تونل یا تقاطع در آن‌ها نصب شده است، و نیز در گذرگاه راه‌آهن و محل کار جاده.
همچنین در مکان یا مقطعی که علامت مدرسه یا بیمارستان دارد، یا علامت یا نشانهٔ دیگری برای ممنوعیت سبقت هست، یا وقتی وسیلهٔ روبه‌رو نزدیک می‌شود، یا وقتی در جلو دو وسیله یا بیشتر پیاپی می‌روند، نمی‌توان سبقت گرفت.
برای گذشتن از وسیلهٔ جلویی در همان خط، رانندهٔ وسیلهٔ پشتی باید نخست بوق را دو بار کوتاه بزند یا چراغ جلو را یک بار چشمک دهد. نباید بوق یا چراغ جلو را مکرر به کار برد تا وسیلهٔ جلویی به کنار رفتن (允讓) وادار شود.
وسیلهٔ پشتی فقط پس از آن می‌تواند سبقت گیرد که وسیلهٔ جلویی سرعت را کم کند و به کنار رود، یا با اشارهٔ دست یا چراغ راهنمای راست (方向燈) قصد کنار رفتن را نشان دهد.
سپس وسیلهٔ سبقت چراغ راهنمای چپ را روشن می‌کند، از چپ می‌گذرد در حالی که فاصلهٔ دست‌کم 0.5 متر با وسیلهٔ جلویی را نگه می‌دارد، و پس از تأمین فاصلهٔ ایمن چراغ راهنمای راست را روشن می‌کند و ایمن به خط اصلی بازمی‌گردد.
این ترتیب علامت و کنار رفتن در همان خط به معنای جواز سبقت در مکان یا وضع ممنوع نیست. پیش از آغاز سبقت باید همهٔ شروط مادهٔ 101 را با هم سنجید.
پرونده‌ای که این دفتر وکالت آن را بر عهده داشت
در پرونده‌ای — که نام طرفین در آن ذکر نمی‌شود — و این دفتر وکالت آن را بر عهده داشت، رانندهٔ موتورسیکلت (機車)، که اینجا «الف» نامیده می‌شود، مسافر «ب» را در جادهٔ کوهستانی می‌برد. در جلو دو خودروی سواری (小客車) بود و وسیلهٔ شماره 1 در جلو آهسته حرکت می‌کرد؛ از این رو وسیلهٔ شماره 2 و موتورسیکلت نیز با سرعت کم پیش می‌رفتند.
«الف» خواست هر دو وسیله را بگذرد، وارد خط مقابل (對向車道) شد و شتاب گرفت. وسیلهٔ شماره 2 نیز آمادهٔ سبقت از وسیلهٔ شماره 1 بود و پس از روشن کردن چراغ راهنما در کمتر از یک ثانیه وارد خط مقابل شد. موتورسیکلت فرصت ترمز نداشت و با وسیلهٔ شماره 2 برخورد کرد.
«ب» دچار آسیب شدید سر شد و در محل درگذشت، و «الف» بی‌هوش به بیمارستان منتقل شد.
خانوادهٔ «الف» و «ب» نخست تغییر ناگهانی خط وسیلهٔ شماره 2 را سبب اصلی برخورد دانستند. پرونده به دادرسی رسید و در جریان آن ارزیابی کارشناسی (鑑定) حادثه چند بار انجام شد.
بر حسب نتایج ارزیابی، مسئولیت اصلی این برخورد متوجه «الف» دانسته شد. آن ارزیابی محدود به وقایع همین پرونده بود. ارزیابی، کوشش «الف» برای سبقت از دو وسیلهٔ جلویی که پیاپی می‌رفتند، ورود به خط مقابل، رانندگی با سرعتی که تأمین فرصت ترمز را دشوار می‌کرد، انجام‌ندادن علامت مقرر بوق یا چراغ جلو، حرکت تغییر خط وسیلهٔ شماره 2، ساختار جاده و خط، و سایر ادلهٔ فراهم‌شده را با هم در نظر گرفت.
این‌که چنین ارزیابی‌ای بر حسب پرونده صادر شده به این معنا نیست که یک بار انجام‌ندادن علامت مقرر همواره مسئولیت را تعیین می‌کند. تقصیر سبقت (過失) بسته به محل حادثه، ترکیب خطوط، سرعت، حرکت وسایل، علائم، فاصلهٔ زمانی، میدان دید و سایر ادله فرق می‌کند.
آنچه هنگام ارزیابی مسئولیت حادثه باید احراز کرد
پیش از سبقت باید نخست دید آیا مکان یا وضع آمدوشد داخل ممنوعیت سبقت است. اگر مقررات سبقت در همان خط اعمال شود، باید علامت مقرر بوق یا چراغ جلو را بدون واداشتن وسیلهٔ جلویی به کنار رفتن انجام داد، منتظر علامت صریح کنار رفتن ماند، سپس سبقت را با تأمین فاصلهٔ کافی و مسافت بازگشت ایمن تمام کرد.
رعایت مادهٔ 101 مهم است، اما به‌تنهایی اجتناب از حادثه یا نتیجهٔ ارزیابی یا دادرسی بعدی را وعده نمی‌دهد. راننده باید حاشیهٔ ایمنی اضافی نگه دارد و وفق وضع پیش رو عمل کند.
به‌عنوان منبع تکمیلی می‌توان به شرح مصور احکام سبقت و شیوهٔ آن رجوع کرد. چون منبع ثانوی است، هنگام احراز شروط قانونی بهتر است نص رسمی نافذ را نیز با آن سنجید.
بیشتر بخوانید:
این نوشتار اطلاعات حقوقی عمومی دربارهٔ احکام سبقت در تایوان و سنجش مسئولیت حادثه است، نه نظر حقوقی دربارهٔ پرونده‌ای معیّن و نه وعدهٔ نتیجه. مسئولیت واقعی ممکن است بسته به محل حادثه، حرکت وسایل، سرعت، علائم، ادله، ارزیابی و تازه‌ترین نصوص فرق کند؛ از این رو پروندهٔ مشخص را باید بر پایهٔ مدارک مرتبط جداگانه بررسی کرد.
