“Đang ở đồn cảnh sát”, “đã chuyển sang viện kiểm sát” và “tòa đã ra lệnh tạm giam” là ba thông tin khác nhau. Gia đình cần biết người thân đang ở cơ quan nào, bị giữ từ lúc nào và đã có văn bản gì. Câu trả lời “chờ nộp tiền là về” chưa cho biết ai đã quyết định cho tại ngoại.
Tại Đài Loan, kiểm sát viên có thể đề nghị tòa tạm giam trong giai đoạn điều tra. Thẩm phán xem xét điều kiện và sự cần thiết; cảnh sát không tự quyết định tạm giam tư pháp (羈押) theo Điều 93 và Điều 101 Bộ luật Tố tụng hình sự.
Mốc 24 giờ nói về bước nào?
Người bị bắt hoặc bị dẫn giải phải được hỏi kịp thời. Nếu sau khi hỏi, kiểm sát viên cho rằng cần tạm giam, Điều 93 yêu cầu gửi đề nghị có lý do, tài liệu và chứng cứ đến tòa trong 24 giờ tính từ lúc bắt hoặc dẫn giải. Khi không đề nghị, kiểm sát viên phải thả; nếu có căn cứ luật định nhưng chưa cần xin tạm giam, họ có thể áp dụng bảo lãnh, giao người nhận bảo đảm hoặc hạn chế nơi cư trú.
Thời gian tính có ngoại lệ. Điều 93-1 loại trừ một số khoảng như thời gian áp giải, trở ngại sức khỏe đột xuất và việc chờ phiên dịch. Phần chờ phiên dịch do chưa thể hỏi có giới hạn sáu giờ; phần chờ luật sư trong trường hợp luật quy định có giới hạn bốn giờ. Không được kéo dài không cần thiết, và trong khoảng được loại trừ ấy không được hỏi.
Vì vậy, gia đình nên ghi giờ bị bắt, giờ được chuyển cơ quan và thông tin về khoảng chờ nếu biết. Chưa rõ thì để trống. Luật sư cần các mốc thực tế để kiểm tra thời hạn, thay vì chỉ lấy giờ người thân gọi về làm giờ bắt đầu.
Tòa xem xét lý do tạm giam
Điều 101 đòi hỏi nghi ngờ phạm tội ở mức đáng kể và căn cứ luật định, như bỏ trốn hoặc có sự việc cho thấy nguy cơ bỏ trốn, tiêu hủy chứng cứ hay thông cung. Đồng thời, phải đến mức nếu không tạm giam thì rõ ràng khó tiến hành truy tố, xét xử hoặc thi hành. Điều luật còn quy định riêng trường hợp tội nặng với những nguy cơ tương ứng. Quốc tịch nước ngoài tự nó không thay thế các điều kiện này.
Đã bị tạm giam là đã có tội chưa? Chưa. Đây là quyết định về biện pháp tố tụng, không phải bản án kết tội.
Khi xin biện pháp nhẹ hơn, tài liệu về chỗ ở thực tế, công việc hợp pháp, người cùng sống hoặc nghĩa vụ chăm sóc có thể giúp trình bày khả năng có mặt khi được gọi. Mỗi giấy cần trả lời một vấn đề cụ thể. Không khai địa chỉ mình không ở hoặc nhờ người khác nhận bảo đảm cho một hoàn cảnh không có thật.
Người thân có thể thuê luật sư
Quyền chọn luật sư theo Điều 27 thuộc về người bị tình nghi và bị can; vợ/chồng, người đại diện theo pháp luật cùng các thân nhân được liệt kê cũng có quyền chọn độc lập cho họ. Khi liên hệ từ Việt Nam, chuẩn bị họ tên đúng trên hộ chiếu, ngày sinh, cơ quan đang giữ nếu đã xác nhận, giấy tờ thể hiện quan hệ và những văn bản nhận được. Tránh đưa hồ sơ cá nhân lên nhóm công khai.
Trong phiên xem xét tạm giam ở giai đoạn điều tra, nếu bị can chưa có người bào chữa, Điều 31-1 yêu cầu thẩm phán chỉ định người bào chữa công hoặc luật sư. Ngoại lệ là đã chờ người được chỉ định quá bốn giờ mà chưa đến và bị can chủ động yêu cầu được hỏi. Cần giữ nguyên cả hai điều kiện. Quy định này không có nghĩa mọi lần cảnh sát hỏi trước đó đều đã có luật sư tự động đến.
Không hiểu tiếng Hoa thì người bị hỏi có quyền được phiên dịch theo Điều 99. Gia đình nên báo nhu cầu tiếng Việt khi liên hệ, nhưng chính lời giải thích trong buổi hỏi vẫn cần được người thân hiểu.
Xin tại ngoại cần quyết định trước khi có chuyện nộp tiền
Sau khi tòa đã ra lệnh tạm giam, bị can, luật sư và người được làm người hỗ trợ theo luật có thể xin ngừng tạm giam bằng bảo lãnh theo Điều 110. Nộp đơn không đồng nghĩa được chấp thuận. Nên trình bày cụ thể căn cứ giam giữ nào đã thay đổi hoặc có thể được xử lý bằng điều kiện khác.
Điều 111 quy định về giấy bảo đảm, số tiền phù hợp và việc nộp tiền thay giấy bảo đảm; tòa cũng có thể hạn chế nơi cư trú. Không có một bảng tiền chung chỉ dựa vào quốc tịch. Gia đình cần đối chiếu tên người, số vụ, cơ quan, số tiền và cách nộp được cơ quan xác nhận trước khi chuyển tiền.
Được tại ngoại có thể kèm nghĩa vụ. Theo Điều 116-2, khi thấy cần thiết, tòa có thể yêu cầu báo cáo định kỳ, cấm tiếp xúc những người liên quan, hạn chế rời nơi ở hoặc khu vực nhất định, giao hộ chiếu và các biện pháp khác trong điều luật. Điều kiện thực tế nằm trong quyết định áp dụng cho vụ án. Đừng mua vé về Việt Nam chỉ vì đã nộp đủ tiền bảo lãnh.
Nếu gia đình chỉ nhận được ảnh một trang, nên xin đủ quyết định và phần ghi điều kiện. Những dòng về nơi phải có mặt, người không được liên hệ và giấy tờ phải giao sẽ chi phối sinh hoạt ngay sau khi được thả.
Nguồn chính thức
- Bộ luật Tố tụng hình sự: Điều 93, 93-1, 101.
- Người bào chữa: Điều 27, 31-1; phiên dịch: Điều 99.
- Bảo lãnh và điều kiện: Điều 110, 111, 116-2.
Ngày kiểm tra: 8/10/2026, theo văn bản tiếng Hoa hiện hành được cơ sở dữ liệu chính thức hiển thị.
Câu hỏi thường gặp
- Đã qua 24 giờ thì người thân phải được về nhà chưa?
- Không thể tính chỉ bằng đồng hồ. Điều 93 đặt thời hạn kiểm sát viên đề nghị tòa tạm giam từ lúc bắt hoặc dẫn giải, còn Điều 93-1 quy định các thời gian không tính vào hạn. Nếu đã có quyết định tạm giam của tòa, việc giam giữ tiếp theo dựa trên quyết định đó.
- Gia đình ở Việt Nam có thuê luật sư cho người đang bị giữ được không?
- Điều 27 cho vợ/chồng, người đại diện theo pháp luật và một số thân nhân được tự mình chọn người bào chữa cho bị can hoặc người bị tình nghi. Cần xác nhận quan hệ và thủ tục ủy nhiệm với luật sư tại Đài Loan; việc không có mặt ở Đài Loan không tự biến môi giới thành người bào chữa.
Bài viết này cung cấp thông tin chung, không phải là tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể.
