លែងលះជាមួយប្តីតៃវ៉ាន់៖ ប័ណ្ណស្នាក់នៅ និងកូន ក្រោយការចុះបញ្ជីលែងលះ

បើចុះហត្ថលេខាលើលិខិតលែងលះ តើប័ណ្ណស្នាក់នៅនៅតែប្រើបានទេ? ចម្លើយមកពីច្បាប់ពីរ៖ ក្រមរដ្ឋប្បវេណីកំណត់ថាអាពាហ៍ពិពាហ៍ចប់នៅពេលណា ហើយច្បាប់ចេញចូលប្រទេស និងអន្តោប្រវេសន៍កំណត់ថា ការស្នាក់នៅនឹងទៅជាយ៉ាងណា។

លិខិតព្រមព្រៀងលែងលះមានអានុភាពនៅពេលណា?

ការលែងលះដោយការព្រមព្រៀងគ្នា (兩願離婚) ត្រូវធ្វើជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ មានហត្ថលេខាសាក្សីយ៉ាងតិចពីរនាក់ ហើយត្រូវចុះបញ្ជីលែងលះនៅការិយាល័យបញ្ជីគ្រួសារ (戶政事務所) (មាត្រា 1050 នៃក្រមរដ្ឋប្បវេណីតៃវ៉ាន់)។ ទំព័រណែនាំរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ បន្ថែមថា ការលែងលះនេះមានអានុភាពតែពេលចុះបញ្ជី ហើយភាគីទាំងពីរជាអ្នកដាក់ពាក្យ ឬមានតំណាង បើមានហេតុផលត្រឹមត្រូវ និងការិយាល័យអនុម័ត។ ការចុះហត្ថលេខាតែមួយ មិនទាន់បញ្ចប់អាពាហ៍ពិពាហ៍ទេ។

បើលិខិតជាភាសាចិន ហើយអ្នកអានមិនបាន សូមសុំការបកប្រែដែលអ្នកទុកចិត្តមុនចុះហត្ថលេខា។ ប្រយោគថា「លះបង់ការទាមទារផ្សេងទៀត」ត្រូវអានឱ្យច្បាស់ថាគ្របដណ្តប់អ្វីខ្លះ ទាំងទ្រព្យសម្បត្តិ និងកូន។ បើមិនព្រមព្រៀងគ្នា ផ្លូវតុលាការមាន៖ មាត្រា 1052 រាយហេតុដែលអាចប្តឹងលែងលះបាន ហើយបើសាលដីកាលែងលះដាច់ខាត ឬការសម្រុះសម្រួលនៅតុលាការបញ្ចប់អាពាហ៍ពិពាហ៍ ភាគីម្ខាងអាចដាក់ពាក្យចុះបញ្ជីបាន (មាត្រា 34 ច្បាប់បញ្ជីគ្រួសារ)។ ចំពោះនីតិវិធីលែងលះទូទៅ សូមមើលសំណួរ-ចម្លើយអំពីនីតិវិធីលែងលះនៅតៃវ៉ាន់។

ច្បាប់មួយណាអនុវត្តលើការលែងលះ? មាត្រា 50 នៃច្បាប់ស្តីពីការអនុវត្តច្បាប់រដ្ឋប្បវេណីមានធាតុអន្តរជាតិ ចែងលំដាប់៖ ច្បាប់សញ្ជាតិរួមរបស់ប្តីប្រពន្ធនៅពេលព្រមព្រៀង ឬប្តឹង ; បើគ្មានសញ្ជាតិរួម ច្បាប់ទីលំនៅរួម ; បើគ្មានទៀត ច្បាប់ទីកន្លែងដែលទំនាក់ទំនងអាពាហ៍ពិពាហ៍ជិតបំផុត។ គូខ្មែរ-តៃវ៉ាន់ដែលម្នាក់ៗមានតែសញ្ជាតិរបស់ខ្លួន មិនមានសញ្ជាតិរួមទេ ដូច្នេះទីលំនៅរួមនៅពេលព្រមព្រៀង ឬប្តឹង ជាចំណុចសំខាន់។ ថាតើការលែងលះនៅតៃវ៉ាន់ត្រូវទទួលស្គាល់ ឬចុះបញ្ជីនៅកម្ពុជាយ៉ាងណា ជាសំណួរនៃច្បាប់កម្ពុជា ត្រូវសួរមេធាវីឬអាជ្ញាធរនៅទីនោះ។

ប័ណ្ណស្នាក់នៅ៖ ហេតុដែលបាត់ និងករណីដែលអាចនៅបន្ត

ប័ណ្ណស្នាក់នៅតាមប្តីឬប្រពន្ធ (អំពីការទទួលវាដំបូង សូមមើលរៀបការជាមួយជនជាតិតៃវ៉ាន់) ផ្អែកលើ មាត្រា 23 កថាខណ្ឌទី 1 ចំណុច 1 នៃច្បាប់ចេញចូលប្រទេស និងអន្តោប្រវេសន៍ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកមានប្តីឬប្រពន្ធជាពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់ដែលមានបញ្ជីគ្រួសារ សុំស្នាក់នៅបាន។ នៅពេលហេតុនោះបាត់ មាត្រា 31 កថាខណ្ឌទី 4 ឱ្យទីភ្នាក់ងារអន្តោប្រវេសន៍ជាតិ (移民署) ដកហូតការអនុញ្ញាតស្នាក់នៅ និងលុបប័ណ្ណ។ កថាខណ្ឌដដែលរាយករណីដែលទីភ្នាក់ងារ អាចអនុញ្ញាតឱ្យស្នាក់នៅបន្ត។

ករណីពាក់ព័ន្ធនឹងអ្នកលែងលះមាន៖ បន្ទាប់ពីលែងលះ មានកូនមិនគ្រប់អាយុដែលមានបញ្ជីគ្រួសារនៅតៃវ៉ាន់ ហើយអ្នកមានការចិញ្ចឹមថែ (撫育) ការប្រើអំណាចឪពុកម្តាយ ឬការជួបទាក់ទងកូន (ចំណុច 3) ; លែងលះដោយសារអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ហើយមិនទាន់រៀបការថ្មី (ចំណុច 2) ; និងរៀបការជាមួយអតីតប្តីឬប្រពន្ធឡើងវិញក្នុង 30 ថ្ងៃ (ចំណុច 9)។ ច្បាប់ប្រើពាក្យ「អាច」(得)។ ទីភ្នាក់ងារមានឆន្ទានុសិទ្ធិ គ្មានចំណុចណាមួយធានាការស្នាក់នៅទេ។

អំណាចលើកូន ការជួប និងភស្តុតាងនៃការចិញ្ចឹមថែ

បន្ទាប់ពីលែងលះ ឪពុកម្តាយអាចព្រមព្រៀងថា ម្នាក់ ឬទាំងពីរនាក់ ប្រើអំណាច និងទទួលភារកិច្ចចំពោះកូនមិនគ្រប់អាយុ។ បើមិនបានព្រមព្រៀង ឬព្រមព្រៀងមិនបាន តុលាការអាចកំណត់។ បើកិច្ចព្រមព្រៀងមិនល្អសម្រាប់កូន តុលាការអាចកែដើម្បីប្រយោជន៍កូន ហើយអាចកំណត់របៀបជួបកូនសម្រាប់ម្ខាងដែលមិនប្រើអំណាច (មាត្រា 1055)។

តុលាការត្រូវគិតពីប្រយោជន៍ល្អបំផុតរបស់កូន តាមកាលៈទេសៈទាំងអស់ (មាត្រា 1055-1)។ បញ្ជីក្នុងមាត្រានោះមាន អាយុ សុខភាព និងឆន្ទៈរបស់កូន ; អាយុ អាជីព សុខភាព និងសមត្ថភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់ឪពុកម្តាយ ; ទំនាក់ទំនងអារម្មណ៍ ; ថាតើម្ខាងបានរារាំងម្ខាងទៀតមិនឱ្យប្រើអំណាចចំពោះកូនឬទេ ; និងប្រពៃណី វប្បធម៌ និងតម្លៃរបស់ក្រុមជាតិពន្ធុនីមួយៗ។ សមត្ថភាពសេដ្ឋកិច្ចជាកត្តាមួយប៉ុណ្ណោះ។

ការចិញ្ចឹមថែ ការប្រើអំណាច និងការជួបទាក់ទងកូន ជាចំណុចដែលមាត្រា 31 ខាងលើចាត់ទុកជាមូលដ្ឋាន។ ដូច្នេះកំណត់ត្រាសាលារៀន ពេទ្យ និងការជួបកូន អាចជួយបង្ហាញការពិត។ ច្បាប់សញ្ជាតិក៏មានផ្លូវដាច់ដោយឡែក៖ មាត្រា 4 កថាខណ្ឌទី 1 ចំណុច 3 អនុញ្ញាតឱ្យមាតាបិតាបរទេសដែលចិញ្ចឹមថែ ប្រើអំណាច ឬជួបទាក់ទងកូនសញ្ជាតិតៃវ៉ាន់ដែលគ្មានសមត្ថភាព ឬមានសមត្ថភាពកំណត់ ដូចជាកូនមិនគ្រប់អាយុ សុំចូលសញ្ជាតិបាន បន្ទាប់ពីស្នាក់នៅស្របច្បាប់យ៉ាងតិច 183 ថ្ងៃក្នុងមួយឆ្នាំ ជាប់គ្នា 3 ឆ្នាំ ហើយត្រូវបំពេញលក្ខខណ្ឌទូទៅនៃមាត្រា 3 ចំណុច 2 ដល់ 5 ដូចជាអាចចិញ្ចឹមខ្លួនបាន។ នៅពេលដាក់ពាក្យ អ្នកដាក់ពាក្យក៏ត្រូវមានទីលំនៅ (住所) នៅតៃវ៉ាន់ដែរ។ បើមានគម្រោងឱ្យកូនទៅរស់នៅកម្ពុជា សូមពិនិត្យលិខិតព្រមព្រៀង ឬដីកាតុលាការ ហើយសួរមេធាវីទាំងនៅតៃវ៉ាន់ និងកម្ពុជា មុនធ្វើដំណើរ។

ថ្លៃចិញ្ចឹមជីវិត និងទ្រព្យសម្បត្តិ

ថ្លៃចិញ្ចឹមជីវិត (贍養費) តាមមាត្រា 1057 ទាក់ទងនឹងការលែងលះដោយសាលដីកា (判決離婚) ប៉ុណ្ណោះ៖ ប្តីឬប្រពន្ធដែលគ្មានកំហុស ហើយធ្លាក់ក្នុងការលំបាកជីវភាពដោយសារការលែងលះនោះ អាចទទួលថ្លៃចិញ្ចឹមជីវិតសមស្របពីម្ខាងទៀត សូម្បីម្ខាងនោះគ្មានកំហុសក៏ដោយ។ ក្នុងការលែងលះដោយការព្រមព្រៀង គួរសរសេរចំនួនទឹកប្រាក់ និងរបៀបបង់ក្នុងលិខិតឱ្យច្បាស់។

ទ្រព្យសម្បត្តិដែលបានមកក្រោយរៀបការ អាចត្រូវចែកតាមមាត្រា 1030-1 ដែលផ្តល់សិទ្ធិទាមទារចែកភាពខុសគ្នានៃទ្រព្យសម្បត្តិដែលបានមកក្រោយរៀបការ និងនៅសល់ក្រោយដកបំណុលដែលកើតក្នុងអំឡុងអាពាហ៍ពិពាហ៍ នៅពេលប្រព័ន្ធទ្រព្យសម្បត្តិតាមច្បាប់ចប់។ ភាពខុសគ្នានោះចែកស្មើគ្នា ; ទ្រព្យដែលបានមកពីមរតក ឬការទទួលដោយឥតគិតថ្លៃផ្សេងទៀត និងសំណងរងទុក្ខ មិនរាប់ ; តុលាការអាចកែ ឬលើកលែង បើចែកស្មើមិនយុត្តិធម៌។ សិទ្ធិនេះផុតក្រោយ 2 ឆ្នាំពីពេលដឹងថាមានភាពខុសគ្នា ឬ 5 ឆ្នាំពីពេលប្រព័ន្ធទ្រព្យសម្បត្តិតាមច្បាប់ចប់។ ថាតើច្បាប់តៃវ៉ាន់អនុវត្តលើប្រព័ន្ធទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ប្តីប្រពន្ធឬអត់ ត្រូវមើលមាត្រា 48៖ ប្តីប្រពន្ធអាចជ្រើសរើសច្បាប់សញ្ជាតិ ឬទីលំនៅរបស់ម្ខាងដោយលិខិតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ ; បើគ្មាន អនុវត្តតាមលំដាប់៖ សញ្ជាតិរួម ទីលំនៅរួម ទីដែលទំនាក់ទំនងជិតបំផុត ; ចំពោះអចលនវត្ថុ ច្បាប់ទីតាំងអាចមានវិធានពិសេស។

បើមានថ្ងៃចុះហត្ថលេខាកំណត់ហើយ សូមផ្ញើអ៊ីមែលមក wei@hoveringlaw.com.tw ឬតាមទំព័រទំនាក់ទំនង មុនថ្ងៃនោះ ដោយមានសេចក្តីសង្ខេបមិនរសើប ឈ្មោះប្តីឬប្រពន្ធសម្រាប់ពិនិត្យការប៉ះទង្គិចផលប្រយោជន៍ ទំនាក់ទំនងជាមួយតៃវ៉ាន់ និងថ្ងៃផុតសុពលភាពប័ណ្ណស្នាក់នៅ។ ឯកសារអត្តសញ្ញាណ ព័ត៌មានធនាគារ និងលិខិតដើមទាំងស្រុង មិនត្រូវផ្ញើក្នុងអ៊ីមែលដំបូងទេ។ ភាសាប្រឹក្សាមាន អង់គ្លេស ចិន ជប៉ុន ឬកូរ៉េ។ ការសរសេរជាភាសាខ្មែរមិនធានាថាមានអ្នកប្រឹក្សាភាសាខ្មែរទេ ដូច្នេះត្រូវព្រមព្រៀងភាសាជាមុន ; ការផ្ញើអ៊ីមែលក៏មិនធ្វើឱ្យកើតទំនាក់ទំនងមេធាវី-កូនក្តីដែរ។ ក្នុងពេលនេះ សូមរក្សាច្បាប់ចម្លងលិខិតលែងលះជាភាសាដើម និងការបកប្រែដែលអ្នកបានទទួល។

ប្រភព

ពិនិត្យនៅថ្ងៃទី 24 តុលា 2026។

• ក្រមរដ្ឋប្បវេណី (民法)៖ មាត្រា 1050, 1052, 1055, 1055-1, 1057 និង 1030-1
• ច្បាប់ស្តីពីការអនុវត្តច្បាប់រដ្ឋប្បវេណីមានធាតុអន្តរជាតិ (涉外民事法律適用法)៖ មាត្រា 48 និង 50
• ច្បាប់បញ្ជីគ្រួសារ (戶籍法)៖ មាត្រា 34
• ច្បាប់ចេញចូលប្រទេស និងអន្តោប្រវេសន៍ (入出國及移民法)៖ មាត្រា 23 និង 31
• ច្បាប់សញ្ជាតិ (國籍法)៖ មាត្រា 3 និង 4
• ក្រសួងមហាផ្ទៃ៖ សេចក្តីណែនាំការចុះបញ្ជីលែងលះ