Batay sa isang kaso kung saan nasugatan ang isang Koreanong estudyante sa unibersidad habang tinuturuan ng trainer (教練) sa isang gym (健身房) sa Taiwan, ipinaliliwanag ng artikulong ito ang mga pamamaraang legal na maaaring suriin matapos ang pinsala sa gym, ang takdang panahon ng paghahabla, ang paraan ng pag-iingat ng ebidensya, gayundin ang mga uri ng danyos (damages, 損害賠償).
Naganap ang aksidente sa isang gym sa Taichung (臺中), sa gitna ng pagsasanay sa deadlift (硬舉) na pinamumunuan ng trainer. Matapos ang ganitong pinsala, hindi sapat na tingnan lamang ang katotohanang naganap ang aksidente sa loob ng gym. Kailangan ding sabay na suriin ang karanasan sa ehersisyo pati ang kalagayan ng kalusugan ng gumagamit, ang uri ng ehersisyo pati ang bigat na ginamit, ang paliwanag pati ang pagtuturong ibinigay ng trainer, ang aktuwal na kilos pati ang pagtugon noong mga sandaling iyon, ang ugnayang sanhi sa pagitan ng ehersisyo pati ng pinsala, gayundin ang mga materyal na sumusuporta sa inihahablang pinsala.
Sa kasong ito ay nagsilbi ako bilang litigation representative (訴訟代理人) ng naghahabla, ang Koreanong estudyante. Sa hatol nito sa first instance (第一審) noong Enero 24, 2022 hinggil sa kasong taong 109, 消字 Blg. 7 (109年度消字第7號), inutusan ng Taichung District Court (臺灣臺中地方法院) ang inihahabla na magbayad ng TWD 1,579,589 sa New Taiwan Dollar (新臺幣, TWD), kasama ang interes na nakasaad sa hatol.
Pagkatapos nito ay iniulat ng midya na nagkaroon ng kasunduang pag-aayos (settlement, 和解) ang mga partido sa apela. Hindi matutukoy sa opisyal na hatol sa first instance lamang ang naging kalalabasan ng apela o ang halaga ng kasunduan, kaya hindi ito dapat ituring na pinal na resulta ng hatol sa first instance.
Nasa ibaba ang mga pamagat ng ulat ng midya, ng mga post online pati ng komentaryong legal tungkol sa kasong ito, na isinalin sa Filipino. Inilalahad ang mga pamagat upang ipakilala ang nilalaman ng bawat link; hindi ibig sabihin nito na hiwalay na pinagtitibay ng artikulong ito ang mga bagay na inilalarawan doon.
Nasira ba ang intervertebral disc ng isang Koreanong lalaking estudyante sa unibersidad habang nagde-deadlift ng 90 kg sa personal training?
Mahalaga ang kasong ito sa praktika dahil ipinapakita nito na hindi agad natutukoy ang pananagutan sa dahilan lamang na naganap ang pinsala sa gym. Ang nilalaman ng tungkulin sa kaligtasan (安全義務) na pasan ng nagbibigay ng serbisyo, ang tiyak na gawaing pagtuturo pati ang paglabag sa tungkuling mag-ingat (duty of care, 注意義務), ang ugnayang sanhi sa pagitan ng gawain pati ng pinsala, gayundin ang saklaw ng pinsala ay hinuhusgahan batay sa mga materyal ng bawat kaso. Magkaiba rin ang mga kinakailangan pati ang takdang panahon ng pamamaraang kriminal at ng pamamaraang sibil, kaya kailangang hiwalay nang ayusin ang mga tala mula pa sa mismong sandali ng aksidente.
Ang sumusunod ay pangkalahatang impormasyon tungkol sa mga alitan hinggil sa pinsala sa gym sa Taiwan, at hindi ito payong legal para sa isang tiyak na kaso. Maaaring mag-iba ang aktuwal na karapatan pati ang paraan ng pagtugon depende sa ugnayang kontraktuwal, sa mga pangyayari ng aksidente, sa sanhi pati sa bigat ng pinsala, sa gawain ng mga partido, sa mga kondisyon ng seguro, sa ebidensyang nakuha, gayundin sa batas na naaangkop.
1. Anong mga pamamaraang legal ang maaaring suriin kapag nasugatan sa gym sa Taiwan?
Ayon sa Artikulo 7 ng Consumer Protection Act ng Taiwan (消費者保護法), kapag nagbibigay ng serbisyo ang isang business operator (企業經營者), kailangan niyang tiyakin na taglay ng serbisyo ang kaligtasang makatuwirang inaasahan batay sa pamantayang teknikal o propesyonal na umiiral sa panahon ng pagbibigay nito.
Hindi ibig sabihin nito na sa tuwing may masusugatan sa gym ay mananagot na ang business operator o ang trainer. Sa bawat kaso ay kailangang husgahan kung anong tiyak na tungkuling mag-ingat ang umiiral, kung nilabag ba ang tungkuling iyon, kung may ugnayang sanhi sa pagitan ng paglabag pati ng pinsala, kung may aktuwal na pinsalang naganap, kung anong depensa ang maaaring ilahad ng kabilang panig, saka kung may ebidensyang sumusuporta sa bawat paghahabla pati depensa.
Kung natutugunan ang mga kinakailangan ng batas para sa negligent injury (過失傷害), maaaring suriin ang paghahain ng reklamong kriminal (criminal complaint, 告訴). Maaari ding suriin ang paghahabol ng danyos sa sibil, ngunit ang batayang naaangkop — pananagutan sa kontrata, pananagutan sa labag sa batas na gawain (tort liability), o pananagutan sa ilalim ng Consumer Protection Act — pati ang saklaw ng pananagutan ay nakadepende sa tiyak na mga pangyayari. Ang pagkakaroon ng maraming pamamaraang masusuri para sa iisang aksidente ay hindi nangangahulugang kailangang gawin ang lahat ng ito, ni nangangahulugan itong tiyak nang mananalo ang alinmang panig.
2. Anong takdang panahon ang naaangkop sa reklamong kriminal pati sa paghahabol ng danyos sa sibil?
Ayon sa Artikulo 287 ng Kodigo Penal ng Taiwan (刑法), ang negligent injury sa Artikulo 284 ng Kodigo Penal ay delitong nangangailangan ng reklamo (complaint-based offense, 告訴乃論之罪) bago maisampa ang pag-uusig. Ayon sa Artikulo 237 ng Kodigo ng Pamamaraang Kriminal ng Taiwan (刑事訴訟法), ang taong may karapatang magsampa ng reklamo ay dapat, bilang panuntunan, gawin ito sa loob ng 6 na buwan mula nang malaman kung sino ang may kagagawan.
Ayon sa Artikulo 197 ng Kodigo Sibil ng Taiwan (民法), ang karapatang humabol ng danyos dahil sa labag sa batas na gawain ay bilang panuntunan nawawala kapag hindi ito ginamit sa loob ng 2 taon mula nang malaman ng napinsala ang pinsala pati ang taong may obligasyong magbayad; nawawala rin ito kapag lumipas ang 10 taon mula nang maganap ang labag sa batas na gawain.
Gayunman, maaaring maiba ang konklusyon kung may ibang batayan ng paghahabol gaya ng pananagutan sa kontrata, o kung naaangkop ang ibang panuntunan tungkol sa pagsisimula, pagtakbo, o pagkaputol at muling pagsisimula (時效中斷) ng prescription (消滅時效). Sa halip na basta ipagpalagay ang takdang panahon batay lamang sa petsa ng aksidente o sa petsa ng diyagnosis, mas ligtas na maagang tukuyin nang isa-isa ang bawat posibleng batayan ng paghahabol pati ang petsang pinagsisimulan nito.
3. Anong ebidensya ang dapat ingatan, saka paano, kaagad matapos ang aksidente?
Upang maipaliwanag ang pananagutan, ang ugnayang sanhi pati ang pinsala, mabuting sabay-sabay na tipunin hindi lamang ang CCTV footage (監視器影像) noong panahon ng aksidente kundi pati ang medical records at medical certificate (診斷證明書), ang mga resibo ng gastos sa medikal, ng pagbiyahe pati ng pag-aalaga, ang mga mensaheng pinagpalitan ng gym pati ng trainer, ang salaysay ng mga saksi, ang tala ng pagpapareserba pati ng pagdalo sa klase, gayundin ang plano ng ehersisyo pati ang tala ng pagsasanay. Mabuti ring kunan ng larawan ang nasugatang bahagi ng katawan at, hangga't maaari, ang kalagayan ng lugar ng aksidente, saka ayusin ayon sa petsa ang mga pangyayari bago pati pagkatapos ng aksidente at ang nilalaman ng mga komunikasyon, upang madaling maihambing ang mga materyal sa bandang huli.
Maaaring masapawan ang bidyo kapag lumipas ang panahon ng pag-iingat nito, o maaaring hindi na ito magamit dahil sa ibang kadahilanan. Kaya maaaring suriin ang paghiling sa gym na ingatan ito sa pamamagitan ng proof-of-content letter (存證信函) o ng lawyer's letter (律師函) na tiyak na nakasaad ang kinakailangang panahon, lugar pati posisyon ng kamera. Ang ganitong sulat ay praktikal na hakbang na nagtatala kung ano ang hiniling saka kailan ito hiniling. Gayunman, hindi nito basta naipapataw sa kabilang panig ang bagong legal na obligasyong ingatan ang bidyo, ni napipigilan nito ang pagbura; hindi rin awtomatikong humuhusga nang laban sa isang panig ang hukuman dahil lamang sa wala nang natirang bidyo.
Kung may posibilidad na matugunan ng mga pangyayari ng aksidente ang mga elemento ng isang krimen, maaaring mabilis na mag-ulat upang mahusgahan ng mga awtoridad sa pagsisiyasat kung may batayan silang legal na makuha o maingatan ito. Hindi ibig sabihin ng pag-uulat na tiyak nang makukuha ng pulisya o ng piskalya ang CCTV, kaya kailangan ding tipunin ang mga materyal na kayang ingatan mismo ng partido, gaya ng datos medikal pati ng tala ng komunikasyon.
4. Anong mga uri ng danyos ang maaaring habulin sa gym?
Ang mga uri ng danyos na maaaring suriin ay ang mga sumusunod. Ang aktuwal na pagkilala sa bawat isa pati ang halaga nito ay nakadepende sa pangangailangan ng bawat gastos, sa ugnayang sanhi nito sa aksidente, sa mga patunay, sa proporsyon ng pananagutan, gayundin sa paghuhusga ng hukuman.
- Gastos sa medikal (medical expenses, 醫療費用): Ang halagang aktuwal na ginugol sa konsultasyon, pagsusuri, paggamot, gamot pati rehabilitasyon ay pinatutunayan sa pamamagitan ng resibo saka ng medical records.
- Gastos sa pag-aalaga o pangangalaga (attendant care, 看護費用): Kung kailangan ba ang pag-aalaga batay sa bigat ng pinsala pati sa takbo ng paggamot, saka kung makatuwiran ba ang panahon at ang halaga nito, ay sinusuri gamit ang datos medikal pati ang tala ng paggasta.
- Gastos sa pagbiyahe (就醫交通費): Ang gastos na kailangan sa pagpunta pati pag-uwi mula sa institusyong medikal para sa paggamot ay pinatutunayan sa pamamagitan ng tala ng paglalakbay, ng resibo saka ng iba pa.
- Pagkabawas ng kakayahang kumita (loss of earning capacity, 勞動能力減損): Kapag kinilala ang nagpapatuloy na kapansanan pati ang tuloy-tuloy na paghina ng kakayahang kumita, maaari itong tayahin sa pinagsamang datos medikal pati pantrabaho, sa antas ng kapansanan, sa hanapbuhay pati kita, gayundin sa natitirang panahong maaari pang magtrabaho. Hindi natutukoy ang halaga ng danyos sa porsyento ng pagkabawas lamang, ni awtomatikong ikinakalkula ang pagkalugi hanggang sa edad ng pagreretiro.
- Pagkawala ng kita sa panahon ng pagpapagaling (income loss, 收入損失): Ang panahong aktuwal na hindi nakapagtrabaho dahil sa paggamot o sa pagpapahinga, pati ang kitang nabawasan dahil dito, ay kailangang patunayan sa pamamagitan ng datos ng sahod, ng datos sa buwis, ng tala ng trabaho saka ng iba pa.
- Danyos na hindi pinansyal (moral damages, 慰撫金): Ang halaga para sa pagdurusang moral ay itinatakda ng hukuman batay sa mga salik ng bawat kaso gaya ng bigat ng pinsala, ng tagal ng paggamot, ng mga naiwang epekto, gayundin ng tiyak na kalagayan ng mga partido.
- Punitive damages (懲罰性賠償金): Sa paglilitis kung saan naaangkop ang Consumer Protection Act, may probisyong nagpapahintulot humabol ng hanggang 5 beses ng aktuwal na pinsala kapag sinadya ng business operator ang pagdulot ng pinsala, hanggang 3 beses kapag malubhang kapabayaan, saka hanggang isang beses ng halaga ng aktuwal na pinsala kapag kapabayaan. Kung naaangkop ba ang Artikulo 51 ng Consumer Protection Act ng Taiwan (消費者保護法) sa isang kaso, saka kung igagawad ba ito at sa anong halaga, ay nakadepende sa paghuhusga ng hukuman hinggil sa tiyak na mga kinakailangan pati sa ebidensya.
5. Kahit may liability insurance (責任保險) ang gym, maaari pa ring pagtalunan ang pagbabayad o ang halaga nito?
Oo. Maaaring mahalaga ang pag-iral ng seguro kapag sinusuri kung saan manggagaling ang pambayad, ngunit hindi nito basta kinikilala ang legal na pananagutan ng gym o ng trainer, ni natutukoy nito ang halagang babayaran. Maaaring magkaroon ng alitan sa pagitan ng kompanya ng seguro pati ng mga partido hinggil sa limitasyon ng saklaw ng polisa, sa mga probisyong nag-aalis o nagbubukod ng pananagutan, sa ugnayang sanhi sa pagitan ng aksidente pati ng pinsala, gayundin sa pangangailangan at halaga ng bawat uri ng pinsala.
Lalo na sa pagkabawas ng kakayahang kumita, sa pagbaba ng kita sa panahon ng pagpapagaling pati sa danyos na hindi pinansyal ay maaaring kailanganin ang datos medikal, pangkita o pantrabaho, o kaya ay opinyon ng eksperto. Hindi awtomatikong nagiging halagang kinikilala ng hukuman ang inaalok ng kompanya ng seguro o ang hinihingi ng napinsala, saka hindi rin awtomatikong natutukoy ng resulta ng pagtatasa ng kapansanan (鑑定) ang halaga ng danyos. Sa aktuwal na pagtugon ay kailangang sabay na tingnan ang polisa ng seguro pati ang mga kondisyon nito, ang nilalaman ng abiso tungkol sa aksidente, ang tugon ng kompanya ng seguro, ang takbo ng paggamot, gayundin ang datos ng pinsala.
Kapag nasugatan kayo sa gym, mahalagang matanggap muna ang kinakailangang paggamot, ingatan ang makukuhang materyal bago pa ito mawala, saka maagang humingi ng indibidwal na payo hinggil sa takdang panahon pati sa mga pamamaraang maaaring iangkop sa inyong kaso. Ang pakikipag-ayos, ang reklamo ng mamimili (消費申訴) o ang mediation (調解), ang reklamong kriminal, gayundin ang paghahabol ng danyos sa sibil ay pawang mga pagpipiliang maaaring gamitin depende sa kaso; hindi ito mga pamamaraang kailangang lahat gawin sa tuwina.
Maaari ding maging pangunahing usapin ang tungkulin sa kaligtasan, ang ugnayang sanhi, ang pinsala pati ang ebidensya sa mga pagbagsak sa sahig ng lugar ng negosyo, sa pinsala sa kalusugan dahil sa pagkain, gayundin sa pinsalang natamo habang tumatanggap ng propesyonal na serbisyo. Gayunman, hindi maaaring basta ilapat sa ibang aksidente ang konklusyon ng kaso sa gym, kaya kailangang hiwalay na suriin ang kontrata, ang gawain pati ang batas na kaugnay ng bawat usapin.
Iba pang babasahin:
