Mới tốt nghiệp ở Đài Loan: nhận việc, lương thử việc và hạn miễn giấy phép

Người tốt nghiệp thuộc diện miễn giấy phép làm việc vẫn được bảo vệ về lương thử việc. Theo Bộ Lao động, với công việc thuộc phạm vi Luật Tiêu chuẩn lao động Đài Loan, thỏa thuận trả thấp hơn lương tối thiểu hoặc không trả tiền tăng ca trong thời gian thử việc đều vô hiệu.

Người Việt vừa tốt nghiệp tại Đài Loan còn cần xác định mình được nhận việc từ khi nào. Ngoại lệ miễn giấy phép cho người mới tốt nghiệp gắn với bằng cấp và việc gia hạn cư trú đã được chấp thuận. Có ARC chưa đủ.

Ai được làm việc trong thời gian gia hạn sau tốt nghiệp?

Điều 12 Luật Tuyển dụng và sử dụng chuyên gia nước ngoài miễn giấy phép làm việc cho người nước ngoài có bằng từ bậc phó cử nhân, 副學士, trở lên tại Đài Loan, trong thời gian được Sở Di dân (NIA) cho phép gia hạn cư trú theo tư cách người mới tốt nghiệp.

Theo Điều 11 quy định về cư trú, người tốt nghiệp phải nộp xin gia hạn trước khi thời hạn cư trú hiện tại kết thúc. Khi được chấp thuận, thời hạn thẻ được kéo dài một năm tính từ ngày kế tiếp ngày hết hạn cư trú cũ. Nếu còn nhu cầu, có thể xin gia hạn thêm một lần trước khi thời gian đó kết thúc; tổng thời gian gia hạn tối đa hai năm. Năm thứ hai cần được xin tiếp.

Vì vậy, bằng cấp ở Việt Nam hoặc giấy hoàn thành khóa tiếng Hoa không tự đáp ứng điều kiện về bằng cấp trong Điều 12. Bạn cần xem cả căn cứ gia hạn. Biên nhận hồ sơ chưa phải chấp thuận.

Cơ quan Phát triển nguồn nhân lực (WDA) xác nhận cơ chế này áp dụng từ ngày 01/01/2026. Có thể làm toàn thời gian hoặc bán thời gian, không giới hạn ngành hay chức vụ, nhưng nghề yêu cầu chứng chỉ chuyên môn hoặc đăng ký hành nghề vẫn phải đáp ứng điều kiện đó.

ARC của người thuộc diện này được ghi “持證人工作不須申請工作許可”, nghĩa là người giữ thẻ không phải xin giấy phép làm việc. Khi trao đổi với bên tuyển dụng, bạn nên chỉ rõ dòng ghi chú và thời hạn trên hồ sơ. WDA có hướng dẫn đổi thẻ cho người đã được cấp ARC diện tìm việc trước khi quy định mới có hiệu lực.

Lương thử việc phải so với đúng năm

Bộ Lao động đã công bố mức lương tối thiểu cho năm tới. Mức đó chưa áp dụng.

Mức tháng dành cho người hưởng lương tháng làm đủ thời giờ bình thường theo giới hạn luật định; mức giờ dành cho người được trả theo giờ. Bộ Lao động giải thích rằng mức tối thiểu được tính cho giờ làm bình thường, không cộng tiền tăng ca hoặc khoản trả thêm do làm vào ngày nghỉ để bù cho phần thiếu. Tiền tăng ca tính riêng.

Số tiền vào tài khoản chưa nói hết. Phiếu lương cần cho thấy kỳ lương, ngày công, các thành phần lương và khoản khấu trừ; trường hợp mới vào làm giữa tháng hoặc có ngày nghỉ không hưởng lương còn cần đối chiếu cách tính tương ứng. Mức tối thiểu cũng không cho phép công ty tự giảm mức lương cao hơn đã thỏa thuận xuống bằng mức sàn.

Khi nhận thư tuyển dụng, nên ghi rõ mức lương trong thời gian thử việc, mức sau thử việc, cách trả lương và ngày thanh toán. Nếu công ty chỉ nói “qua thử việc sẽ tính lại”, bạn chưa có một con số để đối chiếu. Có thể đề nghị xác nhận bằng email.

Không đạt thử việc và khoản lương còn thiếu

Theo hướng dẫn về thử việc của Bộ Lao động, việc chấm dứt hợp đồng vẫn cần căn cứ pháp luật; không thể thỏa thuận rằng công ty được tùy ý cho nghỉ bất cứ lúc nào vì đang thử việc. Khi đánh giá không đạt và chấm dứt vì không thể đảm nhiệm công việc, còn phải xem nghĩa vụ báo trước và trợ cấp chấm dứt theo điều kiện áp dụng. Kết quả thử việc không tự biến việc công ty cho nghỉ thành việc người lao động tự xin nghỉ.

Bạn được yêu cầu ký đơn tự nghỉ dù chính công ty bảo không cần đến nữa? Nên giữ thông báo của công ty và đề nghị họ ghi rõ lý do, ngày kết thúc, số tiền còn phải thanh toán. Đọc nội dung trước khi ký. Email tuyển dụng, bảng chấm công và phiếu lương cần được giữ cùng nhau.

Điều 23 Luật Tiêu chuẩn lao động yêu cầu cung cấp chi tiết cách tính từng thành phần lương. Theo Điều 30, chủ sử dụng phải lưu hồ sơ chấm công ghi đến phút và không được từ chối khi người lao động xin bản sao. Những tài liệu này giúp xác định giờ đã làm và khoản đang thiếu, kể cả khi công việc chỉ kéo dài một thời gian ngắn.

Tranh chấp về lương có thể được đề nghị hòa giải tại cơ quan có thẩm quyền của thành phố hoặc huyện nơi bạn làm việc, theo Điều 9 Luật Giải quyết tranh chấp lao động. Khi nêu yêu cầu, cần tách tiền lương bình thường, tiền tăng ca và khoản khác, đồng thời lưu cách tính mỗi khoản.

Ngày hết hạn cư trú vẫn cần theo dõi

Thời gian miễn giấy phép kết thúc cùng thời gian gia hạn thuộc diện này. Nếu muốn tiếp tục làm công việc chuyên môn hoặc kỹ thuật sau đó, WDA hướng dẫn chủ sử dụng xin giấy phép theo quy định hiện hành. Không nên chờ hết thời gian được phép mới trao đổi về hồ sơ tiếp theo.

Để đề nghị xem xét tranh chấp lương hoặc vấn đề cư trú theo pháp luật Đài Loan, bạn có thể gửi bản tóm tắt không kèm số giấy tờ cá nhân đến wei@hoveringlaw.com.tw. Hãy nêu ngày nhận việc và ngày hết hạn cư trú để xác nhận phạm vi cần xem xét, đồng thời thống nhất cách trao đổi. Tư vấn được thực hiện bằng tiếng Trung, Anh, Nhật và Hàn; email tiếng Việt không đồng nghĩa đã nhận vụ việc hay nhận tư vấn bằng tiếng Việt.

Trước ngày nhận việc, bộ phận nhân sự cần có cùng thông tin với bạn về căn cứ được làm việc, thời hạn áp dụng và mức lương đã thỏa thuận. Ba nội dung đó nên được lưu bằng giấy tờ bạn có thể tự đối chiếu.

Nguồn chính thức

• Luật Tuyển dụng và sử dụng chuyên gia nước ngoài, Điều 12; Quy định về lưu trú, cư trú và thường trú, Điều 11.
• WDA: người mới tốt nghiệp được miễn giấy phép trong thời gian gia hạn cư trú.
• Bộ Lao động: quyền trong thời gian thử việc, mức lương tối thiểu theo năm và cách xác định lương tối thiểu.
• Luật Tiêu chuẩn lao động, Điều 23 và Điều 30.
• Luật Giải quyết tranh chấp lao động, Điều 9.

Đối chiếu nguồn ngày 25/10/2026. Bài viết cung cấp thông tin chung theo pháp luật Đài Loan cho người nước ngoài mới tốt nghiệp tại đây. Phần tiền lương và thử việc áp dụng cho quan hệ lao động thuộc Luật Tiêu chuẩn lao động; không dùng quy định về thử việc của Việt Nam để kết luận quyền lợi tại Đài Loan.