Bàn gỗ với sổ đóng bảo hiểm úp mặt, một chiếc đồng hồ không số và cửa sổ xưởng mờ, không logo và không chữ đọc được
← Pháp luật qua tin tứcPháp luật qua tin tức

Mức lương hưu sàn trong dự thảo: năm làm ở Đài Loan chưa tự ghi vào sổ

Khoảng 9 phút đọc

Cảnh hư cấu

Bài viết dựa trên thông tin báo chí. Tình hình và quy định pháp luật có thể đã thay đổi sau ngày đăng.

Mười năm đứng chuyền ở Đài Loan. Sổ bảo hiểm ở nhà vẫn mỏng.

Theo Lao Động ngày 25/10/2026, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội mà Chính phủ trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI có đề xuất sửa mức lương hưu hằng tháng thấp nhất. Bài báo cho biết khoản 33 Điều 1 của dự thảo đề xuất sửa khoản 11 Điều 141 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024.

Câu bài dẫn là thế này. Các đối tượng tại điểm a, b, c, d, đ, g và i khoản 1 Điều 2, đã tham gia bảo hiểm xã hội trước ngày luật sửa đổi có hiệu lực thi hành, có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 20 năm trở lên, thì mức lương hưu hằng tháng thấp nhất bằng mức tham chiếu tại thời điểm giải quyết hưởng lương hưu.

Quốc hội chưa thông qua. Mốc 1/3/2027 trong bài là ngày dự kiến, và chỉ khi được thông qua.

Khoản đang áp dụng không chờ dự thảo

Luật số 41/2024/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Bảo hiểm xã hội Việt Nam nhắc mốc đó khi trả lời trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ, câu hỏi gửi ngày 10/4/2025.

Cơ quan trích khoản 11 Điều 141. Đối tượng tại điểm a, b, c, d, đ, g, i khoản 1 Điều 2, đã tham gia bảo hiểm xã hội trước ngày luật này có hiệu lực thi hành, mà có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 20 năm trở lên, thì mức lương hưu hằng tháng thấp nhất bằng mức tham chiếu.

Người hỏi kể mẹ đã đóng bắt buộc 5 năm 7 tháng, định đóng tự nguyện thêm 9 năm 5 tháng cho tròn 15 năm, và hỏi lương hưu tính ra thấp hơn mức lương cơ sở thì có được nâng lên mức thấp nhất không. Cơ quan trả lời: mức ấy thấp hơn mức tham chiếu (nay là mức lương cơ sở), và không được mức thấp nhất bằng mức tham chiếu, vì chưa đủ 20 năm đóng bắt buộc theo khoản 11 Điều 141.

Đóng tự nguyện có cửa riêng để hưởng lương hưu. Cùng bài trả lời trích Điều 98: người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện được hưởng lương hưu khi đủ tuổi nghỉ hưu theo khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động và có thời gian đóng từ đủ 15 năm trở lên. Cửa đó đứng riêng với điều kiện 20 năm bắt buộc của khoản 11 Điều 141.

Dự thảo đổi mốc tham gia, chưa đổi chỗ đứng của năm bắt buộc

Lao Động tóm lại ba điểm trong câu dự thảo: thuộc nhóm được viện dẫn, đã tham gia trước khi luật sửa đổi có hiệu lực, và có từ đủ 20 năm đóng bắt buộc. Mức sàn lấy theo mức tham chiếu lúc giải quyết hưởng, không phải một số tiền cố định ghi trong phần sửa.

So với câu đang áp dụng, chỗ khác mà bài báo chép ra là mốc "trước ngày luật này có hiệu lực" thành "trước ngày luật sửa đổi có hiệu lực", và có thêm cụm "tại thời điểm giải quyết hưởng lương hưu". Ai đã tham gia trước ngày 1/7/2025 thì nằm trong mốc của luật hiện hành, nếu các điều kiện kia cũng đủ. Tham gia lần đầu sau ngày đó thì khoản đang áp dụng không mở cửa sàn này. Dự thảo, nếu được thông qua đúng như bài chép, mới đưa mốc ra ngày luật sửa đổi có hiệu lực.

Bài cũng dẫn tờ trình của Chính phủ. Dự án luật nhằm bảo đảm các quy định thống nhất, phù hợp với sắp xếp tổ chức bộ máy, và tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện chế độ bảo hiểm xã hội. Hiệu lực dự kiến là ngày 1/3/2027 nếu Quốc hội thông qua. Trước ngày đó, và cả khi Quốc hội sửa câu chữ, khoản 11 Điều 141 vẫn là câu để đối chiếu.

Lao Động viết rõ quy định này dành cho những nhóm được nêu. Mọi người tham gia, hay mọi người nghỉ hưu, không mặc nhiên được mức thấp nhất ấy.

Người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng

Tháng làm ở Đài Loan có tự thành tháng đóng bắt buộc không?

Câu trả lời khác của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, cho câu hỏi gửi ngày 23/10/2026, trích điểm g khoản 1 Điều 2. Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác.

Bài đó ghi thời gian đóng từ tháng 5/2013, được cử đi làm việc ở nước ngoài từ tháng 2/2016, ngày về nước 1/9/2026. Câu hỏi là thời gian ở nước ngoài có được tính đóng không. Phần trả lời về bảo hiểm xã hội nêu điểm g, để người hỏi biết quy định đóng bắt buộc đối với người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Người sang theo hợp đồng thuộc điểm g là đối tượng đóng bắt buộc theo câu luật BHXH Việt Nam đã trích, trừ khi điều ước quốc tế quy định khác. Tháng nào thực sự đã đóng mới là tháng trong sổ.

Điểm g nằm trong danh sách của khoản 11 Điều 141. Danh sách đó cho biết nhóm người. Khoản 11 còn đòi đủ 20 năm đóng bắt buộc. Phần đóng tự nguyện, như câu trả lời ngày 10/4/2025 đã áp dụng, không vá chỗ thiếu của 20 năm bắt buộc.

Dự thảo mà Lao Động chép ngày 25/10/2026 cũng giữ cụm "đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 20 năm". Phần trả lời ngày 23/10/2026 không nêu tên điều ước nào với Đài Loan.

Những năm ở Đài Loan nằm ở bảo hiểm lao động

Đài Loan ghi những năm làm việc theo luật của mình.

Điều 6 Luật Bảo hiểm lao động (勞工保險條例) áp dụng cho người lao động từ đủ 15 tuổi trở lên và từ 65 tuổi trở xuống, thuộc các nhóm điều này liệt kê. Những người đó phải tham gia bảo hiểm lao động. Chủ thuê, hoặc đoàn thể, cơ quan của người đó, là đơn vị tham gia bảo hiểm. Toàn bộ người trong nhóm là người được bảo hiểm.

Một nhóm là công nhân sản xuất làm thuê tại nhà máy, hầm mỏ, ruộng muối, nông trường, trang trại, lâm trường hoặc đồn điền chè, công và tư, nơi thuê từ năm lao động trở lên. Nhân viên giao thông và công ích cũng nằm ở nhóm này. Nhóm tiếp theo là nhân viên của công ty, hiệu buôn thuê từ năm người trở lên. Điều này còn liệt kê các nhóm khác.

Người chưa đủ 15 tuổi cũng vào diện khoản 1 khi cơ quan chủ quản xác định tính chất và môi trường công việc không hại sức khỏe thể chất và tinh thần. Khoản 3 nói người lao động ở hai khoản trên bao gồm cả nhân viên nước ngoài đang làm việc. Sổ đó là bảo hiểm lao động Đài Loan. Sổ BHXH ở Việt Nam là sổ khác.

Chủ thuê không làm thủ tục tham gia cho người lao động thì Điều 72 phạt đơn vị. Mức phạt bằng bốn lần số phí bảo hiểm đơn vị lẽ ra phải gánh. Số phí đó tính từ ngày thuê đến ngày liền trước ngày tham gia, hoặc đến ngày người lao động nghỉ việc. Thiệt hại người lao động phải chịu, đơn vị bồi thường theo mức trợ cấp của luật này.

Đơn vị không chịu phí mà để người lao động gánh thì phạt gấp hai lần số phí ấy, và phải trả lại khoản phí đó. Khai lương tham gia bảo hiểm cao hơn hoặc thấp hơn thực tế thì phạt gấp bốn lần phần phí khai chênh, kể từ ngày sự việc phát sinh, và truy thu khoản trợ cấp đã lãnh vượt. Thiệt hại do việc khai chênh, đơn vị bồi thường cho người lao động.

Tư vấn phía Đài Loan

Luật sư Wei Tseng (曾雋崴), Văn phòng Luật Quốc tế Hovering (昊鼎國際法律事務所), nhận tư vấn phía Đài Loan cho người lao động đang làm hoặc vừa rời Đài Loan: chủ thuê có đăng ký bảo hiểm lao động đúng thời gian và đúng mức lương không, và khi không đúng thì yêu cầu bồi thường theo Điều 72 ra sao. Thư gửi wei@hoveringlaw.com.tw. Văn phòng: 7F-2, No. 35, Sec. 1, Chengde Rd., Datong Dist., Taipei City 103, Taiwan (103 臺北市大同區承德路一段35號7樓之2), và 6F-1, No. 19, Guanqian Rd., North Dist., Taichung City 40453, Taiwan (40453 臺中市北區館前路19號6樓之1).

Buổi tư vấn cần trước hết hợp đồng lao động ở Đài Loan, phiếu lương và bản kê thời gian tham gia bảo hiểm lao động. Dự thảo vẫn đang ở Quốc hội. Ngày 1/3/2027 chỉ là mốc dự kiến nếu được thông qua. Tháng làm ở Đài Loan đi vào 20 năm bắt buộc của khoản 11 Điều 141 khi tháng đó là tháng đóng BHXH bắt buộc của Việt Nam.

Nguồn tham khảo

Ngày kiểm tra: 27 tháng 10 năm 2026

Câu hỏi thường gặp

Dự thảo đã ấn định mức lương hưu thấp nhất từ ngày 1/3/2027 chưa?
Chưa. Lao Động ngày 25/10/2026 viết rằng dự thảo dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/3/2027 nếu Quốc hội thông qua. Đó là mốc dự kiến mà bài báo ghi, không phải ngày luật đã có hiệu lực. Điều khoản đang áp dụng vẫn là khoản 11 Điều 141 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 theo phần trả lời của Bảo hiểm xã hội Việt Nam trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ.
Đủ 20 năm đóng bắt buộc thì mọi người đều được sàn bằng mức tham chiếu?
Không. Cả khoản 11 Điều 141 đang áp dụng và câu mà Lao Động dẫn từ khoản 33 Điều 1 của dự thảo đều giới hạn ở các điểm a, b, c, d, đ, g và i khoản 1 Điều 2. Người đó còn phải đã tham gia trước một mốc: luật hiện hành lấy ngày luật này có hiệu lực, dự thảo nếu được thông qua như bài báo mô tả thì lấy ngày luật sửa đổi có hiệu lực. Lao Động viết rõ đây không phải quy định cho mọi người tham gia hay mọi người nghỉ hưu.
Đóng bảo hiểm lao động ở Đài Loan có được cộng vào 20 năm bắt buộc không?
Không tự động. Điểm g khoản 1 Điều 2 xếp người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, theo Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, vào nhóm đóng bắt buộc, trừ khi điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên quy định khác. Khoản 11 Điều 141 đòi thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đủ 20 năm. Phần trả lời ngày 10/4/2025 đã áp dụng khoản đó: số năm đóng tự nguyện không làm đủ 20 năm bắt buộc. Tháng đã ghi đóng bắt buộc thì đối chiếu trên sổ BHXH. Bên Đài Loan, khoản 3 Điều 6 Luật Bảo hiểm lao động ghi người lao động ở các nhóm điều này liệt kê bao gồm cả nhân viên nước ngoài đang làm việc; đó là bảo hiểm lao động của Đài Loan, một sổ riêng với sổ BHXH.

Bài viết này cung cấp thông tin chung, không phải là tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể.

Lương hưu sàn và năm làm tại Đài Loan