Namatay ang inaalagaan: paglipat ng employer ng caregiver sa Taiwan

Nakasulat mismo sa Employment Service Act (就業服務法) na dahilan ng paglipat ng employer ang pagkamatay ng employer o ng taong inaalagaan (Artikulo 59, talata 1, item 1). Kailangan pa ring aprubahan ito ng Ministry of Labor (MOL), at may orasan na tumatakbo habang naghihintay ka.

Pagkatapos ng employment, tatlong araw lang ang palugit ng employer para ipaalam ito nang nakasulat sa local labor authority, sa National Immigration Agency (NIA) at sa pulisya, ayon sa Artikulo 56, talata 1. Dahilan iyon para bawiin ang work permit (Artikulo 73, item 3), at kapag binawi, ipinag-uutos ang pag-alis sa Taiwan maliban kung may ibang itinakda ang batas (Artikulo 74, talata 1). Para sa caregiver na pasok sa Artikulo 59, MOL ang nagtatakda ng palugit para makalipat (Transfer Procedure Regulations, Artikulo 4).

Ang 60 araw ng paglipat

Ikaw o ang dating employer ang puwedeng maghain ng aplikasyon. Kailangan ang death certificate ng inaalagaan at dokumentong nagpapakitang pumapayag kang lumipat; kung may kulang, puwedeng i-verify ng awtoridad at hindi na hingin (Artikulo 2). Kapag naitala na ng MOL ang datos sa sistema, 60 araw na simula kinabukasan ang hawak ng public employment service para ayusin ang paglipat. Puwede itong dagdagan ng 60 araw, isang beses lang, kapag may espesyal na kalagayan at inaprubahan; ihain ang kahilingan sa loob ng huling 14 araw ng unang panahon (Artikulo 11, talata 1 at 5).

May lingguhang coordination meeting na bukas sa publiko. Dalhin ang passport at Alien Resident Certificate (ARC), maliban kung iligal na kinuha ng iba ang mga ito. Kapag hindi ka sumipot nang walang makatwirang dahilan, ituturing na isinuko mo ang paglipat (Artikulo 10). Karaniwang sa parehong kategorya lang ang paglipat, at iisa ang household helper, household caregiver at institutional care (Artikulo 8).

Kapag walang bagong employer sa dulo ng panahon, o absent ka sa meeting nang walang dahilan, aabisuhan ng public employment service ang dating employer na ayusin at tiyakin ang pag-alis mo sa loob ng 14 araw mula kinabukasan ng meeting, maliban kung inaprubahan ng MOL ang espesyal na kalagayan mo (Artikulo 11, talata 3).

Kung aalis ka ng Taiwan habang may bisa pa ang work permit dahil natapos ang employment, kailangang abisuhan ng employer ang local authority bago ka umalis, at ang authority ang hahanap sa tunay mong kagustuhan at magbe-verify nito (Artikulo 68, talata 2 ng Regulations on the Permission and Administration of the Employment of Foreign Workers). May pagkakataon kang sabihing gusto mong lumipat.

Day off at oras: kontrata ang batayan

Hindi saklaw ng Labor Standards Act (勞動基準法) ang household caregiver, ayon sa MOL; kasunduan ang batayan ng sahod. Ganoon din sa oras at pahinga, sabi ng Direct Hiring Service Center ng Workforce Development Agency (WDA); sa factory, construction at institutional care na sakop ng batas, dalawang araw ng pahinga sa bawat pito ang patakaran.

Nakasulat dapat ang kontrata at may takdang panahon; kapag walang nakasulat na panahon, ang panahon ng permit ang ituturing (ESA Artikulo 46, talata 3). Kailangan itong nasa Chinese, may salin sa sariling wika ng manggagawa (Artikulo 65). Noong 2018, sinabi ng MOL na kasama sa kinakailangang laman ng kontrata ang sapat na pahinga at isang araw na day off kada pitong araw, at hinimok nito ang mga employer na tumupad (pahayag noong 10 Hunyo 2018).

Nasa kopya mo ba ang clause tungkol sa day off at sa trabaho tuwing day off? Itala rin sa kalendaryo ang mga araw na talagang nakapagpahinga ka. Ihambing ang mga naitalang araw ng pahinga sa nakasaad sa kontrata.

Pang-aabuso: mas maluwag ang paglipat

Iba ang takbo kapag may pang-aabuso. Hindi na limitado sa parehong kategorya ang nakaranas ng sexual assault, sexual harassment, pambubugbog, o natukoy na biktima ng human trafficking (Artikulo 8). Kung binawi ng MOL ang permit pagkatapos ng pananakit mula sa employer, sa kaniyang empleyado o manager, sa kamag-anak o sa inaalagaan, hindi na limitado sa isang beses ang extension (Artikulo 11, talata 2).

Bawal sa employer ang pilitin kang magtrabaho gamit ang dahas o iba pang labag sa batas na paraan, at ang iligal na pag-iingat ng passport o ARC mo (ESA Artikulo 57, items 7 at 8). Dapat ding mag-ulat ang broker sa loob ng 24 oras kapag alam niyang pinaghihinalaang biktima ka ng sexual assault, human trafficking, paghihigpit sa kalayaan, malubhang pananakit o pagpatay mula sa employer, sa inaalagaan o sa kasamang pamilya (ESA Artikulo 40, item 19).

Puwedeng ihain sa local labor authority kung saan ka nagtatrabaho ang hindi pagkakasundo sa kontrata para sa mediation (Act for Settlement of Labor-Management Disputes, Artikulo 9, talata 1). Kung kailangan ng matutuluyan, ang local authority ang nagpapasya kung may pangangailangang ilagay ang manggagawa sa shelter (Permission Regulations, Artikulo 63).

Sahod at papeles habang naghihintay

Category 2 (第二類外國人) ang caregiver sa tawag ng batas (Artikulo 2), kaya dapat siyang bigyan ng payslip na nakalimbag sa Chinese at sa sariling wika niya; limang taong itinatabi iyon ng employer. Kapag hindi buo ang bayad, puwedeng utusan ng awtoridad ang employer na magbayad sa loob ng takdang panahon (Artikulo 66). Ihambing ang huling payslip sa petsa ng pagkamatay. Kung nanatili ka sa Taiwan pagkatapos ng takdang panahon, nasa artikulo tungkol sa mga na-report na nawawala ang mga kahihinatnan.

Ipadala ang unang tanong sa wei@hoveringlaw.com.tw o sa contact page para sa pagsusuri ayon sa batas ng Taiwan. Sa English, Chinese, Japanese o Korean isinasagawa ang konsultasyon, at pag-uusapan muna ang wika; hindi pangako ng konsultasyon sa Filipino ang artikulong ito. Sa unang email, maikling buod lang, ang pangalan ng employer at ng broker para sa conflict check, at ang petsa ng pagkamatay at ng huling abisong natanggap mo. Huwag munang ilakip ang kopya ng passport o ARC, detalye ng bank account o buong orihinal na dokumento. Hindi lumilikha ng lawyer–client relationship ang email.

Mga Sanggunian

Sinuri noong 24 Oktubre 2026.

• Employment Service Act (就業服務法), Artikulo 40, 46, 56, 57, 59, 73 at 74.
• Regulations Governing Employment Transfer Procedures and Employment Qualifications for Foreigners Engaging in the Jobs Specified in Subparagraph 8 to 11 of Paragraph 1 of Article 46 of the Employment Service Act (轉換雇主或工作程序準則), Artikulo 2, 4, 8, 10 at 11 (huling binago noong 11 Abril 2026).
• Regulations on the Permission and Administration of the Employment of Foreign Workers (雇主聘僱外國人許可及管理辦法), Artikulo 2, 63, 65, 66 at 68.
• Ministry of Labor: Q&A tungkol sa mga dayuhang manggagawa at minimum wage at pahayag tungkol sa pahinga ng household caregiver (10 Hunyo 2018).
• WDA Direct Hiring Service Center: pahinga, day off at taunang bakasyon ng mga dayuhan.
• Act for Settlement of Labor-Management Disputes (勞資爭議處理法), Artikulo 9.