Giả sử hợp đồng sắp hết, bạn đã tìm được chỗ làm mới, nhưng môi giới báo phải nộp thêm một tháng lương mới làm thủ tục đổi chủ. Khoản tiền ấy có thể được gọi là “phí mua việc”, “phí giới thiệu” hoặc “phí đổi chủ”. Chỉ nghe tên gọi thì chưa đủ: cần biết ai thu, thu cho việc gì và căn cứ nào cho phép thu.
Với lao động thuộc diện áp dụng dưới đây, môi giới tại Đài Loan không được thu thêm phí giới thiệu việc làm chỉ vì bạn đổi chủ hoặc gia hạn hợp đồng. Phí dịch vụ hằng tháng có quy định riêng; cũng không phải cứ ghi trong hợp đồng là được thu bất kỳ số tiền nào. Hướng dẫn tiếng Việt của Cục Phát triển nguồn nhân lực Đài Loan (WDA) nêu rõ việc yêu cầu một tháng lương để tìm chủ mới khi hết hợp đồng là không hợp pháp.
Bài này áp dụng cho trường hợp nào?
Bài viết dành cho bạn đang làm việc tại Đài Loan theo diện lao động di trú, chẳng hạn công nhân nhà máy, người chăm sóc tại gia đình hoặc cơ sở chăm sóc, với giấy phép thuộc các điểm 8–10, khoản 1, Điều 46 Luật Dịch vụ việc làm. Căn cứ là loại công việc và giấy phép, không phải chỉ vì bạn mang quốc tịch Việt Nam. Điều 46 là nơi xác định nhóm công việc này.
Đừng áp dụng nguyên bảng phí dưới đây cho người làm việc chuyên môn, du học sinh, người có quyền làm việc theo diện vợ/chồng hoặc mọi người Việt tại Đài Loan. Một số nhóm giấy phép khác chịu quy định thu phí khác tại Điều 5. Bài này cũng chỉ nói về khoản thu của môi giới tại Đài Loan, không kết luận về phí của doanh nghiệp đưa người lao động đi làm việc ở Việt Nam.
Phí dịch vụ khác “phí mua việc” ở đâu?
Phí dịch vụ là khoản thu cho những dịch vụ thuộc phạm vi được phép, như hỗ trợ sinh hoạt, sắp xếp khám sức khỏe, tư vấn hoặc phiên dịch. Phí giới thiệu việc làm là khoản thu để kết nối người tìm việc với chủ sử dụng lao động. Hai khoản này không thể đổi tên cho nhau để thu thêm tiền.
Đối với nhóm lao động nêu trên, Điều 6 của quy định về phí và phần hỏi đáp của WDA xác định môi giới chỉ được thu phí dịch vụ từ người lao động, không được thu thêm phí đăng ký hay phí giới thiệu. Việc hết hạn hợp đồng, tiếp tục làm cho chủ cũ hoặc chuyển sang chủ mới không tạo ra quyền thu “phí mua việc”.
Vì vậy, nếu được yêu cầu nộp một khoản để “giữ chỗ làm” hoặc “lo chủ mới”, bạn nên yêu cầu giải thích bằng văn bản trước khi trả. Một khoản thu bị cấm không trở thành hợp pháp chỉ vì bạn đã ký đồng ý. Điều 35 giao cơ quan có thẩm quyền quy định loại phí và mức thu; điểm 5, khoản 1, Điều 40 cấm môi giới yêu cầu, thỏa thuận thu hoặc nhận khoản ngoài tiêu chuẩn quy định hay lợi ích bất chính khác. Luật Dịch vụ việc làm.
Mỗi tháng được thu tối đa bao nhiêu?
Với cơ sở môi giới hoạt động vì lợi nhuận phục vụ nhóm lao động trên, trần phí dịch vụ được tính theo thời gian làm việc cộng dồn tại Đài Loan sau lần nhập cảnh đang xét:
| Thời gian làm việc cộng dồn | Phí dịch vụ tối đa mỗi tháng |
|---|---|
| Năm thứ nhất | 1.800 Đài tệ |
| Năm thứ hai | 1.700 Đài tệ |
| Từ năm thứ ba trở đi | 1.500 Đài tệ |
Đây là mức trần, không phải khoản bạn mặc nhiên phải trả đủ. WDA nêu ba điều kiện thu phí: có hợp đồng bằng văn bản, có dịch vụ thực tế và không thu trước. Chẳng hạn, không được yêu cầu bạn nộp trước phí dịch vụ của những tháng chưa đến. Hướng dẫn về ba điều kiện thu phí.
Đổi chủ khi vẫn ở Đài Loan không làm thời gian tính phí quay lại năm thứ nhất. Ví dụ, sau lần nhập cảnh đang xét, bạn đã làm việc cộng dồn 20 tháng rồi đổi chủ mà không xuất cảnh. Sang tháng làm việc thứ 21, trần vẫn thuộc năm thứ hai; môi giới không được lấy lý do “chủ mới, hợp đồng mới” để tính lại 1.800 Đài tệ.
Điều 6 còn có trường hợp riêng: người đã từng được thuê làm việc từ hai năm trở lên, xuất cảnh vì quan hệ lao động chấm dứt hoặc giấy phép tuyển dụng hết hạn, rồi nhập cảnh lại để làm cho cùng chủ sử dụng lao động, chịu trần 1.500 Đài tệ mỗi tháng. Không nên suy ra rằng mọi lần ra nước ngoài đều làm cách tính bắt đầu lại, hoặc toàn bộ thời gian làm việc trong đời tại Đài Loan luôn được cộng chung. Nếu có nhiều lần xuất nhập cảnh, hãy nhờ kiểm tra đúng hồ sơ của bạn.
Với cơ sở môi giới phi lợi nhuận, Điều 7 quy định mức trần bằng 80% mức tương ứng, không dùng nguyên bảng trên. Điều 5–7 của Quy định về các khoản phí và mức thu của cơ sở dịch vụ việc làm tư nhân.
Có phải mọi khoản tiền khi đổi chủ đều bất hợp pháp?
Không. Cần tách tiền môi giới thu cho dịch vụ của mình khỏi khoản hợp lệ phải trả cho cơ quan nhà nước, cơ sở khám sức khỏe hoặc bên thứ ba. Ví dụ, việc sắp xếp một buổi khám và tiền khám do cơ sở y tế thu là hai việc khác nhau. Điều đó không có nghĩa môi giới được gộp mọi khoản vào một “gói đổi chủ” rồi tự định giá.
Bạn có thể yêu cầu bảng kê ghi rõ từng khoản, người nhận tiền, mục đích, căn cứ thu và chứng từ của bên thực sự cung cấp dịch vụ. Nếu môi giới nói đang thu hộ, hãy yêu cầu chứng từ tương ứng và hỏi 1955 xem khoản đó có áp dụng cho trường hợp của bạn không. Chỉ có tên “phí hồ sơ” hoặc “phí hành chính” chưa đủ để xác định khoản thu hợp pháp.
Khi môi giới thu tiền, họ phải cấp biên nhận theo Điều 4 của Quy định cấp phép và quản lý cơ sở dịch vụ việc làm tư nhân. Bạn nên kiểm tra biên nhận có thể hiện số tiền, ngày thu, nội dung và bên thu để sau này đối chiếu.
Nếu đang bị yêu cầu nộp tiền, bạn nên làm gì?
Trước hết, lưu lại yêu cầu thanh toán và đề nghị giải thích từng khoản. Bạn có thể nhắn:
Xin gửi cho tôi bảng kê số tiền phải trả, nội dung từng khoản, căn cứ thu, thời gian dịch vụ và mẫu biên nhận. Khoản này là phí dịch vụ tháng nào, hay phí trả cho bên thứ ba?
Sau đó, gom các giấy tờ sẵn có vào một chỗ:
- Hợp đồng với môi giới, hợp đồng lao động và bảng kê phí.
- Biên nhận, chứng từ chuyển tiền và tin nhắn yêu cầu thanh toán.
- Ngày nhập cảnh, các giai đoạn làm việc và giấy tờ đổi chủ, để kiểm tra đúng năm tính phí.
Nếu đã trả tiền mà không có biên nhận, vẫn nên giữ tin nhắn, chứng từ ngân hàng và ghi lại thời điểm, số tiền, người nhận. Không cần đưa hộ chiếu hoặc thẻ cư trú lên mạng xã hội để hỏi ý kiến; chỉ cung cấp hồ sơ cần thiết qua kênh tiếp nhận phù hợp.
Bạn có thể gọi 1955 và đề nghị hỗ trợ bằng tiếng Việt. Đây là đường dây miễn phí, phục vụ 24 giờ mỗi ngày. Bạn có thể hỏi trước để hiểu quyền lợi, chưa cần quyết định khiếu nại ngay. Nếu muốn phản ánh khoản thu, hãy trình bày rõ ai yêu cầu, bao nhiêu tiền, cho việc gì, đã trả hay chưa và bạn có chứng từ nào. Thông tin tiếng Việt về tư vấn và tiếp nhận khiếu nại; dịch vụ 1955 miễn phí, có hỗ trợ tiếng Việt 24 giờ.
Gọi 1955 hoặc nộp phản ánh không đồng nghĩa bạn sẽ tự động được hoàn tiền, được đổi chủ hay được gia hạn giấy phép cư trú. Kết quả còn tùy hồ sơ và thủ tục liên quan. Bạn cũng cần hỏi riêng về thời hạn phải hoàn tất việc chuyển đổi.
Đừng để tranh chấp phí làm lỡ thủ tục đổi chủ
Việc môi giới có thu sai hay không và việc bạn được phép làm cho chủ mới là hai vấn đề cần xử lý song song. Khiếu nại phí không cho phép bạn tự bắt đầu công việc mới khi chưa hoàn tất thủ tục, giấy phép cần thiết. Bạn có thể liên hệ cơ quan dịch vụ việc làm công lập, môi giới hợp pháp hoặc Trung tâm Tuyển dụng trực tiếp để được hướng dẫn. WDA hướng dẫn đổi chủ hợp pháp.
Trước khi trả một khoản được gọi là “phí đổi chủ”, hãy làm rõ ba điều: đó là tiền gì, ai thực sự nhận và có chứng từ nào. Nếu câu trả lời chỉ là “ai đổi chủ cũng phải đóng”, bạn có lý do để nhờ 1955 kiểm tra trước.
Thông tin pháp luật được đối chiếu ngày 4/10/2026 theo giờ Đài Loan. Bài viết cung cấp thông tin chung cho nhóm lao động nêu trên; trường hợp cụ thể cần được kiểm tra theo giấy phép và hồ sơ thực tế.
Bài viết này cung cấp thông tin chung, không phải là tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể.
