Sa likod ng iisang bilang sa payslip ng factory worker sa Taiwan, may tatlong magkakaibang tanong: tama ba ang oras at overtime, may batayan ba ang bawat kaltas, at magkano ang singil ng broker.
Overtime at ang talaan ng pagpasok
Saklaw ng Labor Standards Act (勞動基準法) ang manufacturing (Artikulo 3). Kaya ayon sa Direct Hiring Service Center ng WDA, sa batas na iyon nakabatay ang oras at overtime ng factory worker, Pilipino man o hindi.
Para sa overtime sa karaniwang araw, hindi bababa sa isang-katlo ng hourly wage ang dagdag sa unang dalawang oras, at hindi bababa sa dalawang-katlo sa susunod na dalawang oras. May hiwalay na patakaran sa trabaho tuwing rest day (Artikulo 24). Limitado rin ang oras: kailangan ng pagsang-ayon ng union, o ng labor-management meeting kung walang union, para magpa-overtime. Hanggang 12 oras kada araw ang kabuuan, kasama ang regular na oras, at 46 oras kada buwan ang overtime; sa panibagong pagsang-ayon ng union o ng meeting, puwedeng umabot ng 54 oras kada buwan at 138 oras kada tatlong buwan (Artikulo 32, talata 2). Kung may 30 o higit pang manggagawa ang employer, kailangan din niyang iulat sa local authority ang paggamit ng mas mataas na limitasyong ito (talata 3).
Sa attendance record nakasalalay ang bilang ng oras. Dapat itong itala ng employer araw-araw hanggang minuto at itago nang limang taon, at hindi siya puwedeng tumanggi kapag humingi ka ng kopya (Artikulo 30, talata 5 at 6). Humingi ng kopya ng buong buwan bago ihambing ang oras sa payslip.
Sino ang may batayan sa bawat kaltas?
Category 2 (第二類外國人) ang tawag ng batas sa manggagawa sa factory, dahil designated work ito sa ilalim ng item 10 ng Artikulo 46 (Artikulo 5, item 1 ng review standards). Kaya ayon sa Artikulo 66, talata 1 ng Regulations on the Permission and Administration of the Employment of Foreign Workers, nakalimbag sa Chinese at sa sariling wika ng manggagawa ang payslip. Nakalista rito ang aktuwal na natanggap, mga bahagi ng sahod, kabuuan at paraan ng pagbabayad, pati ang health insurance, labor insurance, income tax, board and lodging at welfare fund na pasanin ng manggagawa, garnishment at iba pang kaltas na pinapayagan ng batas. Limang taon itong itinatabi ng employer.
Buo at direkta ang dapat na bayad sa manggagawa, maliban kung iba ang itinakda ng batas o napagkasunduan (LSA Artikulo 22, talata 2). Sa category 2, dapat ibigay nang buo at direkta ang sahod matapos ang mga pinahihintulutang kaltas. Kung hindi cash ang bayad, kailangang ibigay ng employer sa manggagawa ang kaugnay na patunay ng pagbabayad at magtago rin ng kopya (Artikulo 66, talata 5). Hindi lahat ng kaltas ay mali. Ano ang batayan ng bawat linya, at paano ito kinuwenta? Sa board and lodging, sinabi ng MOL na puwede itong ibilang sa sahod kung napagkasunduan bago ka pumasok sa Taiwan at nakasulat sa kontrata, at hindi ito puwedeng baguhin ng employer nang mag-isa habang umiiral ang kontrata.
Service fee ng broker at gastos bago ang pagdating
Service fee ang itinatakda ng Artikulo 6 ng fee standard para sa for-profit na broker na tumulong sa factory work. Ayon sa kabuuang panahon ng pagtatrabaho mo sa Taiwan mula sa pagpasok na ito, karaniwang hindi hihigit sa NT$1,800 kada buwan sa unang taon, NT$1,700 sa ikalawa at NT$1,500 mula sa ikatlo. NT$1,500 agad ang limitasyon kung nakapagtrabaho ka na nang hindi bababa sa dalawang taon, umalis ng Taiwan dahil natapos ang employment o nag-expire ang permit, at bumalik sa parehong employer. Bawal ding singilin ito nang patiuna. Hindi maaaring kaltasin ng employer sa sahod ang service fee para ibayad sa broker. Ang manggagawa ang nagbabayad nito sa broker ayon sa kanilang kasunduan, matapos maibigay ang serbisyo (paliwanag ng WDA noong 2021).
Bawal sa broker ang maningil nang lampas sa standard o tumanggap ng iba pang di-nararapat na benepisyo, at ang pagpigil sa permit o ID mo laban sa kagustuhan mo o ng employer (ESA Artikulo 40, items 5 at 10). Humingi ng resibong may buwan, halaga at pangalan ng tumanggap. Karaniwang itinatabi ng employer para sa inspeksiyon ang kontrata at ang beripikadong 入國工作費用及工資切結書, ang affidavit tungkol sa gastos sa pagpasok at sa sahod (Artikulo 66, talata 3 at 4). Hindi kailangan ang affidavit kapag ang dating manggagawa ay muling ni-recruit mismo ng employer, walang broker, at ang central authority ang nagpadala ng mga dokumento ng aplikasyon (Artikulo 32, talata 2). Saklaw ng batas ng Pilipinas ang bayad sa recruitment agency doon, kaya sa Pilipinas kailangan ng abogado o ahensiya.
Reklamo at mediation kapag hindi tugma ang bilang
Kung hindi buo ang bayad, puwedeng utusan ng awtoridad ang employer na magbayad sa loob ng takdang panahon (LSA Artikulo 27). Puwede ring maghain ng mediation sa awtoridad ng lungsod o county kung saan ka nagtatrabaho (Artikulo 9, talata 1 ng Act for Settlement of Labor-Management Disputes). Kapag nagtagumpay ito, ituturing na kontrata ng dalawang panig ang napagkasunduan (Artikulo 23). Bago pumirma, basahin ang halaga, petsa ng bayad at claims na ituturing na tapos na.
Batayan ang hindi pagbabayad ng sahod para tapusin ng manggagawa ang kontrata nang walang paunang abiso (Artikulo 14, talata 1, item 5); ipinaliwanag ito sa artikulo tungkol sa kusang pagbibitiw at separation pay. Kailangan pa ring aprubahan ng MOL ang paglipat, at tumutukoy ang Artikulo 59, item 3 sa kontratang natapos na. Hindi pahintulot sa bagong trabaho ang reklamo lamang.
Kung gusto mong ipasuri ang isang buwan ng payslip ayon sa batas ng Taiwan, mag-email sa wei@hoveringlaw.com.tw o gamitin ang contact page. Sa English, Chinese, Japanese o Korean isinasagawa ang konsultasyon, at pag-uusapan muna ang wika; hindi pangako ng konsultasyon sa Filipino ang artikulong ito. Para sa unang email, maikling buod lang, ang pangalan ng employer at ng broker para sa conflict check, at anumang deadline. Huwag munang ilakip ang buong payslip, bank statement, kopya ng ID o orihinal na kontrata. Sapat nang simulan sa isang buwan: ang oras ayon sa attendance record, ang oras ayon sa payslip at ang pagkakaiba.
Mga Sanggunian
Sinuri noong 24 Oktubre 2026.
- Labor Standards Act (勞動基準法), Artikulo 3, 14, 22, 24, 27, 30 at 32.
- Employment Service Act (就業服務法), Artikulo 40 at 59.
- Regulations on the Permission and Administration of the Employment of Foreign Workers (雇主聘僱外國人許可及管理辦法), Artikulo 32 at 66.
- Review Standards and Employment Qualifications for Foreign Workers Engaged in Work Specified in Subparagraphs 8 to 10, Paragraph 1, Article 46 of the Employment Service Act (外國人從事就業服務法第四十六條第一項第八款至第十款工作資格及審查標準), Artikulo 5.
- Standards for Fee-charging Items and Amounts of the Private Employment Services Institution (私立就業服務機構收費項目及金額標準), Artikulo 6.
- Act for Settlement of Labor-Management Disputes (勞資爭議處理法), Artikulo 9 at 23.
- Ministry of Labor, Q&A tungkol sa mga dayuhang manggagawa at minimum wage.
- WDA Direct Hiring Service Center, oras ng trabaho ng mga dayuhan.
- Workforce Development Agency, paliwanag tungkol sa service fee ng broker (23 Hunyo 2021).
Mga madalas itanong
- Puwede bang Chinese lang ang payslip na ibinibigay sa akin?
- Para sa mga manggagawang saklaw ng category 2, kasama ang factory work sa ilalim ng Artikulo 46 ng Employment Service Act, hinihingi ng Artikulo 66 ng Regulations on the Permission and Administration of the Employment of Foreign Workers na nakalimbag ang payslip sa Chinese at sa sariling wika ng manggagawa. Dapat nakalista rito ang aktuwal na natanggap, ang mga bahagi ng sahod at ang mga kaltas, at limang taong itinatabi ito ng employer. Kung Chinese lang ang ibinigay sa iyo, ihain ang tanong na iyon sa employer at sa awtoridad.
- Puwede bang ikaltas sa sahod ang service fee ng broker?
- Hindi, ayon sa paliwanag ng Workforce Development Agency noong 2021: ang manggagawa ang nagbabayad ng service fee sa broker ayon sa kanilang kasunduan, matapos maibigay ang serbisyo, at hindi ito maaaring kaltasin ng employer sa sahod. Ayon sa Artikulo 6 ng fee standard, karaniwang hindi hihigit sa NT$1,800 kada buwan sa unang taon, NT$1,700 sa ikalawa at NT$1,500 mula sa ikatlo; NT$1,500 agad kung nakapagtrabaho ka na nang hindi bababa sa dalawang taon, umalis ng Taiwan dahil natapos ang employment o nag-expire ang permit, at bumalik sa parehong employer. Hindi ito puwedeng singilin nang patiuna.
- May karapatan ba akong humingi ng kopya ng attendance record ko?
- Para sa mga manggagawang saklaw ng Labor Standards Act, tulad ng factory worker, dapat itala ng employer ang pagpasok araw-araw hanggang minuto at itago ito nang limang taon. Kapag humingi ang manggagawa ng kopya, hindi puwedeng tumanggi ang employer, ayon sa Artikulo 30, talata 5 at 6. Humingi nang nakasulat at itago ang patunay ng paghingi.
Ang artikulong ito ay nagbibigay ng pangkalahatang impormasyon at hindi ito legal na payo para sa isang partikular na kaso.
