Doanh nghiệp sản xuất linh kiện bán dẫn gia nhập thị trường Đài Loan: đánh giá công ty con, chi nhánh hay đại lý

Khi bắt đầu giao dịch với khách hàng Đài Loan, tổng công ty ở nước ngoài có thể nhận nhiều yêu cầu: xử lý báo giá và hợp đồng tại Đài Loan, chuẩn bị tồn kho thay thế khẩn cấp, hoặc bố trí nhân sự lắp đặt và bảo trì. Lúc đó doanh nghiệp dễ hỏi trước: “Thành lập công ty tại Đài Loan có giải quyết được không?”

Điều cần làm rõ trước là ai chịu trách nhiệm việc gì tại Đài Loan. Cấu trúc cần đánh giá sẽ khác nhau tùy việc tổng công ty nước ngoài tiếp tục ký hợp đồng bán hàng, công ty Đài Loan mua hàng rồi bán lại, hay nhân sự tại chỗ chỉ hỗ trợ kỹ thuật.

Bài viết này là giải thích chung cho doanh nghiệp vật liệu, linh kiện và thiết bị bán dẫn khi thiết kế cấu trúc gia nhập thị trường Đài Loan. Các tình huống vận hành và mục kiểm tra dưới đây là ví dụ giả định và đề xuất đánh giá, không phải vụ việc thực tế của một doanh nghiệp cụ thể, cũng không phải điều kiện thành lập áp dụng cho mọi trường hợp. Thuế, kiểm soát xuất khẩu, giấy phép từng sản phẩm và phân loại nhà đầu tư vẫn cần đánh giá riêng.

1. Làm rõ “phân công giao dịch và vận hành” trước khi chọn hình thức đăng ký

Giả sử một nhà sản xuất linh kiện chính xác ở nước ngoài đang bán cho khách hàng Đài Loan. Ban đầu tổng công ty xuất hàng trực tiếp, nhưng khách hàng tiếp tục yêu cầu lưu kho phụ tùng tại Đài Loan và hỗ trợ kỹ sư tại hiện trường. Lúc này không chỉ cần một địa chỉ, mà cần một thực thể có thể bán hàng, nhập khẩu, quản lý tồn kho, tuyển dụng, hỗ trợ kỹ thuật và chịu trách nhiệm.

Trước khi quyết định cấu trúc gia nhập thị trường Đài Loan, tổng công ty có thể làm rõ nội bộ:

Đặc biệt khi bên bán được nêu trong hợp đồng mua bán không phải là công ty thực tế hỗ trợ kỹ thuật, tài liệu cần phân biệt khách hàng có thể yêu cầu ai thực hiện nghĩa vụ nào.

2. Khác biệt giữa công ty con, chi nhánh và văn phòng đại diện của công ty nước ngoài tại Đài Loan

Khi lập kế hoạch gia nhập thị trường Đài Loan, doanh nghiệp bán dẫn nên tách riêng “đặt loại hiện diện nào tại Đài Loan” và “sắp xếp bán hàng cùng dịch vụ khách hàng thế nào”. Phần trước tập trung tư cách pháp nhân, yêu cầu đăng ký và phạm vi kinh doanh; phần sau tập trung cách giao dịch, nội dung ủy quyền và phân bổ trách nhiệm.

Khác biệt chính giữa công ty con Đài Loan và chi nhánh tại Đài Loan của công ty nước ngoài là có tư cách pháp nhân độc lập với công ty mẹ hoặc tổng công ty hay không. Phân phối và đại lý thuộc thỏa thuận giao dịch và hợp đồng, không nên lẫn với hình thức tổ chức công ty.

3. Hình thức công ty con Đài Loan: công ty hữu hạn và công ty cổ phần

Nếu quyết định lập pháp nhân độc lập tại Đài Loan, cũng phải chọn hình thức. Đài Loan có công ty hữu hạn và công ty cổ phần.

Công ty hữu hạn: quản trị gọn, nhưng chuyển nhượng phần vốn khép kín hơn

Công ty hữu hạn có thể do 1 cá nhân trở lên, hoặc người góp vốn là pháp nhân Đài Loan hay nước ngoài cấu thành; người góp vốn về nguyên tắc chịu trách nhiệm trong phạm vi phần góp vốn. Công ty có 1 đến 3 giám đốc, bầu từ những người góp vốn. Người góp vốn không điều hành có quyền kiểm tra, nên không cần đặt giám sát viên riêng. Trừ khi điều lệ quy định khác, mỗi người góp vốn có 1 phiếu biểu quyết, nên quyền kiểm soát không nhất thiết khớp với tỷ lệ góp vốn. Việc chuyển nhượng phần vốn của người góp vốn thông thường về nguyên tắc cần sự đồng ý hơn một nửa số quyền biểu quyết của những người góp vốn khác; đối với giám đốc thì từ 2/3 trở lên. Vì vậy hình thức này phù hợp với công ty có quan hệ người góp vốn đơn giản, cấu trúc kiểm soát ổn định hơn là gọi vốn hay giao dịch phần vốn thường xuyên. Sau này có thể chuyển thành công ty cổ phần.

Công ty cổ phần: phù hợp khi muốn đưa nhà đầu tư khác vào hoặc có thể niêm yết

Đặc điểm của công ty cổ phần là vốn chia thành cổ phần. Về nguyên tắc cần từ 2 cổ đông trở lên, nhưng chính phủ hoặc pháp nhân có thể thành lập một mình, pháp nhân nước ngoài cũng có thể nắm 100%. Cổ phần về nguyên tắc được chuyển nhượng tự do, nhưng có ngoại lệ theo luật, và có thể thiết kế cổ phần đặc biệt, quyền chọn cổ phần nhân viên theo pháp luật. Vì vậy hình thức này phù hợp với doanh nghiệp muốn thu hút nhà đầu tư, giao dịch cổ phần, đãi ngộ bằng cổ phần cho nhân viên, mua bán và sáp nhập (M&A), niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên sàn cổ phiếu mới nổi (興櫃) sau này; không chỉ dành cho công ty lớn. Về quản trị, công ty không phát hành công chúng có thể theo điều lệ không lập hội đồng quản trị, chỉ đặt 1 hoặc 2 giám đốc. Công ty có một cổ đông là chính phủ hoặc pháp nhân cũng có thể theo điều lệ không đặt giám sát viên. Không phải mọi công ty cổ phần đều phải kiểm toán báo cáo tài chính năm. Ngưỡng kiểm toán chính của công ty thông thường là vốn góp đã nộp 30 triệu Đài tệ mới (新臺幣, TWD), hoặc chưa đạt mức đó nhưng doanh thu 100 triệu Đài tệ mới (TWD) hoặc 100 người tham gia bảo hiểm lao động; công ty phát hành công chúng theo pháp luật chứng khoán.

4. Thủ tục lập chi nhánh và công ty con khác nhau; chỉ lập công ty con mới phải qua thẩm định của Vụ Thẩm định Đầu tư, Bộ Kinh tế (經濟部投資審議司)

Khi công ty nước ngoài lập công ty con tại Đài Loan, về nguyên tắc phải tra cứu trước tên công ty, rồi xin phép đầu tư tại Vụ Thẩm định Đầu tư, Bộ Kinh tế. Sau khi được duyệt, chuyển vốn, hoàn tất thẩm định số vốn đầu tư và kiểm tra vốn do kế toán sư (會計師, CPA) thực hiện, rồi hoàn tất thành lập công ty và đăng ký thuế.

Ngược lại, khi công ty nước ngoài thông thường lập chi nhánh Đài Loan, về nguyên tắc không cần phép đầu tư của Vụ Thẩm định Đầu tư, mà Cục Phát triển Thương mại, Bộ Kinh tế (商業發展署) xử lý đăng ký chi nhánh và thẩm định vốn liên quan. Vẫn phải hoàn tất tra cứu tên, chuyển vốn lưu động, kiểm tra vốn và đăng ký thuế; thời gian thành lập thường nhanh hơn.

Trên đây là so sánh chung về các hình thức công ty, không phải tư vấn cho một giao dịch cụ thể. Chỉ chọn một hình thức công ty nhất định không bảo đảm giao dịch hợp pháp, cũng không bảo đảm tránh tranh chấp.

5. Đăng ký công ty và việc kỹ sư làm việc hợp pháp là hai việc khác nhau

Hoàn tất đăng ký công ty tại Đài Loan không có nghĩa là nhân viên tổng công ty nước ngoài đương nhiên được làm việc tại Đài Loan. Người nước ngoài làm việc tại Đài Loan phải có giấy phép làm việc hợp pháp (工作許可); nếu lưu trú dài hơn thì cũng cần xin thẻ cư trú (居留證). Về nguyên tắc, người sử dụng lao động xin giấy phép làm việc và thẻ cư trú tương ứng cho nhân viên nước ngoài.

Người quản lý của công ty con và chi nhánh Đài Loan của công ty nước ngoài xin giấy phép làm việc dễ hơn. Nhưng để xin giấy phép cho người nước ngoài thứ hai trở đi, tùy ngành, Bộ Lao động yêu cầu công ty đạt ngưỡng về vốn, doanh thu hoặc tiêu chí tương đương. Nếu dự định cho nhân viên nước ngoài làm việc tại Đài Loan, trước khi lập công ty Đài Loan phải xác nhận mức vốn có đạt ngưỡng hay không.

7. Cấu trúc phù hợp hơn theo giai đoạn phát triển kinh doanh

Sau đây là các tình huống giả định để cân nhắc, không bảo đảm rằng một cách làm cụ thể là hợp pháp hay đáng ưu tiên hơn.

Doanh nghiệp xuất khẩu giai đoạn đầu. Nếu chưa có nhân viên hay tồn kho tại Đài Loan và muốn xác nhận nhu cầu qua nhà phân phối độc lập, có thể xem trước cung ứng, quan hệ phân phối và phạm vi hoạt động tại Đài Loan. Nhưng bản thân hợp đồng phân phối không loại trừ mọi vấn đề pháp lý tại Đài Loan.

Doanh nghiệp mở rộng bán hàng và hỗ trợ kỹ thuật tại Đài Loan. Nếu dự kiến tuyển dụng tại Đài Loan và tiếp tục quản lý tồn kho, thu tiền, hỗ trợ khách hàng, nên so sánh cụ thể công ty con và chi nhánh, đồng thời đánh giá trách nhiệm hợp đồng, cách tổng công ty vận hành, thuế và nhân sự.

Doanh nghiệp đang khảo sát thị trường. Nếu trước khi lập tổ chức bán hàng chỉ muốn thu thập thông tin và liên lạc, có thể đánh giá văn phòng đại diện. Nếu kế hoạch thực tế gồm bán hàng tồn kho hoặc làm việc tại hiện trường, vẫn phải xác nhận riêng hoạt động đó có được phép không.

8. Tư vấn lần đầu chỉ cần chuẩn bị tổng quan vận hành, chưa cần nộp toàn bộ tài liệu mật

Khi tư vấn lần đầu, có thể sắp xếp thông tin cơ bản về tổng công ty và nhà góp vốn, mô tả chung về sản phẩm hoặc dịch vụ, luồng giao dịch dự kiến, kế hoạch nhân sự và cơ sở tại Đài Loan, cùng điều kiện hợp đồng và hỗ trợ mà khách hàng yêu cầu. Việc chưa quyết định có thể ghi “chưa xác định”.

Không cần đính kèm toàn bộ tài liệu mật của khách hàng hay dữ liệu quy trình chi tiết ngay lần liên hệ đầu. Sau khi cung cấp tên công ty đối tác để kiểm tra xung đột lợi ích, hãy theo hướng dẫn của người phụ trách để quyết định tài liệu cần thiết và cách gửi.

Câu hỏi thường gặp

Có khách hàng Đài Loan thì có bắt buộc phải thành lập công ty tại Đài Loan không?

Không thể kết luận chỉ vì khách hàng ở Đài Loan. Cần xem nhu cầu của khách hàng và hoạt động thực tế về kinh doanh, cơ sở, nhân sự cùng cấu trúc giao dịch tại Đài Loan, rồi chọn pháp nhân phù hợp nhất.

Thành lập công ty Đài Loan thì trách nhiệm của công ty mẹ có biến mất hoàn toàn không?

Nếu thành lập công ty con chứ không phải chi nhánh, công ty mẹ về nguyên tắc không chịu trách nhiệm theo hợp đồng ký nhân danh công ty con. Vẫn phải kiểm tra ngoại lệ lạm dụng tư cách pháp nhân và việc công ty mẹ có bảo lãnh hoặc nhận nghĩa vụ hợp đồng riêng hay không.

Có thể bắt đầu qua nhà phân phối rồi chuyển sang công ty tại Đài Loan không?

Có thể thiết kế chuyển đổi theo giai đoạn, nhưng cần rà soát chấm dứt hoặc sửa đổi hợp đồng hiện có, hợp đồng khách hàng, tồn kho, bảo hành và nhân sự.

Tư vấn cấu trúc gia nhập thị trường Đài Loan

Nếu dự kiến bán hàng, quản lý tồn kho, hỗ trợ lắp đặt hoặc tuyển dụng tại Đài Loan, hãy sắp xếp trước công việc tổng công ty tự thực hiện và công việc dành cho tổ chức tại Đài Loan. Văn phòng sẽ xác nhận nội dung tư vấn và xung đột lợi ích, rồi giải thích tài liệu cần thiết và phạm vi dịch vụ có thể cung cấp.

Ví dụ tiêu đề liên hệ: Tư vấn cấu trúc gia nhập thị trường Đài Loan của doanh nghiệp bán dẫn. Lần liên hệ đầu hãy cung cấp tên công ty, quốc gia tổng công ty, sản phẩm hoặc dịch vụ dự kiến, kế hoạch vận hành tại Đài Loan và ngôn ngữ tư vấn mong muốn. Tài liệu thiết kế mật và hợp đồng đầy đủ xin gửi sau khi nhận hướng dẫn riêng. Ngôn ngữ tư vấn thực tế và phạm vi nhận việc phải được xác nhận khi liên hệ.