Quý vị đã từng trải nghiệm thời kỳ các tiệm cắt tóc truyền thống thuở ban đầu của Đài Loan chưa?
Cách gội đầu ở các tiệm cắt tóc thời đó rất đặc biệt.
Ở đó không chỉ có dịch vụ cắt tóc, mà còn có cả cạo râu, chăm sóc da mặt cùng nhiều dịch vụ khác.
Hơn nữa, điểm quan trọng là khách có thể vừa ngồi gội đầu vừa được xoa bóp (按摩, massage) da đầu cùng vùng vai và cổ.
Chỉ cần cắt tóc một lần là đã được hưởng những dịch vụ hạng nhất như vậy, nên mức độ đáng đồng tiền quả thực rất cao.
Cách làm này rất giống với gội đầu kiểu Việt (越式洗髮).
Và những tiệm cắt tóc kiểu Đài Loan như thế vẫn còn là một ký ức văn hóa độc đáo của nhiều người Đài Loan.
(Nói vậy chắc cũng vô tình để lộ tuổi tác mất rồi nhỉ?)
Dù sao thì, nói về chuyện xoa bóp,
ở Đài Loan cũng có nhiều con phố chuyên về massage.
Các tiệm massage đủ loại nằm san sát nhau.
Có massage do người khiếm thị (視障者) thực hiện, massage chân, massage tinh dầu, massage kiểu Thái và nhiều loại khác nữa.
Về cơ bản, ai cũng có thể chọn loại massage hợp với sở thích của mình để giải tỏa căng thẳng.
Và lý do ngày nay có nhiều tiệm massage đến vậy có thể là nhờ một lần có người nộp đơn thỉnh cầu giải thích Hiến pháp (釋憲).
Khi Đài Loan ban hành và thi hành Luật Phúc lợi Người khuyết tật (殘障福利法) vào năm 1980,
trên thực tế chỉ người khiếm thị mới được hành nghề massage.
Người không khiếm thị làm nghề này là hành vi vi phạm pháp luật.
Quy định này kéo dài đến tận năm 2003, khi ông Lâm (林) đang kinh doanh một tiệm cắt tóc
đã thuê hai nhân viên không khiếm thị để cung cấp dịch vụ gội đầu và massage, rồi bị cảnh sát phát hiện.
Theo pháp luật khi đó, ông Lâm và hai nhân viên lần lượt bị áp dụng tiền phạt hành chính (罰鍰) là 40.000 Đài tệ mới (新臺幣4萬元, TWD), 10.000 Đài tệ (1萬元) và 20.000 Đài tệ (2萬元).
Ông Lâm cho rằng mức xử phạt này hết sức bất hợp lý nên đã nộp đơn thỉnh cầu Đại pháp quan (大法官) giải thích Hiến pháp.
Tại Đài Loan,
người khiếm thị gặp rất nhiều rào cản trong quá trình trưởng thành, sinh hoạt, học tập và giáo dục,
nên số ngành nghề mà họ có thể làm cũng rất hạn chế.
Vì vậy, nhà lập pháp khi đó, nhằm bảo vệ người khiếm thị là nhóm yếu thế,
đã xây dựng quy định bảo đảm cơ hội việc làm và quyền sinh tồn cho người khiếm thị.
Thế nhưng, cùng với dòng chảy thời đại và sự mở rộng của thị trường tiêu dùng,
dần dần xuất hiện ý kiến cho rằng việc chỉ bảo vệ quyền lợi của người khiếm thị đã hạn chế quá mức quyền nghề nghiệp của người không khiếm thị.
Trong quá trình tranh luận về vấn đề quyền nghề nghiệp giữa người khiếm thị và người không khiếm thị, đã xuất hiện nhiều ý kiến phản đối.
Ví dụ, có ý kiến băn khoăn rằng quy định thành văn chỉ cho phép người khiếm thị hành nghề massage liệu có phải là sự phân biệt đối xử đối với người không khiếm thị hay không,
và cũng có ý kiến đặt câu hỏi liệu quy định này có thực sự góp phần bảo vệ việc làm và cuộc sống của người khiếm thị hay không.
Cuối cùng, các Đại pháp quan đã tuyên bố điều luật chỉ cho phép người khiếm thị hành nghề massage là vi hiến (違憲).
Tương tự, tại Hàn Quốc, nơi cũng có nhiều người khiếm thị mưu sinh bằng nghề massage,
thông thường chỉ người khiếm thị đã lấy được chứng chỉ hành nghề mới được làm nghề này.
Tất nhiên, đã có thời chính phủ Hàn Quốc từng cấp chứng chỉ massage cho cả người không khiếm thị,
và nhiều người khiếm thị lo sợ mất kế sinh nhai nên đã tiến hành những cuộc biểu tình dữ dội.
Hiện nay ở Hàn Quốc vẫn chỉ những người khiếm thị đã lấy được chứng chỉ mới được hành nghề massage,
và trường hợp không có chứng chỉ mà vẫn thu tiền massage của người khác
thì theo "Luật Y tế" của Hàn Quốc có thể bị phạt tù đến 3 năm.
Trường hợp người không khiếm thị kinh doanh dịch vụ massage thì có thể bị phạt tù đến 5 năm.
Qua đó có thể thấy mỗi quốc gia áp dụng những cách tiếp cận khác nhau để bảo vệ quyền lợi của các nhóm khác nhau.
Việc bảo vệ quyền lợi của từng nhóm không ngừng thay đổi theo dòng chảy thời đại,
và nhà lập pháp luôn nỗ lực tìm ra giải pháp tương đối cân bằng để giải quyết xung đột lợi ích.
Ngày nay nhiều người chọn massage để giải tỏa căng thẳng,
nhưng trong quá trình đó, các vụ quấy rối tình dục (性騷擾) hoặc dâm ô (猥褻) vẫn liên tục xảy ra.
Ban đầu chỉ đơn giản là muốn đi massage để giải tỏa căng thẳng,
nhưng lại có những trường hợp bị quấy rối tình dục và để lại sang chấn tâm lý suốt đời.
Tại Đài Loan, nếu trong quá trình massage quý vị cảm thấy có bất kỳ điều gì khó chịu hoặc bất thường,
hãy lập tức nói ra hoặc yêu cầu dừng lại để tự bảo vệ mình.
Nếu quý vị cảm thấy mình đã bị quấy rối tình dục,
hãy cùng một người bạn đáng tin cậy hoặc một luật sư Đài Loan đến đồn cảnh sát (警察局) để trình báo (報案).
