Íslenskt smáfyrirtæki sendir vörur til kaupanda á Taívan, fær hluta kaupverðsins í evrum og bíður eftir afganginum (skáldað dæmi). Kaupandinn vísar til galla í sendingunni. Í bókhaldi seljandans birtist eftirstöðin í krónum, en tölvupóstarnir nefna mismunandi frádrátt. Fyrsta verkefnið er að gera eina rekjanlega kröfuyfirlitstöflu.
Taflan tengir hvern reikning við pöntun, afhendingargögn, samþykktan gjaldmiðil, gjalddaga, greiðslur og umdeildan frádrátt. Reikningsnúmer er ekki nóg. Nafn taívanska fyrirtækisins á kínversku og skráningarnúmer þess hjálpa til við að greina kaupandann frá flutningsaðila eða tengdu fyrirtæki sem tók við vörunni.
Eftirstöðin í samningsgjaldmiðlinum
Halda þarf kröfu í samþykktum gjaldmiðli aðgreindri frá bókhaldslegum umreikningi í ISK. Sýndu upphaflegt kaupverð, innborganir og hverja kreditfærslu áður en vaxtakröfu eða kostnaði er bætt við. Geymdu upprunalega töflureikninn og fylgigögnin. Afrit sem aðeins sýnir lokatölu skýrir ekki hvers vegna hún er rétt.
Við mótbáru um galla þarf að finna hvað var pantað, hvaða afhendingarskilmálar voru samþykktir og hvenær kaupandi lýsti vandanum. Ljósmynd án sendingarnúmers getur átt við aðra afhendingu. Geymdu því samskiptaþráðinn með viðhengjum og upplýsingum um sendanda. Þessi undirbúningur gerir kleift að greina hvort ágreiningurinn snýst um fjárhæð, efndir eða einfaldlega vangreiðslu.
Starfsmaður sem fer frá Íslandi til að sinna verkefnum hjá kaupandanum getur skoðað umfjöllunina um atvinnuleyfi og dvöl á Taívan við undirbúning ferðarinnar.
Hvaða lög ráða fyrningunni?
Þegar meta þarf hvaða lög gilda um samning íslensks seljanda og taívansks kaupanda veitir 20. gr. laga um lagaval í einkamálum með erlendum tengslum aðilum heimild til að velja lög um stofnun og réttaráhrif samningsins. Án gilds, skýrs lagavals gilda lög þess ríkis sem samningurinn hefur nánust tengsl við; ákvæðið hefur einnig viðmið um þann sem ber einkennandi samningsskyldu. Ekki má því ganga út frá taívönskum lögum eingöngu vegna heimilisfangs kaupandans.
Samkvæmt 36. gr. sömu laga fer fyrning eftir lögunum sem gilda um réttarsambandið. Ef íslensk lög koma til álita þarf ráðgjöf um þau á Íslandi. Lagaval og ákvæði um dómstól eða gerðardóm þurfa hvort sína athugun.
Gildi taívönsk lög geta kröfur kaupmanna, framleiðenda og handverksmanna um kaupverð vöru og framleiðslu fallið undir tveggja ára fyrningarfrest 8. tölul. 127. gr. borgaralaganna. 128. gr. miðar upphafið við það þegar unnt er að beita kröfunni, yfirleitt gjalddaga. Þessi regla nær ekki sjálfkrafa til allra reikninga eða þjónustusamninga.
Fullnægjandi greiðsluáskorun getur rofið fyrningu samkvæmt 129. gr. En 130. gr. segir rofið ekki hafa orðið ef mál er ekki höfðað innan sex mánaða frá áskoruninni; 129. gr. tilgreinir einnig skref sem jafngilda málshöfðun. Endurteknir tölvupóstar eru því léleg áætlun einir og sér þegar frestur nálgast.
Greiðsluúrskurður og andmæli kaupandans
Greiðsluúrskurður, 支付命令, getur komið til álita fyrir tiltekna peningakröfu samkvæmt 508. gr. einkamálalaga. Leiðin er ekki tiltæk ef gagngreiðsla seljanda er enn óefnd eða ef birta þarf úrskurðinn erlendis eða með opinberri auglýsingu, sbr. 509. gr. 511. gr. krefst meðal annars upplýsinga um aðila, fjárhæð og grundvöll kröfunnar, ásamt gögnum sem gera hana sennilega. Ógreiddur reikningur einn leysir ekki alla þá vinnu af hólmi.
Kaupandi hefur 20 daga frá birtingu til andmæla, án þess að þurfa að rökstyðja þau. Samkvæmt 519. gr. fellur úrskurðurinn þá úr gildi að því marki sem gild andmæli ná til hans og umsóknin telst málshöfðun eða beiðni um sáttameðferð. Berist ekki gild andmæli í tíma getur úrskurðurinn orðið aðfararheimild samkvæmt 521. gr. Eignir geta samt vantað.
Hefur úrskurðurinn verið birtur? 515. gr. lætur úrskurð almennt falla úr gildi takist birting ekki innan þriggja mánaða frá útgáfu. Áhrif umsóknar á fyrningu geta glatast við afturköllun, höfnun eða slíkt brottfall samkvæmt 132. gr. borgaralaganna. Fylgstu með úrlausninni sjálfri, ekki aðeins kvittun fyrir umsókn.
Eignir sem gætu horfið meðan málið er rekið
Bráðabirgðakyrrsetning, 假扣押, er úrræði til að varðveita möguleika á síðar að fullnægja peningakröfu samkvæmt 522. gr. einkamálalaga. 523. gr. krefst hættu á að fullnusta verði síðar ómöguleg eða mjög erfið. Vanskil ein og sér segja ekki hvað ógnar fullnustunni.
Samkvæmt 526. gr. þarf að gera bæði kröfuna og kyrrsetningarástæðuna sennilega. Dómstóll getur krafist tryggingar, einnig þótt nægileg gögn liggi fyrir; að bjóða tryggingu tryggir ekki samþykki. Tímasett gögn um ráðstöfun þekktra eigna geta skipt máli við matið. Seljandinn þarf jafnframt að meta fjárbindingu vegna tryggingar og kostnað við málareksturinn.
Senda má fyrstu fyrirspurn á wei@hoveringlaw.com.tw eða um samskiptasíðuna: óviðkvæma lýsingu, nafn kaupanda vegna athugunar á hagsmunaárekstrum, tengsl við Taívan og næsta frest. Ráðgjöf er á ensku, kínversku, japönsku eða kóresku og tungumálafyrirkomulag er ákveðið fyrst. Ekki senda skilríkjaafrit, bankaupplýsingar eða heildarskjöl í fyrsta erindi. Tölvupóstur stofnar ekki sjálfkrafa til lögmannssambands.
Hvað vantar til að tengja eftirstöðina við tiltekinn gjalddaga og réttan kaupanda? Sú eyða í gögnunum ræður oft næsta undirbúningsskrefi.
Heimildir
Athugað 24. október 2026; miðað við ákvæði sem þá eru í gildi.
Spurningar
- Fyrnist sérhver ógreiddur reikningur á tveimur árum?
- Nei. Fyrst þarf að kanna hvaða lög gilda um samninginn og fyrningu. Ef taívönsk lög eiga við getur 8. tölul. 127. gr. borgaralaganna sett tveggja ára frest á kröfu seljanda um kaupverð sem fellur undir ákvæðið. Fresturinn byrjar þegar unnt er að krefjast greiðslu, samkvæmt 128. gr.
- Nægir að senda kaupanda reglulega greiðsluáskorun?
- Ekki til að varðveita kröfuna ótímabundið. Samkvæmt 129. og 130. gr. borgaralaganna getur fullnægjandi áskorun rofið fyrningu, en rofið telst ekki hafa orðið ef mál er ekki höfðað eða sambærilegt lögbundið skref tekið innan sex mánaða frá áskoruninni.
- Fæ ég sjálfkrafa tryggingu í eignum kaupandans?
- Nei. Bráðabirgðakyrrsetning vegna peningakröfu krefst meðal annars þess að hætta sé á að síðar verði ómögulegt eða mjög erfitt að fullnægja henni. Gera þarf kröfuna og kyrrsetningarástæðuna sennilega; dómstóll getur einnig krafist tryggingar. Greiðsluúrskurður tryggir ekki að eignir finnist.
This article provides general information and is not legal advice on any individual matter.
